Giá dầu đã tăng vọt lên mức cao nhất trong gần hai tuần qua trong bối cảnh leo thang trên nhiều mặt trận của cuộc chiến Mỹ-Israel nhằm vào Iran. Dầu Brent, tiêu chuẩn toàn cầu, đã tăng hơn 3% vào sáng thứ Hai để vượt mức 116 USD/thùng.
Đợt tăng mới nhất này đã đưa thước đo quốc tế lên điểm cao nhất kể từ ngày 19/3, thời điểm giá dầu từng chạm mức 119 USD/thùng trong thời gian ngắn.
Giá dầu tăng sau khi Iran tuyên bố sẵn sàng cho một cuộc xâm lược trên bộ của Mỹ, với việc Chủ tịch Quốc hội nước này cảnh báo rằng Tehran đang chờ đợi sự xuất hiện của quân đội Mỹ để “thiêu rụi” và “trừng phạt” các đồng minh khu vực của họ.
Giá dầu lập đỉnh 116 USD khi Iran cáo buộc Mỹ sắp mở cuộc tấn công. Ảnh minh họa.
Cảnh báo của Tehran được đưa ra khi cuộc xung đột leo thang vào cuối tuần, với việc lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn lần đầu tiên phóng tên lửa vào Israel trong cuộc chiến, và Israel mở rộng cuộc xâm lược miền nam Lebanon.
Các chỉ số chứng khoán chính của châu Á giảm mạnh trong phiên giao dịch buổi sáng, với chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản và KOSPI của Hàn Quốc đều giảm hơn 4% tính đến 1h30 GMT.
Việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz để trả đũa các cuộc tấn công của Mỹ và Israel đã làm gián đoạn khoảng 20% nguồn cung dầu và khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu, đẩy thế giới vào cuộc khủng hoảng năng lượng lớn nhất trong nhiều thập kỷ.
Giá dầu đã tăng gần 60% kể từ khi chiến tranh bắt đầu, đẩy giá nhiên liệu trên toàn thế giới lên cao và buộc nhiều quốc gia phải áp dụng các biện pháp khẩn cấp để tiết kiệm năng lượng. Các nhà phân tích đã cảnh báo rằng giá dầu có thể sẽ tiếp tục tăng trừ khi lưu thông hàng hải trở lại mức bình thường ở eo biển.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa sẽ “xoá sổ” cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran nếu Tehran không từ bỏ quyền kiểm soát eo biển trước thời hạn ngày 6 tháng 4.
Ông Trump, người hôm thứ Năm đã gia hạn thời hạn thêm 10 ngày, đã đề xuất một kế hoạch 15 điểm để chấm dứt chiến tranh với Iran, và nhấn mạnh triển vọng về một bước đột phá trong các cuộc đàm phán gián tiếp do Pakistan làm trung gian.
Ông nói với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force 1 vào cuối ngày 29/3 (giờ địa phương), cho rằng Mỹ sắp đạt thỏa thuận với Iran. Tuy nhiên, Tehran đã thẳng thừng bác bỏ kế hoạch của Trump và đề xuất các điều khoản ngừng bắn của riêng mình, bao gồm bồi thường chiến tranh và công nhận quyền kiểm soát eo biển của Iran.
Ông Greg Newman, Giám đốc điều hành của Onyx Capital Group, một công ty ban đầu hoạt động trong lĩnh vực giao dịch phái sinh dầu mỏ, cho biết người tiêu dùng năng lượng chỉ mới bắt đầu cảm nhận được những hậu quả thực sự của cuộc xung đột.
Ông nói với Al Jazeera rằng dầu thô di chuyển khắp thế giới theo chu kỳ bốc hàng, và châu Âu phải mất khoảng 3 tuần mới thực sự bắt đầu cảm thấy ảnh hưởng của tình trạng thiếu dầu. Theo ông, giá dầu Brent đang bắt đầu phản ánh thực tế và sẽ tăng ổn định hướng tới mức 120 USD hoặc hơn nữa.
Ông Newman nhấn mạnh, quy mô của sự gián đoạn này vẫn chưa được đánh giá đầy đủ và thị trường chưa từng chứng kiến sự ngưng trệ nào như hiện nay, với các mức phí chênh lệch vật chất cao nhất từ trước đến nay. Thực tế này sẽ sớm bộc lộ qua các con số kinh tế trong những tháng tới.
Trong khi Iran đang cho phép ngày càng nhiều tàu thuyền không liên kết với Mỹ hoặc Israel đi qua eo biển, lưu lượng vận tải vẫn chỉ bằng một phần nhỏ so với mức trước chiến tranh.
Hôm thứ Bảy, Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar tuyên bố rằng Tehran đã đồng ý cho phép 20 tàu mang cờ Pakistan đi qua eo biển, điều mà ông mô tả là một “bước tiến có ý nghĩa hướng tới hòa bình”.
Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim tuần trước cho biết Iran đã cho phép các tàu của Malaysia đi qua eo biển.
Theo công ty tình báo hàng hải Windward, có 7 tàu không thuộc Iran đi qua eo biển vào thứ Năm, tăng từ 5 tàu vào thứ Tư và 4 tàu vào thứ Ba. Trước khi chiến tranh bắt đầu vào ngày 28/2, eo biển này đón trung bình 120 lượt tàu đi qua mỗi ngày.
