Hệ thống quan trắc môi trường, hướng tới phát triển chăn nuôi xanh và bền vững

Trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng hiện đại, xanh và thân thiện với môi trường, việc kiểm soát tác động môi trường từ hoạt động chăn nuôi trở thành yêu cầu cấp thiết đối với nhiều địa phương, đặc biệt là TP.HCM, nơi có tốc độ đô thị hóa nhanh nhưng vẫn duy trì ngành chăn nuôi theo hướng tập trung, công nghệ cao.

Việc xây dựng hệ thống quan trắc môi trường trong chăn nuôi không chỉ góp phần giảm thiểu nguy cơ ô nhiễm mà còn tạo nền tảng quan trọng để phát triển ngành chăn nuôi bền vững trong giai đoạn mới, là bước đi chiến lược nhằm chủ động kiểm soát nguồn thải, kịp thời cảnh báo nguy cơ ô nhiễm và nâng cao trách nhiệm của cơ sở chăn nuôi trong công tác bảo vệ môi trường.

Ngày 11/11/2025, UBND TP.HCM đã ban hành Quyết định số 2639/QĐ-UBND phê duyệt Kế hoạch quan trắc, cảnh báo và giám sát môi trường chăn nuôi trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2025 - 2030. Đây là cơ sở quan trọng để triển khai đồng bộ các hoạt động kiểm soát môi trường trong chăn nuôi, hướng tới xây dựng nền nông nghiệp phát triển bền vững.

Trên cơ sở đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM tiếp tục ban hành Kế hoạch số 4085/KH-SNNMT-CCCNTY nhằm cụ thể hóa các nhiệm vụ; đồng thời, Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM cũng triển khai Kế hoạch số 534/KH-CCCNTY-QLCN để tổ chức thực hiện phù hợp với điều kiện thực tiễn tại địa phương.

Mục tiêu trọng tâm của kế hoạch là từng bước xây dựng và vận hành hệ thống quan trắc, cảnh báo môi trường tại các trang trại chăn nuôi tập trung. Thông qua hệ thống này, cơ quan quản lý có thể chủ động phát hiện sớm các nguy cơ ô nhiễm phát sinh trong quá trình chăn nuôi, từ đó kịp thời đưa ra giải pháp xử lý, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và cộng đồng dân cư xung quanh. Đồng thời, các dữ liệu quan trắc cũng sẽ được tích hợp vào cơ sở dữ liệu quốc gia về chăn nuôi theo quy định của Luật Chăn nuôi, phục vụ công tác quản lý, hoạch định chính sách trong thời gian tới.

Trong năm 2026, Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM dự kiến triển khai hoạt động quan trắc tại 19 điểm lấy mẫu. Các điểm quan trắc được lựa chọn chủ yếu tại những khu vực có hoạt động chăn nuôi tập trung, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường. Việc tổ chức lấy mẫu, phân tích và đánh giá các chỉ tiêu môi trường tại các điểm quan trắc này sẽ là cơ sở quan trọng để đánh giá hiện trạng môi trường chăn nuôi, phục vụ công tác cảnh báo, quản lý và đề xuất các giải pháp phù hợp trong thời gian tới.

Song song với việc triển khai lấy mẫu quan trắc, công tác tuyên truyền, tập huấn được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức cho cơ sở chăn nuôi về vai trò, ý nghĩa của hoạt động quan trắc môi trường.

Theo kế hoạch năm 2026, Chi cục dự kiến tổ chức 15 lớp tập huấn với các nội dung trọng tâm liên quan đến công tác quan trắc, cảnh báo và giám sát môi trường trong chăn nuôi. Thông qua nội dung tuyên truyền, tập huấn, các cơ sở chăn nuôi sẽ được trang bị kiến thức về quản lý chất thải, xử lý nước thải, kiểm soát chất lượng môi trường nước và đất.

Từ đầu năm đến nay, Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM đã thực hiện 12 lượt đánh giá điều kiện thực tế tại các trang trại chăn nuôi quy mô lớn theo yêu cầu giải quyết thủ tục hành chính của tổ chức, cá nhân; đồng thời lồng ghép tuyên truyền về công tác quan trắc và cảnh báo môi trường tại các cơ sở chăn nuôi.

Việc xây dựng và triển khai hệ thống quan trắc môi trường trong chăn nuôi trên địa bàn TP.HCM không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường, mà còn tạo lập nền tảng dữ liệu quan trọng phục vụ định hướng phát triển ngành chăn nuôi theo hướng bền vững. Qua đó, góp phần thúc đẩy ngành chăn nuôi của thành phố phát triển theo hướng hiện đại, an toàn sinh học, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Đây cũng chính là nền tảng quan trọng để TP.HCM từng bước xây dựng nền chăn nuôi theo hướng xanh, bền vững và có trách nhiệm với môi trường trong giai đoạn tới.