Kiếm hàng tỷ USD nhưng FPT lại thất bại ở mảng kinh doanh đặc biệt

Sendo Farm chính thức dừng hoạt động từ hôm nay (10/7). Trước đó, CTCP Công nghệ Sen Đỏ (Sen Đỏ) đã thông báo lý do dừng hoạt động là để tối ưu nguồn lực, nâng cao năng lực cạnh tranh và tái cơ cấu danh mục hoạt động.

Việc Sendo Farm dừng hoạt động cũng đánh dấu dấu chấm hết cho hành trình 14 năm theo đuổi thương mại điện tử của FPT, bắt đầu từ sự ra đời của Sendo năm 2012.

Sàn thương mại điện tử “made in Vietnam” Sendo.vn được thành lập năm 2012 và từng là niềm tự hào của FPT khi được đầu tư nguồn lực và công nghệ lớn với tham vọng tham gia cuộc đua thương mại điện tử, sánh ngang với các doanh nghiệp thương mại điện tử nổi tiếng như Shopee, Lazada.

Khác với các trang thương mại điện tử khác, Sendo tập trung chủ yếu vào các thành phố cấp hai, nơi tập trung 70 triệu dân Việt Nam, thay vì chỉ tập trung vào 2 thành phố lớn là Hà Nội và TP.HCM.

Sendo có vốn ban đầu là 12,6 tỷ đồng. Ba cổ đông sáng lập gồm CTCP Dịch vụ trực tuyến FPT (nắm 66,66% cổ phần), Công ty TNHH Đầu tư FPT (nắm 33,33% cổ phần) và ông Nguyễn Đắc Việt Dũng (nắm 0,01% cổ phần). Ông Dũng cũng là Chủ tịch kiêm người đại diện pháp luật của Sendo thời điểm đó.

Sendo dưới sự hậu thuẫn về công nghệ và nguồn lực của FPT đã phát triển thần tốc. Chỉ 6 năm Sendo đã vươn lên và lọt top 6 sàn thương mại điện tử lớn nhất Đông Nam Á (theo xếp hạng của iPrice). Đến năm 2021, Sendo công bố đã phục vụ 12,5 triệu khách hàng.

Ở giai đoạn này, Sendo cũng liên tục gọi vốn đầu tư nước ngoài đúng theo xu hướng của các sàn thương mại khi ấy. Năm 2014, 3 nhà đầu tư Nhật Bản gồm SBI Holdings, Econtext Asia và BEENOS đã chi tiền để nắm giữ 33% cổ phần tại Sen Đỏ.

Đến năm 2018, doanh nghiệp tiếp tục nhận được 51 triệu USD ở vòng gọi vốn Series B. Một năm sau, vòng Series C mang về thêm 61 triệu USD từ EV Growth, Kasikornbank cùng các cổ đông hiện hữu.

Sau vòng gọi vốn này, nhà đầu tư trong nước nắm gần 37% Sendo và 13 cổ đông ngoại nắm hơn 63% cổ phần. Trong đó, SBI E-Vietnam đang là cổ đông ngoại lớn nhất nắm 21,85%, Econtext Asia nắm 11,47%, Beenos Asia nắm 5,93%...

Ở thời kỳ đỉnh cao, Tổng giám đốc Sendo Trần Hải Linh cho biết, tổng giá trị giao dịch hằng năm của Sendo đã lên tới 1 tỷ USD.

Năm 2021, doanh nghiệp ra mắt Sendo Farm - mô hình "đi chợ trực tuyến" tập trung vào thực phẩm tươi sống và hàng tiêu dùng thiết yếu. Nền tảng này hoạt động mô hình siêu thị bán nông sản, thực phẩm và hàng tiêu dùng online, cung cấp dịch vụ tại Hà Nội và TP.HCM và giao nhanh, phương châm là "Nay mua - Mai nhận", với hơn 18.000 điểm nhận hàng.

Việt Nam với cơ cấu dân số trẻ, là thị trường màu mỡ của các sàn thương mại điện tử. Các “ông lớn” nước ngoài liên tục “đốt tiền” lấy thị phần, khiến cho cuộc cạnh tranh sàn thương mại điện tử trở nên rất khốc liệt.

Trong giai đoạn 2018-2024, cuộc đua thương mại điện tử tại Việt Nam bước vào thời kỳ "đốt tiền" khốc liệt. Shopee, Lazada, sau đó là TikTok shop liên tục tung các chương trình miễn phí vận chuyển, trợ giá, hoàn xu và chi hàng nghìn tỷ đồng cho marketing nhằm giành thị phần.

Trong cuộc chơi đòi hỏi nguồn vốn rất lớn và khả năng chấp nhận thua lỗ kéo dài, Sendo dần lép vế. Từ vị trí thuộc nhóm dẫn đầu thị trường, thị phần của Sendo liên tục thu hẹp, trước khi giảm xuống dưới 1% vào năm 2025.

Thị trường Việt Nam hiện xoay quanh 5 sàn thương mại điện tử nổi bật nhất là Shopee, Lazada, TikTok Shop, Tiki, và Sendo. Năm 2023, doanh thu của 5 sàn thương mại điện tử đạt 232.100 tỷ đồng, tăng 53,4% so với năm 2022; trong đó Shopee vẫn đứng đầu với hơn 70% thị phần, xếp thứ 2 là Lazada và tiếp đến là TikTok Shop. Hiện Sendo - sàn thương mại điện tử “Made in Việt Nam” chiếm thị phần không đáng kể trước sự vươn lên của các đối thủ. Sendo tồn tại ngày càng mờ nhạt.

Tháng 4/2025, Sendo gây rúng động khi chính thức rời cuộc đua với Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki khi thị phần còn dưới 1% và để chuyển đổi hoàn toàn sang Sendo Farm. Và hôm nay (10/7), Sendo Farm cũng chính thức đóng cửa. Như vậy, tham vọng phát triển sàn thương mại điện tử của FPT đã chính thức khép lại sau 14 năm.

FPT là tập đoàn công nghệ lớn nhất Việt Nam. Tập đoàn kinh doanh nhiều lĩnh vực với doanh thu năm 2025 đạt 70.207 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế lãi kỷ lục hơn 13.000 tỷ đồng. FPT đạt doanh thu lớn ở lĩnh vực công nghệ, giáo dục và bán lẻ song với lĩnh vực sàn thương mại điện tử FPT đã chính thức dừng cuộc chơi. Trên sàn chứng khoán, giá cổ phiếu FPT liên tục lao dốc, hiện chỉ giao dịch ở mức hơn 71.500 đồng/cổ phiếu, vốn hóa bốc hơi hàng tỷ USD. 

Việc Sendo Farm dừng hoạt động không ảnh hưởng đáng kể tới kết quả kinh doanh hiện nay của FPT khi tập đoàn đã tập trung vào ba trụ cột công nghệ, viễn thông và giáo dục. Tuy nhiên, đây vẫn là dấu chấm hết cho một trong những dự án tham vọng nhất của FPT trong lĩnh vực tiêu dùng số. Sau 14 năm cùng nhiều vòng gọi vốn hàng trăm triệu USD, giấc mơ xây dựng một sàn thương mại điện tử Việt đủ sức cạnh tranh với các "ông lớn" khu vực đã chính thức khép lại.