Thông điệp xanh từ bạn bè quốc tế

Nhân dịp năm mới 2026, Báo Nông nghiệp và Môi trường trân trọng chia sẻ với độc giả thông điệp đầy ý nghĩa từ các đối tác quốc tế - những người đã và đang “chắp cánh” cho sự phát triển bền vững, thịnh vượng của ngành Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam.

Ngài Dato Tan Yang Thai, Đại sứ Malaysia tại Việt Nam

Năm vừa qua là một cột mốc đặc biệt khi chúng ta cùng kỷ niệm 80 năm ngày truyền thống ngành Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam. Đây cũng là thời điểm quan trọng khi Malaysia đảm nhận vai trò Chủ tịch ASEAN, chèo lái con tàu khu vực hướng tới Tầm nhìn ASEAN 2045. Mục tiêu chung của chúng ta đã rất rõ ràng: Xây dựng một cộng đồng kiên cường, năng động và lấy người dân làm trung tâm, nơi không một ai bị bỏ lại phía sau.

Với Malaysia và Việt Nam, chúng ta có thể xem xét vấn đề này dựa trên ba phương diện sau:

Thứ nhất, sự hài hòa chính sách: Lồng ghép các mục tiêu của ASEAN, bao gồm an ninh lương thực, khả năng chống chịu khí hậu và chuyển dịch công bằng, vào các kế hoạch phát triển quốc gia.

Thứ hai, tiêu chuẩn và dữ liệu: Đảm bảo các tiêu chuẩn bền vững, truy xuất nguồn gốc và triển khai chúng dựa trên các nền tảng dữ liệu có thể liên thông.

Thứ ba, phát triển kỹ năng: Huy động nguồn lực cho nông nghiệp thông minh khí hậu, hệ thống tưới tiêu thích ứng và bảo vệ vùng ven biển; song song với đó là mở rộng các chương trình trao đổi nông dân và nghiên cứu - phát triển chung.

Trong một kỷ nguyên đầy biến động, tôi tin rằng sự đoàn kết giữa Malaysia và Việt Nam là yếu tố then chốt để duy trì vai trò trung tâm của ASEAN. Chúng ta cần biến sự đồng thuận thành hành động thực tế. Thông qua sự chủ động, phối hợp sớm giữa các quốc gia thành viên, chúng ta đang xây dựng một ASEAN nhất quán dựa trên luật pháp quốc tế và Tầm nhìn ASEAN về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (AOIP).

Cùng nhau, chúng ta có thể dẫn dắt các tiêu chuẩn về thương mại số, chuyển đổi xanh và an toàn hàng hải, chứng minh với các đối tác rằng ASEAN là một khối chủ động và đáng tin cậy.

Nhân dịp năm mới 2026, tôi xin gửi lời tri ân tới những người nông dân, nhà khoa học, kiểm lâm và cán bộ địa phương của Việt Nam, những người đã và đang cống hiến để nuôi sống gia đình và bảo vệ thiên nhiên. Malaysia sẽ luôn sát cánh cùng Việt Nam và đại gia đình ASEAN để xây dựng các hệ thống lương thực hiệu quả, có khả năng chống chịu với khí hậu và thân thiện với thiên nhiên. Chúc cho một tương lai chung của chúng ta gắn với tăng trưởng chất lượng, hệ sinh thái khỏe mạnh và sinh kế xứng đáng!

Bà Pauline Tamesis, Điều phối viên Thường trú của Liên hợp quốc tại Việt Nam

Năm 2025 là một năm với những thử thách chưa từng có, song cũng là năm minh chứng cho sức mạnh của sự đoàn kết và quan hệ đối tác bền bỉ. Đối với chúng tôi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường không chỉ là một đối tác chiến lược mà còn là người đồng hành không thể thiếu trong suốt hơn hai thập kỷ qua. Hiện nay, ít nhất 30% tổng nguồn lực của Liên hợp quốc được đầu tư vào các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ.

