Tổ chức UNESCO phối hợp với Chính phủ Ghana và Nhật Bản vừa khởi động dự án kéo dài 12 tháng nhằm tăng cường khả năng chống chịu với lũ lụt và hạn hán do biến đổi khí hậu. Dự án "Tăng cường khả năng chống chịu với thiên tai liên quan đến nước trong bối cảnh biến đổi khí hậu hướng tới xã hội bền vững tại Ghana" kết hợp giữa đổi mới khoa học, trao quyền cho cộng đồng địa phương và hỗ trợ chính sách để giải quyết tận gốc nguyên nhân của các thảm họa liên quan đến nước.
Dự án tập trung vào lưu vực sông Volta và các khu vực có nguy cơ cao, dự án vừa cung cấp dữ liệu cho các kế hoạch thích ứng quốc gia, vừa giúp người dân trang bị công cụ thực tế nhằm giảm thiểu rủi ro và bảo vệ sinh kế.
Ghana là vùng đất mắc kẹt giữa lũ lụt và hạn hán. Ảnh: PreventionWeb.
Ghana sở hữu một trong những lưu vực sông lớn nhất Tây Phi là sông Volta với nguồn nước dồi dào. Tuy nhiên, hiện nay quốc gia này đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng ngày càng nghiêm trọng khi tương lai nguồn nước trở nên khó lường. Năm thì lũ lụt cực đoan, năm sau lại hạn hán khốc liệt. Hiện tượng mà các nhà khoa học gọi là “cú quật khí hậu” (climate whiplash) đã trở thành điều bình thường mới ở Ghana.
Năm 2023, mưa lớn buộc Cơ quan Quản lý sông Volta phải xả nước từ các đập Akosombo và Kpong, gây lũ nghiêm trọng ở hạ lưu, khiến hơn 35.000 người tại tám quận phải sơ tán. Nhiều nhà cửa, trường học, trạm y tế và đường điện bị nhấn chìm.
Chỉ một năm sau, miền Bắc Ghana lại hứng chịu đợt hạn hán nghiêm trọng ảnh hưởng đến hơn một triệu người. Hơn 1,8 triệu hecta cây trồng bị thiệt hại, gây tổn thất khoảng 1,88 tỷ USD. Năng suất ngô và lúa giảm tới 35%, đe dọa an ninh lương thực và sinh kế trên toàn quốc.
Các thảm họa nối tiếp nhau khiến người dân không kịp phục hồi, đặc biệt là nông dân, họ là những người mất mùa, mất nguồn thu và cả khả năng chống chịu trong tương lai. Điều này không chỉ tác động kinh tế mà còn gây tổn thương tinh thần, làm khủng hoảng thêm trầm trọng.
