TP.HCM tăng tốc dựng 'lá chắn' phòng bệnh dại trong cộng đồng

Trước diễn biến phức tạp của bệnh dại, TP.HCM đang đồng loạt triển khai nhiều giải pháp mạnh nhằm kiểm soát dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe người dân. Theo báo cáo từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM, từ đầu năm 2026 đến nay, thành phố đã ghi nhận 4 trường hợp tử vong do bệnh dại. Nhiều nạn nhân có điểm chung là chủ quan sau khi bị chó, mèo cắn, không đi tiêm vaccine dự phòng kịp thời.

Theo ngành Y tế TP.HCM, bệnh dại hiện vẫn là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất với tỷ lệ tử vong gần như 100% khi đã phát bệnh. Tuy nhiên, bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu người dân xử trí đúng sau phơi nhiễm và tiêm vaccine đầy đủ.

Trước thực trạng này, UBND TP.HCM đã ban hành văn bản yêu cầu thực hiện quyết liệt, đồng bộ các giải pháp phòng, chống bệnh dại trên động vật và người trên toàn địa bàn.

Theo chỉ đạo, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM chủ trì phối hợp với ngành Y tế và chính quyền địa phương rà soát toàn diện công tác tiêm phòng vaccine dại cho đàn chó, mèo và tăng cường tuyên truyền để nâng cao nhận thức cộng đồng về phòng, chống bệnh dại. Thành phố cũng yêu cầu duy trì cơ chế chia sẻ thông tin ngay khi phát hiện người bị chó, mèo cắn phải đi điều trị dự phòng hoặc phát hiện động vật nghi mắc bệnh dại nhằm truy vết nguồn lây, khoanh vùng và xử lý kịp thời, không để sót người có nguy cơ phơi nhiễm.

Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Minh Thạnh yêu cầu, các địa phương phải xem công tác phòng, chống bệnh dại là nhiệm vụ cấp bách liên quan trực tiếp đến an toàn tính mạng người dân. Việc buông lỏng quản lý đàn chó, mèo, để xảy ra tình trạng chó thả rông, không đeo rọ mõm hoặc không tiêm phòng vaccine sẽ làm gia tăng nguy cơ lây truyền bệnh dại sang người.

“UBND TP.HCM yêu cầu các phường, xã, đặc khu thường xuyên kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Đối với tổ chức, địa phương hoặc người đứng đầu thiếu trách nhiệm trong công tác quản lý đàn chó, mèo, xử lý ổ dịch chậm hoặc không triển khai tiêm phòng đầy đủ sẽ phải chịu trách nhiệm theo quy định pháp luật nếu để dịch bệnh bùng phát trên địa bàn”, ông Bùi Minh Thạnh nhấn mạnh.

Đối với người dân nuôi chó, mèo, thành phố yêu cầu thực hiện nghiêm việc đăng ký, quản lý vật nuôi, tiêm vaccine phòng dại định kỳ hằng năm, không thả rông vật nuôi và phải đeo rọ mõm khi đưa chó ra nơi công cộng. Chủ nuôi vi phạm có thể bị xử phạt nếu không tiêm vaccine, không xích giữ hoặc để vật nuôi gây tai nạn cho người khác. Trường hợp nghiêm trọng, chủ nuôi có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự và phải bồi thường toàn bộ thiệt hại theo quy định.

Song song đó, TP.HCM cũng đang đẩy mạnh xây dựng các xã, phường, đặc khu an toàn dịch bệnh dại. Theo ông Trần Phú Cường, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM, thành phố hướng tới xây dựng 20 xã, phường, đặc khu đạt tiêu chí an toàn bệnh dại nhằm tạo “lá chắn” bảo vệ sức khỏe cộng đồng và kiểm soát dịch bệnh bền vững.

Hiện, tổng đàn chó, mèo trên địa bàn TP.HCM ước khoảng hơn 305.000 con, được nuôi làm thú cưng trong gia đình. Giai đoạn 2026 - 2030, TP.HCM phấn đấu quản lý trên 90% số hộ nuôi chó, mèo và tổng đàn chó, mèo nuôi và 100% UBND cấp xã, phường giám sát được chó, mèo mắc và nghi mắc bệnh dại.

TP.HCM đang quyết liệt hành động để kiểm soát bệnh dại, nhưng hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc rất lớn vào ý thức của cộng đồng trong việc nuôi thú cưng văn minh, an toàn và có trách nhiệm.

Ngành Y tế TP.HCM khuyến cáo, khi bị chó, mèo cắn hoặc cào, người dân cần nhanh chóng rửa sạch vết thương dưới vòi nước chảy với xà phòng trong ít nhất 15 phút, sát trùng và đến ngay cơ sở y tế để được tư vấn tiêm vaccine hoặc huyết thanh kháng dại nếu cần thiết. Người dân tuyệt đối không tự chữa bằng mẹo dân gian, không chủ quan theo dõi vật nuôi tại nhà mà bỏ lỡ thời gian vàng điều trị dự phòng.

Thời tiết nắng nóng hiện nay có thể khiến động vật dễ bị kích động, làm tăng nguy cơ chó, mèo tấn công người. Trong khi đó, tình trạng nuôi chó, mèo tự phát, không tiêm phòng, không quản lý chặt vẫn còn tồn tại ở nhiều khu dân cư.