Cà Mau xem xét hỗ trợ diêm dân sau thiệt hại

Lên phương án hỗ trợ 

Sáng 11/3, bà Nguyễn Kiên Nhẫn, Chi cục trưởng Chi cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn (Sở Nông nghiệp và Môi trường Cà Mau), cho biết: Về phương án hỗ trợ diêm dân, đơn vị đang đề xuất, đối với các hộ bị thiệt hại từ 70% trở lên sẽ được hỗ trợ 4 triệu đồng/ha, những hộ bị thiệt hại dưới 70% sẽ được hỗ trợ 3 triệu đồng/ha. Phương án sẽ được đơn vị báo cáo Sở Nông nghiệp và Môi trường để trình lên UBND tỉnh xem xét, hỗ trợ diêm dân cải tạo ruộng và sớm triển khai vụ mới.

Để đề xuất phương án hỗ trợ, những ngày qua, Chi cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn Cà Mau phối hợp với các địa phương thống kê, rà soát cụ thể mức độ thiệt hại. Trên cơ sở đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành lập đoàn thẩm định để đánh giá thực tế, làm cơ sở tham mưu cấp có thẩm quyền xem xét hỗ trợ các xã bị thiệt hại, giúp diêm dân sớm ổn định đời sống và khôi phục sản xuất.

Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau cũng vừa quyết định thành lập tổ thẩm định hồ sơ đề xuất hỗ trợ kinh phí khôi phục sản xuất muối, thủy sản của người dân bị thiệt hại do các trânh mưa trái mùa xuất hiện cuối tháng 2 vừa qua.

Suốt mấy ngày qua, ông Hồ Minh Chiến, Chủ tịch HĐQT HTX Dịch vụ sản xuất muối công nghệ cao xã Đông Hải cùng các thành viên trong HTX liên tục kiểm tra đồng muối sau trận mưa để theo dõi tiến độ rút nước, chuẩn bị các điều kiện tái sản xuất. “Năm trước, sau Tết, muối chất đống trên sân, mỗi cơ sở thu mua được vài chục tấn. Thế mà năm nay, những cơn mưa trái mùa đã khiến bà con diêm dân trắng tay", ông Chiến chia sẻ.

Theo ông Chiến, để tái sản xuất, bà con diêm dân mong muốn được các ngành chức năng hỗ trợ đầu tư nạo vét ao chứa nước, cải tạo sân trải bạt để rút ngắn thời gian kết tinh muối trong thời gian tới. Đồng thời chỉ đạo sát sao hơn để ứng phó kịp thời với diễn biến thời tiết, bởi bao lâu nay việc sản xuất muối vẫn hoàn toàn phụ thuộc vào tự nhiên. "Mưa thuận gió hòa" thì thắng lợi, ngược lại chỉ cần một trận mưa bất ngờ trút xuống là xóa tan công sức của diêm dân. 

Gần 97% diện tích bị ảnh hưởng, dù có cảnh báo sớm

Theo số liệu từ Chi cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, toàn tỉnh Cà Mau có 1.581,47 ha sản xuất muối trong niên vụ 2025-2026, trong đó có 203,45 ha trải bạt. Thời điểm xảy ra mưa (27/2), phần lớn diện tích đã hoàn tất công đoạn cải tạo đồng, đưa nước đủ độ mặn vào sân để kết tinh và chờ thu hoạch. 

Theo kết quả rà soát sơ bộ của Chi cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn Cà Mau, toàn tỉnh có 1.532,82 ha sản xuất muối bị ảnh hưởng, chiếm khoảng 97%. Riêng tại các địa bàn trọng điểm như: Long Điền, Đông Hải, Vĩnh Hậu và Tân Thuận, diện tích thiệt hại lên đến 100%. Theo đó, vốn liếng, lợi nhuận, sinh kế của 827 hộ diêm dân bị ảnh hưởng trực tiếp. Thiệt hại nặng ghi nhận tại các xã: Vĩnh Hậu, Đông Hải, Long Điền, Gành Hào, Định Thành và Tân Thuận. 

Sản lượng muối thiệt hại ước khoảng 10.889 tấn, tương đương giá trị khoảng 13,06 tỷ đồng (tạm tính theo giá 1.200 đồng/kg). 

Nghiêm trọng hơn, mưa lớn trái mùa còn làm giảm độ mặn nước chạt, phá hỏng sân kết tinh, khiến muối đang kết tinh bị tan hoàn toàn. Diêm dân phải chờ nước rút hết rồi mới tiến hành cải tạo lại sân phơi, dẫn nước, gây tốn thêm chi phí và kéo dài thời gian sản xuất, ảnh hưởng đến cả niên vụ.

Theo tìm hiểu của phóng viên, trước thời điểm xuất hiện mưa trái mùa, Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Cà Mau đã có cảnh báo đến các địa phương về khả năng xảy ra mưa.

UBND các xã cũng đã thông tin đến các hộ diêm dân. Tuy nhiên, do thời điểm này nhiều diện tích muối chưa kết tinh đạt độ dày, độ mặn theo yêu cầu nên không thể thu hoạch sớm.

Một số hộ cố gắng thu gom nhưng sản lượng không đáng kể. Song bên cạnh đó, vẫn còn một số hộ có tâm lý chủ quan, chưa chủ động gia cố bờ bao, che chắn, dẫn đến mức độ thiệt hại nặng hơn.

Nghề làm muối ở Cà Mau có tuổi đời hơn 100 năm, được công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây được xem là một trong những nghề cực nhọc, để tạo ra hạt muối người dân phải “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời” ròng rã trong nhiều tháng liền. Nghề này cũng phụ thuộc hoàn toàn vào yếu tố thời tiết, chỉ khi nắng to, nước biển mới có thể kết tinh để tạo thành muối. Trong quá trình sản xuất, nếu cả ngày trời nắng mà đến chiều xuất hiện một cơn mưa, không thu muối kịp thì người dân cũng có thể mất trắng.

Nhìn lại đợt mưa trái mùa lần này mới thấy, không chỉ thiệt hại lớn về kinh tế mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của hàng trăm hộ diêm dân, nhất là các hộ có hoàn cảnh khó khăn, phụ thuộc hoàn toàn vào nghề làm muối. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp và khó lường, việc nâng cao năng lực dự báo, chủ động phương án ứng phó và có chính sách hỗ trợ kịp thời là yêu cầu cấp thiết để giảm thiểu rủi ro cho ngành diêm nghiệp.

Cơ quan khí tượng cảnh báo mưa trái mùa năm nay diễn biến bất thường, không theo quy luật thời tiết thông thường, có thể kèm theo dông, lốc, sét và gió giật mạnh, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, nhất là nuôi trồng thủy sản, hoa màu và sản xuất muối. Các hiện tượng thời tiết cực đoan cũng tiềm ẩn nguy cơ thiệt hại tài sản, đe dọa an toàn của người dân nếu không chủ động phòng tránh.