Khi trâu giống theo chân bộ đội về bản

Giũa núi rừng heo hút của xã Xín Mần, tiếng cười xen lẫn tiếng trâu gọi bầy vang lên trong buổi sáng cuối tháng 4. Những con trâu giống được trao tận tay người dân không chỉ là tài sản, mà còn là hy vọng - hy vọng về một hành trình thoát nghèo bền vững bắt đầu từ chính mảnh đất cằn cỗi này.

Những ánh mắt chờ đợi

Từ trung tâm xã Xín Mần, tỉnh Tuyên Quang, con đường ngoằn ngoèo dẫn vào thôn Lao Pờ vẫn còn in dấu bánh xe sau những trận mưa đầu mùa. Sương sớm bảng lảng phủ kín các triền đồi, từng mái nhà trình tường thấp thoáng trong làn khói bếp.

Theo ông Thịnh, trưởng bản Lao Pờ chia sẻ: Ngay từ tinh mơ, bà con đã có mặt đông đủ ở khu đất trống giữa thôn. Người mặc áo chàm, người khoác thêm chiếc áo cũ đã sờn vai, ai nấy đều hướng ánh mắt về phía con đường dẫn vào bản - nơi đoàn xe của bộ đội sắp xuất hiện.

“Đêm qua không ngủ được”, ông Sùng Diu Kính, sinh năm 1957, trú tại thôn Lao Pờ, nói như tâm sự. “Nhà tôi có 6 khẩu, nhưng chỉ có 2 lao động thôi. Nay biết tin bộ đội cho trâu, cả nhà mong lắm. Lần đầu tiên có tài sản lớn như vậy.”

Ở vùng cao, con trâu không đơn thuần là vật nuôi. Nó là sức kéo, là vốn liếng, là “của để dành” cho cả gia đình. Có trâu, người dân mới dám nghĩ đến chuyện mở rộng sản xuất, tích lũy và thoát khỏi cái vòng luẩn quẩn của đói nghèo.

Niềm vui lan tỏa

Khi đoàn công tác của Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 313, đơn vị trực thuộc Quân khu 2 (Bộ Quốc phòng), tiến vào bản, không khí như vỡ òa. Những con trâu khỏe mạnh, lông bóng mượt, được dắt xuống xe trong sự trầm trồ của người dân.

Trẻ con chạy theo, người lớn đứng vòng quanh, có người còn rụt rè chạm tay vào lưng trâu như để chắc chắn rằng đó là sự thật.

Theo Chủ tịch UBND xã Xín Mần, ông Thèn Văn Tiến cho biết: đợt này, có 66 con trâu giống được trao cho 33 hộ dân tại các thôn Quan Dìn Ngài và Lao Pờ. Mỗi hộ nhận 2 con, kèm theo thức ăn hỗn hợp để chăm sóc ban đầu.

Buổi bàn giao diễn ra giản dị ngay giữa sân đất. Cầm sợi dây buộc trâu trong tay, chị Lù Thị Chích, sinh năm 1970, một hộ nghèo trong thôn Lao Pờ, không giấu được xúc động. Chị nói chậm rãi: “Nhà tôi trước giờ chỉ nuôi gà, nuôi lợn nhỏ. Nay có hai con trâu, tôi sẽ cố gắng nuôi thật tốt. Có trâu rồi, mình mới nghĩ đến chuyện khá lên được".

Nụ cười của chị, ánh mắt lấp lánh giữa vùng núi đá khắc nghiệt, là minh chứng rõ ràng nhất cho giá trị của chương trình.

Ngay tại buổi bàn giao, cán bộ của Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 313 đã trực tiếp hướng dẫn từng hộ dân cách chăm sóc trâu, từ khẩu phần ăn, phòng bệnh đến kỹ thuật nuôi vỗ béo.

Một chiến sĩ cúi xuống, tỉ mỉ chỉ cho người dân cách kiểm tra sức khỏe trâu. Người khác hướng dẫn dựng chuồng trại sao cho thoáng, sạch, tránh rét. Những kiến thức tưởng chừng đơn giản ấy lại là điều mà nhiều hộ dân trước đây chưa từng được tiếp cận. “Cho con cá thì chỉ ăn một bữa, nhưng dạy cách nuôi thì sẽ ăn cả đời”, một cán bộ trong đoàn chia sẻ.

Chính cách làm “cầm tay chỉ việc” này đã giúp người dân thay đổi dần tư duy sản xuất từ chăn nuôi tự phát sang có kỹ thuật, có kế hoạch.

Sinh kế phải bền vững

Trao đổi với phóng viên Báo Nông nghiệp và Môi trường, ông Thèn Văn Tiến, Chủ tịch xã, cho biết: xã Xín Mần là địa bàn còn nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo cao, đời sống người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ. “Địa hình chia cắt, đất sản xuất hạn chế, khí hậu khắc nghiệt… khiến việc phát triển kinh tế gặp nhiều trở ngại”, ông Tiến nói.

Theo ông, trong bối cảnh đó, việc hỗ trợ trâu giống là hướng đi phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. “Trâu là vật nuôi thích nghi tốt với vùng cao, tận dụng được đồng cỏ tự nhiên. Quan trọng hơn, nó tạo ra sinh kế lâu dài. Người dân có thể nhân đàn, có thể bán khi cần thiết, từ đó từng bước tích lũy”, ông phân tích.

Ông cũng nhấn mạnh, hiệu quả của chương trình không chỉ nằm ở việc trao con giống, mà ở sự thay đổi trong nhận thức của người dân.

