Tổng thống Donald Trump ngày 5/5 (giờ địa phương) đã tuyên bố tạm dừng hoạt động hộ tống các tàu qua eo biển Hormuz, với lý do tiến trình đàm phán thỏa thuận toàn diện với Iran đang đạt được những bước tiến lớn.
Theo đó, dù lệnh phong tỏa vẫn được duy trì đầy đủ hiệu lực, chiến dịch mang tên "Dự án Tự do" sẽ tạm nghỉ trong một thời gian ngắn để các bên nỗ lực hoàn thiện và ký kết thỏa thuận cuối cùng.
Quyết định này được đưa ra ngay sau khi eo biển này bị đóng cửa gần như hoàn toàn kể từ khi xung đột nổ ra, gây tắc nghẽn khoảng 20% lượng dầu cung ứng toàn cầu và đẩy thế giới vào một cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ.
Ông Trump quyết định hoãn hộ tống tàu ở Hormuz. Ảnh minh họa.
Thông tin hạ nhiệt từ Nhà Trắng đã ngay lập tức tác động mạnh đến thị trường tài chính quốc tế, khiến giá dầu thô kỳ hạn của Mỹ giảm 2,30 USD và chính thức xuyên thủng ngưỡng 100 USD mỗi thùng. Đây là mức giá thấp nhất kể từ khi xung đột bùng phát cách đây hai tháng, khiến chi phí năng lượng leo thang chóng mặt.
Trước đó cùng ngày, Ngoại trưởng Marco Rubio cũng xác nhận rằng chiến dịch "Cơn thịnh nộ kinh hoàng" do Mỹ và Israel phối hợp triển khai từ cuối tháng 2 đã kết thúc sau khi hoàn thành các mục tiêu quân sự đề ra. Dù vậy, ông Rubio khẳng định Washington sẽ không cho phép Iran nắm quyền kiểm soát lưu thông qua eo biển chiến lược này.
Tình hình thực địa vẫn còn tiềm ẩn nhiều rủi ro khi các báo cáo về bạo lực vẫn tiếp tục xuất hiện. Ngay trong lúc các quan chức Mỹ đang phát biểu, cơ quan vận tải hàng hải Anh đã ghi nhận một tàu chở hàng bị trúng đạn đạo tại eo biển.
Bộ Quốc phòng UAE cũng thông báo hệ thống phòng không của nước này vừa phải ngăn chặn các đợt tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái từ phía Iran, dù phía Tehran đã bác bỏ cáo buộc này và khẳng định các hành động quân sự của họ chỉ nhằm mục đích đẩy lùi sự xâm lược từ phía Mỹ.
Cuộc chiến không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn dẫn đến cuộc khủng hoảng nhân đạo sâu sắc khi hàng nghìn người đã thiệt mạng và các thủy thủ trên những con tàu bị mắc kẹt đang rơi vào tình trạng đói khát, cô lập.
Trong bối cảnh áp lực giá xăng tăng cao đang ảnh hưởng trực tiếp tới cử tri trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, Mỹ đang đặt nhiều kỳ vọng vào các nỗ lực ngoại giao trung gian của Pakistan.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi đã có mặt tại Bắc Kinh để hội đàm với Trung Quốc, trong khi Tổng thống Trump cũng dự kiến sẽ có chuyến thăm tới quốc gia này trong tháng 5 nhằm tìm kiếm một lối thoát hòa bình cho khu vực.