Nhìn lại chặng đường vừa qua, tôi vô cùng tự hào về những kết quả cụ thể mà chúng ta đã cùng nhau đạt được. Chúng ta không chỉ nói về tham vọng, mà đã cùng hành động để hiện thực hóa cam kết Net Zero thông qua Quan hệ Đối tác Chuyển dịch Năng lượng Công bằng (JETP). Việt Nam đã trở thành một trong ba quốc gia tiên phong trên toàn cầu, và Liên hợp quốc vinh dự đóng vai trò Ban thư ký kỹ thuật để thúc đẩy tiến trình lịch sử này.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, thông qua Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp (FAO), chúng tôi đã đồng hành cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện Đề án “1 triệu héc-ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp”. Đây là một sáng kiến mang tính đột phá, không chỉ giúp nâng cao giá trị hạt gạo Việt Nam mà còn là lời giải cho bài toán sản xuất lương thực thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đặc biệt, trong đợt thiên tai vừa qua, chúng tôi cùng Bộ dẫn dắt 8 lĩnh vực ưu tiên nhân đạo, huy động nguồn lực thông qua Kế hoạch Đáp ứng chung (JRP) để hỗ trợ kịp thời cho hơn 1,4 triệu người dân vùng bị ảnh hưởng. Những nỗ lực ấy không chỉ là cứu trợ, mà là sự sẻ chia và bồi đắp khả năng phục hồi cho các cộng đồng dễ bị tổn thương.

Với Khung hợp tác mới, bắt đầu từ năm 2027, chúng tôi cam kết xây dựng mối quan hệ đối tác bền chặt và sâu sắc hơn nữa với Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Trong đó, Liên hợp quốc sẽ tiếp tục hỗ trợ về tri thức, chuyên môn quốc tế và các giải pháp kỹ thuật để xây dựng năng lực thích ứng dài hạn từ cấp Trung ương đến từng địa phương.

Tôi mong đây sẽ là hành trình với sự nỗ lực đa ngành, là một cuộc cách mạng của toàn xã hội, với cách tiếp cận đa ngành, sự chung tay của chính quyền, cộng đồng và các tổ chức xã hội. Cùng nhau, chúng ta sẽ biến những cam kết của năm 2025 thành hành động thực tế, vì một Việt Nam xanh hơn, kiên cường hơn, thịnh vượng hơn cho các thế hệ mai sau!

Ông Oemar Idoe, Trưởng Khối Môi trường và Khí hậu, GIZ Việt Nam

Năm 2025 là một năm đặc biệt, đánh dấu kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ song phương giữa Đức và Việt Nam. Hợp tác Đức - Việt Nam được xây dựng trên cơ sở các thỏa thuận quốc tế mà cả hai quốc gia đã cam kết, bao gồm Chương trình nghị sự 2030 và các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs). Với vai trò là cơ quan đại diện cho Chính phủ Đức, GIZ vinh dự đồng hành cùng Việt Nam trên nhiều lĩnh vực, nổi bật là nông nghiệp và môi trường.

Trong năm qua, ngành nông nghiệp và môi trường Việt Nam đã đạt được nhiều dấu mốc quan trọng. Có thể kể tới các thành tựu nổi bật như kim ngạch xuất khẩu nông sản đạt gần 70 tỷ USD, khởi động các chương trình “giảm phát thải trong sản xuất trồng trọt”, cùng với những bước tiến đáng kể trong chuyển đổi số.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng đang tích cực thúc đẩy quá trình cập nhật Đóng góp do Quốc gia tự quyết định (NDC 3.0), bao gồm các lĩnh vực then chốt như năng lượng, nông nghiệp, sử dụng đất, quản lý chất thải, quy trình công nghiệp và sử dụng sản phẩm. NDC 3.0 dự kiến sẽ được công bố vào năm 2026, thể hiện cam kết mạnh mẽ hơn nữa của Việt Nam trong ứng phó với biến đổi khí hậu.

Trên hành trình này, chúng tôi, cùng nhiều tổ chức quốc tế, đã đồng hành và ghi nhận sự phối hợp tích cực của Chính phủ Việt Nam trong quá trình chuẩn bị NDC 3.0. Đồng thời thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững thông qua nhân rộng các mô hình sản xuất ít phát thải trong lĩnh vực lúa gạo, cà phê và cây ăn quả.

Hai bên cũng hợp tác chặt chẽ trong thí điểm nông nghiệp kết hợp điện mặt trời, mở rộng các giải pháp tài chính ứng phó rủi ro khí hậu và tăng cường vai trò hợp tác xã. Qua đó, góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân và tăng khả năng chống chịu khí hậu của ngành nông nghiệp Việt Nam.

