Trước nhu cầu gia tăng các khoáng sản quan trọng như coban, niken, lithium phục vụ sản xuất pin, xe điện và tấm pin mặt trời, một nhóm nhà khoa học của Liên hợp quốc vừa đề xuất thành lập quỹ tín thác khoáng sản toàn cầu nhằm thúc đẩy năng lượng xanh, bảo vệ môi trường và cộng đồng địa phương.
Nhu cầu các khoáng sản quan trọng như coban, niken, lithium phục vụ sản xuất pin, xe điện và tấm pin mặt trời ngày càng gia tăng. Ảnh: Mongabay.
Theo đề xuất, quỹ này sẽ coi các khoáng sản phục vụ chuyển đổi năng lượng là tài sản toàn cầu được chia sẻ, với mục tiêu phân phối công bằng và hạn chế cạnh tranh gây tổn hại giữa các quốc gia. Các nước vẫn giữ chủ quyền tài nguyên, nhưng hoạt động thương mại sẽ do quỹ điều phối, đảm bảo nguồn cung ổn định và tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường - xã hội.
Ông Kaveh Madani, Giáo sư tại Đại học Liên hợp quốc nhấn mạnh cần thay đổi mô hình cạnh tranh và khai thác khoáng sản hiện tại sang hướng minh bạch, công bằng và bền vững. Ông Saleem Ali (Đại học Delaware, Mỹ), tác giả chính của nghiên cứu cho biết, quỹ có thể giảm xung đột, ổn định thị trường và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn qua cơ chế tái chế và cho thuê kim loại.
Tuy nhiên, một số chuyên gia cảnh báo về tính khả thi, đặc biệt tại các quốc gia bất ổn, giàu tài nguyên như Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC), nơi các nhóm vũ trang kiểm soát khoáng sản. Giáo sư Emanuel Kayembe tại Đại học Lubumbashi (DRC) cho rằng nếu chính phủ chưa kiểm soát được toàn diện lãnh thổ, đề xuất này chỉ mang tính lý tưởng.
