Theo Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, khoảng 10 ngày trước khi nhập viện, cụ H.V.L. (94 tuổi, Hưng Yên) bị gà mổ vào gót chân trái. Cho rằng chỉ là vết thương nhỏ, gia đình chỉ rửa bằng nước sạch và không đưa cụ đến cơ sở y tế để xử trí hay tiêm phòng uốn ván.
Vài ngày sau, cụ xuất hiện đau mỏi toàn thân, cứng cổ, khó há miệng, ăn uống dễ sặc. Khi nhập viện tuyến dưới, người bệnh đã trong tình trạng suy hô hấp, nhiều đờm dãi gây tắc đường thở và phải đặt nội khí quản trước khi chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Bác sĩ Trương Tư Thế Bảo, Khoa Cấp cứu, cho biết khi tiếp nhận, bệnh nhân bị gồng cứng toàn thân, tăng trương lực cơ nặng. Vết thương ở gót chân đã khô nhưng được xác định là đường xâm nhập của vi khuẩn uốn ván. Người bệnh được chẩn đoán mắc uốn ván toàn thể mức độ nặng, nguy cơ tử vong cao do tuổi cao và xuất hiện nhiều cơn co cứng.
Cụ ông được chẩn đoán mắc uốn ván toàn thể mức độ nặng, nguy cơ tử vong cao do tuổi cao và xuất hiện nhiều cơn co cứng. Ảnh: Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Một trường hợp khác là anh T.V.Đ. (50 tuổi, Bắc Ninh). Sau khi ngã xe, anh bị vết thương ở lòng bàn tay nhưng không được xử trí đúng cách. Khi nhập viện, người bệnh liên tục xuất hiện các cơn co cứng toàn thân, suy hô hấp, phải đặt nội khí quản.
Ban đầu, bệnh nhân được chẩn đoán suy hô hấp và viêm màng não. Tuy nhiên, sau khi chuyển đến Trung tâm Hồi sức tích cực, các bác sĩ phát hiện vết thương sâu ở lòng bàn tay, kết hợp với biểu hiện lâm sàng đặc trưng nên xác định người bệnh mắc uốn ván toàn thể mức độ nặng. Bệnh nhân phải mở khí quản, nuôi ăn qua sonde và điều trị hồi sức tích cực.
Theo các bác sĩ, nhiều người vẫn lầm tưởng chỉ giẫm phải đinh gỉ hoặc bị vật kim loại hoen gỉ đâm mới mắc uốn ván. Thực tế, vi khuẩn uốn ván (Clostridium tetani) tồn tại phổ biến trong đất, cát, bụi bẩn và phân gia súc, gia cầm. Chúng có thể xâm nhập qua bất kỳ vết thương hở nào, đặc biệt là vết thương sâu hoặc nhiễm bẩn, rồi tiết độc tố gây bệnh.
Các bác sĩ phát hiện vết thương sâu ở lòng bàn tay, kết hợp với biểu hiện lâm sàng đặc trưng nên xác định người bệnh mắc uốn ván toàn thể mức độ nặng. Ảnh: Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Do đó, những vết thương như gà mổ, gai đâm, trầy xước do ngã xe hoặc các vết cắt nhỏ tiếp xúc với môi trường bẩn đều có nguy cơ nhiễm uốn ván nếu không được xử trí đúng. Việc chỉ rửa bằng nước sạch là không đủ. Người bị vết thương hở nên đến cơ sở y tế để được làm sạch, sát khuẩn và đánh giá chỉ định tiêm vaccine hoặc huyết thanh kháng uốn ván khi cần.
Các bác sĩ cho biết uốn ván là bệnh truyền nhiễm cấp tính có tỷ lệ tử vong cao, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh nền. Trong khi đó, bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng tiêm vắc-xin đầy đủ và tiêm nhắc đúng lịch.
Bác sĩ Trương Tư Thế Bảo khuyến cáo người dân không nên chủ quan với bất kỳ vết thương hở nào, dù rất nhỏ. Những người chưa tiêm đủ vaccine, không nhớ tiền sử tiêm chủng hoặc đã nhiều năm chưa tiêm nhắc lại cần đến cơ sở y tế để được đánh giá nguy cơ và chỉ định tiêm phòng phù hợp. Thực tế, nhiều ca uốn ván nặng đều bắt nguồn từ những vết thương rất nhỏ nhưng bị bỏ qua.