Nhìn lại chặng đường vừa qua, chúng tôi nhận thấy, quá trình tái tổ chức và tinh gọn bộ máy Chính phủ, đặc biệt việc hợp nhất Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn với Bộ Tài nguyên và Môi trường, đã mở ra một cơ hội quan trọng giúp đơn giản hóa quy trình; tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc tích hợp và triển khai hiệu quả các sáng kiến về quản lý tài nguyên thiên nhiên, hành động khí hậu, nông nghiệp thông minh với khí hậu và phát triển bền vững.

Chúng tôi tin rằng cải cách này mang lại cơ hội quan trọng để tinh giản quy trình, tăng cường phối hợp và mở rộng hơn cánh cửa hợp tác quốc tế cho ngành nông nghiệp và môi trường. Bước sang năm mới 2026, GIZ sẽ tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam để cùng tận dụng những cơ hội đó, hướng tới xây dựng tương lai nông nghiệp bền vững, thích ứng khí hậu như những cam kết và kỳ vọng mà hai bên đã đề ra.

Ông Thibault Ledecq - Giám đốc Chương trình Bảo tồn, WWF-Việt Nam

Nếu lựa chọn một từ khóa để khái quát mối quan hệ hợp tác giữa WWF-Việt Nam và các cơ quan đối tác tại Việt Nam trong năm qua, đó chính là “đồng hành”. Không chỉ dừng ở việc cùng nhau triển khai các chương trình và dự án, WWF-Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cùng các địa phương và đối tác đã thực sự sát cánh trong việc giải quyết những thách thức cốt lõi của ngành nông nghiệp và môi trường.

Trong năm 2025, Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả quan trọng trong việc hiện thực hóa các cam kết quốc tế về khí hậu và đa dạng sinh học, đặc biệt là quá trình lồng ghép các mục tiêu này vào chính sách nông nghiệp, lâm nghiệp và phát triển nông thôn. Với sự hỗ trợ của cộng đồng quốc tế, Việt Nam đã thúc đẩy mạnh mẽ các mô hình sản xuất bền vững, triển khai các giải pháp dựa vào thiên nhiên và phục hồi hệ sinh thái, qua đó tiến gần hơn tới mục tiêu Net Zero và các mục tiêu của Khung Đa dạng sinh học Toàn cầu (GBF).

Trong đó, hợp tác quốc tế tiếp tục giữ vai trò then chốt, giúp mang lại nguồn tri thức, kinh nghiệm, tài chính và các công cụ đã được kiểm chứng, giúp giảm áp lực lên đa dạng sinh học, tăng cường khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu, đồng thời duy trì tăng trưởng và cải thiện sinh kế nông dân.

WWF-Việt Nam tự hào được đồng hành cùng các Bộ, ngành, địa phương và cộng đồng trong nhiều sáng kiến nông nghiệp bền vững, giảm hóa chất đầu vào, tăng cường giải pháp dựa vào thiên nhiên và bảo vệ hệ sinh thái đất - nước.

Nhìn lại hành trình hợp tác này, chúng tôi rút ra ba bài học quan trọng: Thứ nhất, việc gắn kết bảo tồn với lợi ích sinh kế của người nông dân là yếu tố quyết định. Thứ hai, cách tiếp cận đa ngành và dựa vào thiên nhiên (NbS) đã chứng minh hiệu quả vượt trội. Và thứ ba, sự tham gia sớm và liên tục của nhiều bên liên quan là chìa khóa thành công.

Năm 2025 còn đánh dấu một cột mốc khác khi WWF và Bộ Nông nghiệp và Môi trường chính thức ký Biên bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2026-2030. Đồng thời, đây là năm WWF kỷ niệm 30 năm hiện diện tại Việt Nam - ba thập kỷ đồng hành cùng Chính phủ và cộng đồng trong hành trình giải quyết những thách thức môi trường lớn nhất của đất nước.

Hướng tới giai đoạn mới, WWF-Việt Nam cam kết tiếp tục phối hợp chặt chẽ cùng Bộ và các bên liên quan, đóng góp tri thức, kinh nghiệm quốc tế và các mô hình thực tiễn nhằm hỗ trợ Việt Nam xây dựng nền nông nghiệp xanh hơn, hiệu quả hơn và bền vững hơn.

Chúng tôi sẽ tiếp tục thúc đẩy phục hồi và quản lý bền vững rừng, hệ sinh thái nước ngọt và biển; đẩy mạnh tiếp cận cảnh quan, giải pháp dựa vào thiên nhiên và tài chính bền vững, góp phần gia tăng “vốn tự nhiên”, vì lợi ích của thiên nhiên và con người Việt Nam.