TP.HCM: ‘Xanh hóa’ khu công nghiệp, thu hút dòng vốn FDI

Chuyển dịch dòng vốn FDI theo hướng xanh, bền vững

Theo đại diện Ban Quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp TP.HCM (HEPZA), TP.HCM đang quản lý 5.380 dự án tại các khu chế xuất, khu công nghiệp (KCN) với tổng vốn đăng ký đạt hơn 79 tỷ USD; trong đó, khối FDI chiếm vai trò chủ đạo với hơn 57 tỷ USD, dẫn đầu là các nhà đầu tư đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore. Dù đạt nhiều kết quả tích cực, cơ cấu ngành hiện hữu vẫn đè nặng áp lực lên môi trường khi các ngành công nghiệp truyền thống, thâm dụng lao động và tài nguyên chiếm tỷ trọng không nhỏ.

Trước yêu cầu cấp bách về chuyển đổi xanh và phát triển bền vững trong giai đoạn mới, việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW là bước ngoặt lớn để TP.HCM thay đổi toàn diện tư duy thu hút đầu tư. Cụ thể, Thành phố kiên quyết chuyển từ thu hút số lượng sang chất lượng; ưu tiên dòng vốn FDI thế hệ mới có hàm lượng khoa học - công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn và thân thiện môi trường như: vi mạch bán dẫn, năng lượng tái tạo, công nghệ sinh học, công nghiệp môi trường.

Đồng thời, TP.HCM cũng sẽ chỉ đạo phối hợp chặt chẽ trong không gian liên vùng "Một không gian - Ba vùng - Một đặc khu": TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa  - Vũng Tàu để giảm áp lực dòng chảy logistics, tối ưu hóa chuỗi cung ứng xanh và phát triển bền vững kinh tế biển; xây dựng lộ trình thu hồi các KCN quy mô nhỏ trong nội đô để hoàn trả mặt bằng cho các công trình công cộng, không gian xanh; đồng thời, chuyển đổi các KCN lớn hiện hữu sang mô hình KCN sinh thái, KCN công nghệ cao.

Cùng với đó, HEPZA tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước; hỗ trợ doanh nghiệp trong nước đang hoạt động sản xuất kinh doanh trong các khu chế xuất, KCN tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Qua đó, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh; ưu tiên các dự án có hàm lượng khoa học - công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn, có khả năng kết nối với doanh nghiệp trong nước và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Phát triển theo hướng xanh, thông minh, hiện đại

Bên cạnh những thuận lợi từ hệ sinh thái hạ tầng KCN vững chắc, TP.HCM đang đối mặt với các thách thức trong quản lý tài nguyên, đất đai; quỹ đất sạch sẵn sàng cho thuê tại các KCN dần cạn kiệt; bồi thường, giải phóng mặt bằng và định giá đất gặp nhiều vướng mắc. Hạ tầng kỹ thuật tại một số KCN đời đầu chưa đồng bộ, hệ thống xử lý môi trường cần nâng cấp. Đặc biệt, một số khu sắp đến hạn sử dụng đất, như: Tân Thuận năm 2041, Tân Bình năn 2047, Bình Chiểu năm 2048 và Hiệp Phước (giai đoạn 1) năm 2048, đòi hỏi phải có lộ trình chuyển đổi xanh.

Theo đại diện HEPZA, để góp phần hóa giải các thách thức trên, nhất là nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu, TP.HCM đẩy mạnh triển khai đồng bộ nhiều giải pháp đột phá nhằm tối ưu hóa nguồn lực đất đai; rà soát, sắp xếp không gian phát triển công nghiệp theo hướng phân vùng, phân vai chức năng; trong đó, TP.HCM (cũ) là Trung tâm tài chính - dịch vụ - công nghệ cao; Bình Dương (cũ) là Thủ phủ công nghiệp - công nghệ cao; Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) là Trung tâm kinh tế biển và khu thương mại tự do.

TP.HCM tiếp tục đẩy mạnh cơ chế "một cửa tại chỗ", tích hợp các quy trình thẩm định về đầu tư, môi trường, phòng cháy chữa cháy theo hướng rút gọn, minh bạch, giảm tối đa thời gian và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp; gắn kết chặt chẽ giữa phát triển công nghiệp công nghệ cao với bảo vệ môi trường và an sinh xã hội; ưu tiên bố trí quỹ đất đầu tư hạ tầng thiết chế xã hội nhằm giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo nền tảng vững chắc cho hành trình chuyển dịch xanh của thành phố.

Trong thời gian tới, ngoài nghiên cứu, đề xuất chính sách hỗ trợ đặc thù đối với doanh nghiệp đổi mới công nghệ, HEPZA tiếp tục phối hợp với các sở, ngành, địa phương triển khai hiệu quả Nghị quyết số 10-NQ/TW; đồng hành cùng nhà đầu tư trong nước và FDI để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, nhất là nâng cao chất lượng thu hút FDI; phát triển các khu chế xuất, KCN theo hướng xanh, thông minh và hiện đại, có giá trị gia tăng cao và đóng góp tích cực cho sự phát triển bền vững của TP.HCM.

Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là định hướng rất quan trọng, thể hiện sự chuyển đổi rõ nét trong tư duy thu hút và sử dụng nguồn vốn FDI. Đối với TP.HCM, việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Thành phố đang tái cấu trúc không gian phát triển công nghiệp, nâng cao chất lượng các khu chế xuất, KCN và định hướng thu hút dòng vốn đầu tư FDI thế hệ mới.