Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 152/2015/TT-BTC ngày 2/10/2015 hướng dẫn về thuế tài nguyên.
Đề xuất bỏ quy định bất cập về chi phí sàng, tuyển, làm giàu hàm lượng
Một trong những nội dung đáng chú ý tại dự thảo Thông tư sửa đổi là đề xuất bãi bỏ quy định liên quan đến chi phí sàng, tuyển, làm giàu hàm lượng trong xác định giá tính thuế tài nguyên.
Bộ Tài chính đang lấy ý kiến về dự thảo Dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số quy định về thuế tài nguyên. Ảnh: NNMT.
Theo Bộ Tài chính, Nghị định số 12/2015/NĐ-CP quy định giá tính thuế đối với khoáng sản phải qua chế biến được xác định dựa trên giá bán sản phẩm sau chế biến, sau khi trừ đi các chi phí phát sinh ở khâu chế biến. Tuy nhiên, Thông tư số 152/2015/TT-BTC lại chưa thống nhất khi loại trừ chi phí sàng, tuyển, làm giàu hàm lượng khỏi nhóm chi phí được khấu trừ.
Việc không đồng bộ này bộc lộ rõ khi pháp luật khoáng sản năm 2024 đã xác định hoạt động khai thác bao gồm hai công đoạn chính: Khai thác và chế biến. Trong đó, sàng, tuyển và làm giàu hàm lượng rõ ràng thuộc khâu chế biến. Việc không cho phép tính các chi phí này vào chi phí chế biến được trừ là chưa phản ánh đúng bản chất hoạt động sản xuất, đồng thời làm tăng nghĩa vụ thuế không hợp lý cho doanh nghiệp.
Từ thực tiễn đó, dự thảo Thông tư đề xuất bãi bỏ quy định tại điểm 5.1(c.2) khoản 5 Điều 6 Thông tư số 152/2015/TT-BTC, qua đó bảo đảm tính thống nhất pháp luật và tiệm cận hơn với thực tế sản xuất.
Điều chỉnh linh hoạt quy định về ban hành bảng giá tính thuế tài nguyên
Không chỉ xử lý các bất cập về chi phí, dự thảo cũng hướng tới tháo gỡ vướng mắc trong quy trình xây dựng và ban hành bảng giá tính thuế tài nguyên tại địa phương.
Hiện nay, nhiều địa phương phản ánh rằng dù bảng giá năm sau kế thừa hoàn toàn bảng giá năm trước, vẫn phải thực hiện lại đầy đủ quy trình xây dựng và ban hành, gây tốn kém thời gian và nguồn lực. Trước thực tế này, dự thảo đề xuất sửa đổi theo hướng linh hoạt hơn: Chỉ thực hiện xây dựng lại khi thực sự cần thiết phải điều chỉnh, bổ sung.
Cụ thể, Sở Tài chính sẽ chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan để rà soát, điều chỉnh và trình UBND cấp tỉnh ban hành khi có thay đổi. Đồng thời, trong vòng 30 ngày kể từ khi bảng giá hoặc quyết định điều chỉnh được ban hành, cơ quan này phải gửi thông tin về Bộ Tài chính (Cục Thuế) để cập nhật vào cơ sở dữ liệu quốc gia.
Quy định mới được kỳ vọng sẽ giảm thủ tục hành chính, đồng thời vẫn bảo đảm tính cập nhật và đồng bộ dữ liệu quản lý.
Hoàn thiện nguyên tắc xây dựng bảng giá tính thuế tài nguyên
Theo dự thảo, UBND cấp tỉnh ban hành bảng giá tính thuế tài nguyên, trừ nước thiên nhiên dùng cho sản xuất thủy điện, để áp dụng tại địa phương, làm căn cứ áp dụng thống nhất trên địa bàn.
UBND cấp tỉnh ban hành bảng giá tính thuế tài nguyên, trừ nước thiên nhiên dùng cho sản xuất thủy điện. Ảnh: NNMT.
Bảng giá phải đảm bảo đầy đủ các thông tin cốt lõi, bao gồm: Định mức sử dụng tài nguyên và giá tính thuế tương ứng với từng loại tài nguyên, sản phẩm sau chế biến. Trong đó, định mức được xây dựng trên cơ sở dữ liệu thực tế từ doanh nghiệp, phù hợp với kết quả thăm dò, đánh giá trữ lượng, chất lượng, phương pháp khai thác và tỷ lệ thu hồi.
Đối với giá tính thuế, việc xác định dựa trên các chứng từ, hợp đồng mua bán, phản ánh sát giá thị trường tại địa phương và khu vực lân cận, qua đó bảo đảm tính khách quan và khả thi khi áp dụng.
Một điểm quan trọng khác là dự thảo đã cụ thể hóa cách xác định giá tính thuế đối với tài nguyên không bán trực tiếp mà phải qua chế biến.
Trường hợp sản phẩm sau chế biến vẫn là tài nguyên, giá tính thuế được xác định theo giá bán chưa có thuế giá trị gia tăng đối với tiêu thụ nội địa, hoặc theo trị giá hải quan (không bao gồm thuế xuất khẩu) đối với hàng xuất khẩu.
Trong khi đó, nếu tài nguyên được chế biến sâu thành sản phẩm công nghiệp, giá tính thuế sẽ căn cứ vào giá bán sản phẩm công nghiệp, sau khi trừ đi thuế xuất khẩu (nếu có) và chi phí chế biến từ sản phẩm tài nguyên ban đầu.
Cách tiếp cận này giúp phân định rõ các cấp độ chế biến, đồng thời bảo đảm việc tính thuế sát với giá trị gia tăng thực tế, hạn chế tình trạng tính trùng hoặc bỏ sót chi phí.
Công khai bảng giá tính thuế tài nguyên
Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, dự thảo Thông tư cũng đề xuất thay đổi cách thức công khai bảng giá tính thuế tài nguyên theo hướng hiện đại, thuận tiện hơn cho người nộp thuế.
Theo đó, thay vì phụ thuộc vào việc tiếp cận trực tiếp tại cơ quan quản lý, bảng giá sẽ được công khai trên cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế địa phương (nếu có). Điều này phù hợp với xu hướng người nộp thuế thực hiện thủ tục hành chính hoàn toàn trực tuyến hoặc thông qua Trung tâm Phục vụ hành chính công.
Việc công khai trên nền tảng số không chỉ giúp doanh nghiệp dễ dàng tra cứu, mà còn tăng tính minh bạch, giảm thiểu rủi ro phát sinh trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế.
