Vai trò của Mặt trận Tổ quốc trong công cuộc GPMB ở Thanh Xuân

Chọn cách đối thoại trực tiếp với dân

Với phường Thanh Xuân (TP. Hà Nội), giải phóng mặt bằng dự án đường Vành đai 2,5 đoạn qua địa bàn là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, với phạm vi thực hiện liên quan tới khoảng 700 hộ dân sinh sống lâu đời tại khu làng cổ Quan Nhân, Nhân Chính, Chính Kính...

Trong bối cảnh đó, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam phường Thanh Xuân đã khẳng định vai trò then chốt, là “cầu nối” vững chắc giữa Đảng, chính quyền và nhân dân, góp phần quan trọng vào việc tạo sự đồng thuận và bảo đảm tiến độ dự án theo chỉ đạo của Thành ủy và UBND thành phố.

Một trong những kinh nghiệm quý báu nhất mà MTTQ Việt Nam phường Thanh Xuân đúc kết được chính là sự thay đổi căn bản trong phương thức tiếp cận người dân. Theo đó, MTTQ Việt Nam từ phường tới các Ban Công tác Mặt trận khu dân cư, Tổ dân phố đã chủ động đối thoại trực tiếp. Phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà” đã trở thành kim chỉ nam cho mọi hoạt động tuyên truyền, vận động tại đây.

Ban Thường trực Ủy ban MTTQ phường đã vận hành mô hình “dân vận khéo” với nội dung trọng tâm là tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện GPMB. MTTQ phường xác định lấy người dân làm trung tâm và sự đồng thuận làm mục tiêu trước hết. Việc tiếp cận trực tiếp giúp chính quyền và các tổ chức đoàn thể hiểu rõ tâm tư, hoàn cảnh riêng biệt của từng hộ gia đình, các vướng mắc khác nhau về diện tích đất, giấy tờ pháp lý hay tài sản trên đất.

Sức mạnh của hệ thống chính trị cơ sở được thể hiện qua hoạt động của 6 Ban Công tác Mặt trận tại các khu dân cư thuộc diện GPMB. Các thành viên đã không quản ngại khó khăn, kiên trì đến từng hộ dân để giải thích về ý nghĩa của dự án đối với việc nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển hạ tầng đô thị. Nhiều hộ dân từ tâm lý lo lắng, chưa đồng thuận đã chuyển dần sang ủng hộ và tự nguyện bàn giao mặt bằng.

Bà Nguyễn Thúy Ngần - Trưởng Ban Công tác Mặt trận khu dân cư Tó cho biết: “Quy trình làm việc được phường thực hiện rất bài bản, sau khi chính quyền ra thông báo, chỉ từ 1 đến 2 ngày sau, tổ công tác của phường đã có mặt tại nhà dân để lắng nghe kiến nghị, giải thích các nội dung trong dự thảo phương án đền bù. Điều này giúp người dân tăng mức độ tin tưởng, hạn chế tâm lý nghi ngờ hay kiện cáo phức tạp”.

Giám sát thực hiện chính sách bồi thường

Không chỉ làm tốt công tác tuyên truyền, MTTQ phường Thanh Xuân còn phát huy chức năng giám sát và phản biện xã hội. Cụ thể, trong suốt quá trình triển khai, Mặt trận trực tiếp tham gia vào quá trình giám sát thực hiện các chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư để đảm bảo mọi bước đi đều khách quan, minh bạch và đúng pháp luật.

Đại diện MTTQ phường luôn tham gia đầy đủ các hội nghị của Hội đồng bồi thường hỗ trợ và tái định cư, đóng góp ý kiến phản biện vào các dự thảo phương án trước khi phê duyệt. Tại các hội nghị này, Mặt trận đóng vai trò là người bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân, kịp thời phản ánh những kiến nghị chính đáng lên cấp ủy và chính quyền để có phương án xử lý thấu tình đạt lý.

Một điểm sáng đáng chú ý là sự nhạy bén của Mặt trận trong việc giữ gìn các giá trị văn hóa truyền thống. MTTQ phường Thanh Xuân đã chủ động có ý kiến với chính quyền trong công tác lập dự thảo các phương án đền bù đối với các công trình tâm linh như nhà thờ họ, các ngôi nhà cổ thuộc khu vực Làng cổ Nhân Chính - Chính Kinh. Điều này không chỉ giúp người dân yên tâm về mặt tâm linh mà còn thể hiện sự trân trọng đối với di sản địa phương trong quá trình đô thị hóa.

Sức mạnh tổng hợp từ sự phối hợp đồng bộ

Thành công trong công tác GPMB tại phường Thanh Xuân là kết quả của sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, trong đó có sự đóng góp rất hiệu quả của hệ thống MTTQ và các tổ chức thành viên như Hội Liên hiệp Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Hội Cựu chiến binh và các Ban Công tác Mặt trận cơ sở đã tích cực tham gia tuyên truyền, vận động hội viên và gia đình gương mẫu chấp hành chủ trương chung, vì lợi ích.

Ông Nguyễn Xuân Hải - Chủ tịch Ủy ban MTTQ phường Thanh Xuân chia sẻ, các lực lượng đã được huy động tối đa để hỗ trợ người dân một cách tốt nhất.

MTTQ phường cũng nhìn nhận thực tế rằng trong các vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền lợi người dân, yếu tố con người và sự thấu hiểu, chia sẻ của hệ thống chính trị với lợi ích của người dân luôn đóng vai trò quyết định. Việc kết hợp hài hòa giữa chính sách đúng đắn và phương pháp vận động linh hoạt chính là “chìa khóa” để giải quyết những thách thức trong công tác GPMB.

“Hơn nữa, phương pháp “đi từng ngõ, gõ từng nhà” đòi hỏi phải tranh thủ thời gian, các buổi tối, ngày nghỉ để tiếp cận từng hộ dân và còn phụ thuộc rất nhiều vào kỹ năng, trình độ của cán bộ”, ông Vũ Đức Kiên - Trưởng ban Công tác Mặt trận khu dân cư Cự Lộc 2 cho biết thêm.

Đối với các trường hợp phức tạp về tranh chấp hoặc yêu cầu đền bù, cần có sự kết hợp khéo léo vận động kiên trì, mềm dẻo, phối hợp với các cơ quan chuyên môn để thuyết phục trên cơ sở quy định của pháp luật hiện hành.