“Khi bà con bắt đầu biết tính toán, biết áp dụng kỹ thuật, thì đó mới là nền tảng của giảm nghèo bền vững”, ông nói thêm.

Xã Xín Mần, tỉnh Tuyên Quang là xã nằm ở khu vực vùng cao, nơi những dãy núi nối tiếp nhau không dứt. Đất canh tác ít, giao thông còn nhiều hạn chế, đời sống người dân chủ yếu phụ thuộc vào tự nhiên.

Ở nhiều thôn bản, chuyện thiếu ăn giáp hạt vẫn còn xảy ra. Thanh niên phải đi làm thuê xa, người già và phụ nữ ở nhà gồng gánh sản xuất.

Trong bối cảnh đó, một con trâu có thể thay đổi cả cuộc sống của một gia đình. Nó giúp cày ruộng, kéo gỗ, vận chuyển nông sản. Khi cần, có thể bán để trang trải chi phí lớn như chữa bệnh, cho con đi học.

Vì vậy, việc trao trâu giống không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ trước mắt, mà còn mở ra cơ hội thay đổi lâu dài. Sự có mặt của bộ đội trong những chương trình như thế này không phải là điều mới. Nhưng mỗi lần xuất hiện, họ lại mang đến một cảm xúc rất riêng. Không chỉ là người trao quà, họ còn là người bạn đồng hành, người hướng dẫn, thậm chí là chỗ dựa tinh thần cho bà con.

Đại tá Hoàng Văn Giáp, Phó Chính ủy Đoàn KT-QP 313 chia sẻ: “Chúng tôi xác định giúp dân phát triển kinh tế là nhiệm vụ lâu dài. Không chỉ trao con giống, mà phải theo dõi, hỗ trợ để bà con nuôi hiệu quả, từ đó nhân rộng mô hình”.

Theo ông, mô hình nuôi trâu vỗ béo đang cho thấy hiệu quả rõ rệt ở nhiều thôn bản. Nếu được nhân rộng, đây sẽ là hướng đi quan trọng giúp người dân thoát nghèo.

Buổi bàn giao kết thúc khi mặt trời đã lên cao. Những con trâu lần lượt được dắt về từng nhà, để lại phía sau sân đất những dấu chân còn in rõ.

Người dân tản về bản, nhưng không khí rộn ràng vẫn còn đọng lại. Tiếng nói cười, tiếng gọi nhau í ới, xen lẫn tiếng trâu mới về chuồng.

Anh Sùng Seo Cheng đứng bên con trâu vừa nhận, vuốt nhẹ lên lưng nó rồi nói: “Có nó rồi, mình phải làm ăn cho tốt hơn. Không thể nghèo mãi được”. Câu nói mộc mạc ấy, có lẽ cũng chính là điều mà những người làm chương trình mong muốn. Bởi hơn cả những con số hỗ trợ, điều quan trọng nhất chính là niềm tin rằng người dân có thể tự đứng lên, tự thay đổi cuộc sống của mình.

Hy vọng được gieo trồng

Trước đó, ngày 21/4, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 313 cũng phối hợp với UBND xã Xín Mần tổ chức lễ bàn giao trâu giống sinh sản và vật tư nông nghiệp cho các hộ dân thôn Bản Phố và Suối Thầu 2, trong khuôn khổ Dự án phát triển kinh tế - xã hội gắn với mô hình bộ đội gắn bó với đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. 20 hộ dân được hỗ trợ tổng cộng 40 con trâu cái giống (mỗi hộ 2 con), bảo đảm tiêu chuẩn từ 24-36 tháng tuổi, khỏe mạnh, trọng lượng bình quân khoảng 280kg/con. Ngoài ra, các hộ còn được cấp phát 6.000kg thức ăn hỗn hợp dạng viên cùng thuốc tẩy ký sinh trùng phục vụ chăn nuôi.

Công tác bàn giao được tổ chức chặt chẽ, đúng đối tượng, bảo đảm công khai, minh bạch. Các tổ công tác kiểm tra đầy đủ số lượng, chất lượng con giống và vật tư trước khi bàn giao; người dân trực tiếp kiểm đếm, tiếp nhận và chủ động vận chuyển, chăm sóc theo hướng dẫn kỹ thuật. Tổng cộng cả 2 lần là 106 con trâu.

Ở nơi núi cao còn nhiều thiếu thốn, mỗi sự hỗ trợ đúng lúc đều có thể tạo ra bước ngoặt. Những con trâu hôm nay không chỉ là tài sản, mà còn là “hạt giống” của hy vọng. Nếu được chăm sóc tốt, chúng sẽ sinh sản, nhân đàn, tạo ra nguồn thu ổn định cho người dân. Và khi những “đầu cơ nghiệp” ấy sinh sôi, cũng là lúc những bản làng nơi đây dần thay da đổi thịt.

Giữa mênh mông núi rừng, hình ảnh bộ đội dắt trâu vào bản, người dân đón nhận với nụ cười rạng rỡ, có lẽ sẽ còn ở lại rất lâu, nhưng đủ để thấy một điều giản dị: Khi chính sách đúng, cách làm đúng và lòng người đồng thuận, thì con đường thoát nghèo, dù gập ghềnh, vẫn có thể đi đến đích.

Giữa đại ngàn còn nhiều gian khó, những con trâu theo chân bộ đội về bản không chỉ mở ra sinh kế, mà còn thắp lên niềm tin rằng, con đường thoát nghèo rồi sẽ có ngày thành lối rộng.