Thực hiện chiến lược phát triển thị trường xuất khẩu gạo của Việt Nam đến năm 2030, TP Hà Nội đẩy mạnh hỗ trợ nông dân chuyển đổi cơ cấu sản xuất gạo hàng hóa chất lượng cao, đạt tiêu chuẩn xuất khẩu, đồng thời tăng giá trị sản phẩm, tăng thu nhập, cải thiện đời sống nông dân.
TP Hà Nội mở rộng kết nối và xây dựng các vùng nguyên liệu, hình thành chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ, mở rộng thị trường xuất khẩu lúa gạo. Hà Nội là địa phương có diện tích trồng lúa lớn với khoảng 160.000 ha, sản lượng gạo tiêu thụ khoảng 1,1 triệu tấn/năm. Cơ cấu các giống lúa phát triển theo hướng tăng diện tích lúa chất lượng cao, sử dụng 90% giống ngắn ngày.
Hà Nội đang nỗ lực đầu tư hỗ trợ phát triển diện tích lúa hàng hóa chất lượng cao phục vụ xuất khẩu.
Thực hiện Kế hoạch phát triển sản xuất lúa Japonica và lúa hàng hóa chất lượng cao theo tiêu chuẩn xuất khẩu giai đoạn 2021 - 2025, đến nay, Hà Nội đã có hơn 200 vùng sản xuất lúa tập trung với tổng diện tích khoảng 40.000 ha.
Bên cạnh đó, Hà Nội xây dựng 16 vùng sản xuất lúa hàng hóa theo tiêu chuẩn xuất khẩu tại 16 xã, hiệu quả tăng 10 - 15% so với các giống lúa khác canh tác theo phương pháp truyền thống. Toàn Thành phố hiện có 10 doanh nghiệp được Bộ Công Thương cấp giấy phép kinh doanh xuất khẩu gạo. Năm 2024, kim ngạch xuất khẩu gạo của Hà Nội đạt 645 triệu USD, chiếm 3,7% tổng kim ngạch xuất khẩu trên địa bàn Thành phố.
Hiện nhiều doanh nghiệp đã xây dựng chuỗi liên kết với các hợp tác xã trong nước, xây dựng vùng nguyên liệu gạo hữu cơ phục vụ chế biến sâu, đưa sản phẩm ra thị trường. Nhiều địa phương của Hà Nội thực hiện quy trình sản xuất thân thiện với môi trường, chất lượng gạo thơm ngon, đạt chứng nhận của Mỹ và Nhật Bản nên giá trị lúa hữu cơ cao hơn rất nhiều so với lúa canh tác theo phương pháp truyền thống. Một số hợp tác xã còn xây dựng chuỗi liên kết, toàn bộ lúa hữu cơ được ký kết bao tiêu sản phẩm với giá ổn định với giá cao hơn 10 - 15% so với giống lúa thông thường, gạo hữu cơ xuất khẩu tới nhiều thị trường trên thế giới.
Hà Nội chủ trương duy trì, phát triển 200 vùng sản xuất lúa Japonica và lúa chất lượng cao hàng hóa theo hướng an toàn, VietGAP, hữu cơ, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu; hình thành và phát triển 3 - 5 vùng sản xuất lúa thảo dược; thúc đẩy phát triển công nghệ sau thu hoạch (sấy, chế biến, bảo quản...); xây dựng 3 - 5 chuỗi liên kết nội địa và xuất khẩu. Song song đó, tích cực hỗ trợ các hợp tác xã, doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao, công nghệ 4.0 trong quá trình sản xuất, sơ chế, đóng gói, chế biến, tiêu thụ... nhằm tăng giá trị sản xuất. Xây dựng, bảo hộ chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu, thương hiệu sản phẩm gắn với mã truy xuất nguồn gốc, đẩy mạnh đăng ký, quản lý mã số vùng trồng lúa bảo đảm tiêu chí xuất khẩu.
Mặt khác, có cơ chế hỗ trợ hợp tác xã nông nghiệp về vốn vay với lãi suất ưu đãi để đầu tư nhà máy sơ chế, cửa hàng giới thiệu sản phẩm. Hỗ trợ liên kết để cung ứng cây giống, vật tư nông nghiệp, xây dựng thương hiệu, tiêu thụ sản phẩm với giá cả ổn định.
