Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực trong quản trị các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, từ điều hành, tổ chức đào tạo đến kết nối doanh nghiệp. Đây được xem là một trong những giải pháp giúp các trường nâng cao hiệu quả hoạt động, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong nền kinh tế số.
Trường cao đẳng Cơ điện Hà Nội ra mắt Hệ sinh thái Chuyển đổi số toàn diện ứng dụng trí tuệ nhân tạo - HCEM Smart Campus. Ảnh: Đỗ Thu Trang.
Sau quá trình sáp nhập, Trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội hiện có 8 cơ sở đào tạo tại nhiều địa điểm, gần 600 cán bộ, giảng viên và người lao động cùng gần 20.000 học sinh, sinh viên theo học hơn 60 ngành, nghề. Quy mô mở rộng đặt ra yêu cầu mới về công tác quản trị, khi việc kết nối thông tin giữa các cơ sở, phòng ban và đơn vị đào tạo trở thành yếu tố quyết định hiệu quả điều hành.
Thực tế, khi số lượng đơn vị tăng lên, nhiều quy trình quản lý truyền thống bộc lộ hạn chế. Việc tổng hợp báo cáo phải qua nhiều đầu mối, các quyết định quản lý phụ thuộc vào dữ liệu từ nhiều đơn vị nên dễ phát sinh chậm trễ, ảnh hưởng đến quá trình điều hành chung.
Đây cũng là bài toán mà nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp đang đối mặt khi quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy hướng tới hình thành các trường quy mô lớn, chất lượng cao được thúc đẩy. Theo đó, yêu cầu quản trị không chỉ dừng ở kinh nghiệm điều hành mà cần dựa trên hệ thống dữ liệu đầy đủ, chính xác và được cập nhật theo thời gian thực.
Theo Tiến sĩ Đồng Văn Ngọc, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội, với mô hình đào tạo đa cơ sở và gần 20.000 học sinh, sinh viên, phương thức quản trị truyền thống không còn đáp ứng yêu cầu phát triển. Vì vậy, nhà trường xác định chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và tự động hóa trong quản trị là yêu cầu tất yếu.
Tiến sĩ Đồng Văn Ngọc giới thiệu mô hình HCEM Smart Campus tích hợp đồng bộ các giải pháp tuyển sinh, quản trị, đào tạo, học tập và hệ thống trợ lý AI chuyên biệt, hướng tới tự động hóa toàn diện các hoạt động của nhà trường. Ảnh: Đỗ Thu Trang.
Từ định hướng này, nhà trường xây dựng hệ sinh thái Smart Campus, tích hợp dữ liệu tuyển sinh, đào tạo, nhân sự, tài chính và kết nối doanh nghiệp trên một nền tảng thống nhất. Hệ thống cho phép Ban Giám hiệu theo dõi tình hình hoạt động theo thời gian thực, rút ngắn quy trình xử lý thông tin và hỗ trợ ra quyết định nhanh hơn.
Không chỉ dừng ở việc số hóa hồ sơ hay tự động hóa quy trình, AI đang từng bước tham gia sâu hơn vào hoạt động quản trị nhà trường. Xu hướng này cũng được phản ánh trong Thông tư số 38/2026/TT-BGDĐT, khi bên cạnh các tiêu chí về đội ngũ, chương trình đào tạo và cơ sở vật chất, quy định mới bổ sung các yêu cầu về quản trị số, cơ sở dữ liệu, dạy học trên môi trường số, kết nối doanh nghiệp và bảo đảm chất lượng.
Theo các chuyên gia, khi những tiêu chí này trở thành một phần trong hệ thống kiểm định chất lượng, năng lực quản trị dựa trên dữ liệu sẽ ngày càng đóng vai trò quan trọng đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
Tại tọa đàm chuyên đề "AI và tương lai của giáo dục nghề nghiệp", ông Đặng Duy Hiển, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cho rằng chuyển đổi số chỉ phát huy hiệu quả khi được xây dựng trên nền tảng dữ liệu tập trung, vận hành đồng bộ, bảo đảm an toàn thông tin và lấy người học làm trung tâm. Theo ông, cùng với đầu tư hạ tầng số, việc chia sẻ các mô hình hiệu quả sẽ góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong toàn hệ thống giáo dục nghề nghiệp.
Ở góc độ quản lý, ông Phạm Vũ Quốc Bình, Phó Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp, Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhận định AI đang mở ra cơ hội đổi mới toàn diện hoạt động của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Tuy nhiên, hiệu quả ứng dụng công nghệ cần được đánh giá thông qua chất lượng đào tạo, năng lực của người học và khả năng đáp ứng nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp.
Theo các chuyên gia, điều quan trọng không phải một trường nghề sử dụng bao nhiêu nền tảng số hay công cụ AI, mà là công nghệ có thực sự giúp nâng cao hiệu quả quản trị, chất lượng đào tạo và tăng cường kết nối với doanh nghiệp. Đây cũng được xem là một trong những tiêu chí quan trọng đối với mô hình trường nghề chất lượng cao trong thời gian tới.
