Đại hội đồng Liên hợp quốc đã thông qua nghị quyết tuyên bố ngày 1/10 hằng năm là Ngày Cà phê Quốc tế. Nghị quyết được thông qua tại New York ngày 10/3 (giờ địa phương), khẳng định ý nghĩa văn hóa, xã hội và lịch sử của cà phê - từ nguồn gốc ban đầu đến vai trò quan trọng của loại nông sản này trong sự phát triển của các xã hội hiện đại. Theo nghị quyết, cà phê không chỉ là một mặt hàng nông nghiệp quan trọng và nguồn sinh kế của nhiều cộng đồng, mà còn là biểu tượng của giao tiếp xã hội, biểu đạt văn hóa và truyền thống đời sống được duy trì qua nhiều thế hệ.
Nghị quyết cũng nhấn mạnh đóng góp của ngành cà phê đối với nhiều Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs), bao gồm xóa đói (SDG 2), giảm nghèo cùng cực (SDG 1), thúc đẩy bình đẳng giới (SDG 5) và tạo việc làm bền vững, tăng trưởng kinh tế (SDG 8).
Ngày 1/10 hàng năm được chọn làm Ngày Cà phê quốc tế. Ảnh: FAO.
Nghị quyết này nhận được sự hoan nghênh từ phía Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO). Ông Khuất Đông Ngọc, Tổng Giám đốc FAO, cho biết: “Cà phê không chỉ là một loại đồ uống mà còn là mặt hàng giao dịch toàn cầu, từ hạt cà phê đến dịch vụ cà phê, giúp duy trì sinh kế của hàng triệu hộ nông dân và kết nối cộng đồng nông thôn với thị trường thế giới. Việc công nhận giá trị của ngành cà phê sẽ nâng cao nhận thức về tầm quan trọng kinh tế - xã hội của lĩnh vực này và tăng cường đóng góp của nó trong nỗ lực xóa đói giảm nghèo”.
Nghị quyết được đưa ra xem xét tại Đại hội đồng Liên hợp quốc sau khi được thông qua tại Hội nghị FAO lần thứ 44 năm 2025. Theo nghị quyết, FAO được mời điều phối các hoạt động kỷ niệm Ngày Cà phê Quốc tế cùng các tổ chức liên quan, đặc biệt là Tổ chức Cà phê Quốc tế (ICO).
Tầm quan trọng của ngành cà phê
Cà phê là một trong những loại đồ uống được tiêu thụ rộng rãi nhất trên thế giới, với mức tiêu thụ bình quân đầu người tăng khoảng 1,2% mỗi năm trong thập kỷ qua. Ngành cà phê hiện tạo sinh kế cho khoảng 25 triệu nông dân và mang lại việc làm cho hàng triệu lao động trong toàn bộ chuỗi giá trị.
Tổng doanh thu của ngành công nghiệp cà phê toàn cầu đạt hơn 200 tỷ USD mỗi năm.
Cà phê cũng là một trong những mặt hàng nông sản được giao dịch nhiều nhất thế giới. Năm 2024, sản lượng cà phê toàn cầu vượt 11 triệu tấn, trong đó khoảng 8 triệu tấn được giao dịch quốc tế. Giá trị sản xuất cà phê toàn cầu ước đạt gần 25 tỷ USD, còn thương mại hạt cà phê đạt khoảng 34 tỷ USD.
Đối với nhiều quốc gia thu nhập thấp, cà phê là nguồn thu ngoại tệ quan trọng. Năm 2024, cà phê chiếm 27,9% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Ethiopia, 20,1% của Uganda và 19,5% của Burundi. Tại Ethiopia và Uganda, doanh thu xuất khẩu cà phê thậm chí cao hơn chi phí nhập khẩu lương thực, trong khi tại Burundi con số này tương đương gần 20% giá trị nhập khẩu thực phẩm của quốc gia.
Năm 2024, Brazil và Việt Nam là hai nước xuất khẩu cà phê lớn nhất thế giới, trong khi Liên minh châu Âu và Mỹ là các thị trường nhập khẩu lớn nhất.
Các chương trình hỗ trợ của FAO
Trong khuôn khổ hoạt động của mình, FAO đang hỗ trợ các quốc gia và cộng đồng sản xuất cà phê thông qua nhiều sáng kiến.
Trước hết là ứng phó với biến đổi khí hậu, hỗ trợ nông dân thích ứng thông qua quản lý sâu bệnh, bảo tồn hệ thống canh tác cà phê truyền thống tại Panama, đồng thời phát triển các mô hình nông lâm kết hợp và giống cà phê thích ứng khí hậu tại Đông Phi.
FAO cũng hỗ trợ nông dân thích ứng với những yêu cầu mới của thị trường, trong đó tổ chức đang hợp tác với chính phủ và nông dân tại Honduras, Guatemala và Uganda để xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững mới, qua đó hỗ trợ hơn 200.000 hộ nông dân quy mô nhỏ.
Bên cạnh đó, FAO thúc đẩy huy động đầu tư thông qua Trung tâm Đầu tư và sáng kiến Hand-in-Hand nhằm giúp các quốc gia thu hút nguồn tài chính, nâng cao thu nhập cho nông dân. Các dự án tại Brazil, Costa Rica và Honduras đang cải thiện hiệu quả sản xuất cũng như thu nhập của người trồng cà phê; tại El Salvador, FAO hỗ trợ xây dựng kế hoạch phát triển ngành cà phê quốc gia.
Việc kỷ niệm Ngày Cà phê Quốc tế được kỳ vọng sẽ trở thành diễn đàn thúc đẩy hợp tác, chia sẻ tri thức và hành động trong toàn bộ chuỗi giá trị cà phê toàn cầu. Qua đó, cộng đồng quốc tế có thể tăng cường cam kết xây dựng một ngành cà phê hiệu quả, bao trùm, bền vững và có khả năng chống chịu cao, đóng góp tích cực cho an ninh lương thực và phát triển nông thôn.
