TP.HCM thúc đẩy chăn nuôi tuần hoàn, hướng đến nông nghiệp xanh và giảm phát thải

Ngày 15/10/2025, UBND TP.HCM ban hành Quyết định số 2148/QĐ-UBND, xác lập định hướng phát triển nông nghiệp tuần hoàn trên địa bàn Thành phố đến năm 2030. Đây là cơ sở để ngành chăn nuôi chuyển từ mô hình “khai thác - sản xuất - thải bỏ” sang mô hình “giảm phát sinh - tái sử dụng - tái tạo giá trị”, hướng đến hệ sinh thái chăn nuôi hiện đại, tiết kiệm tài nguyên và thân thiện môi trường.

Theo mục tiêu đến năm 2030, TP.HCM phấn đấu 100% cơ sở chăn nuôi quy mô trang trại áp dụng công nghệ xử lý chất thải và tái sử dụng phụ phẩm; trên 60% cơ sở chăn nuôi quy mô nông hộ được hỗ trợ chuyển đổi kỹ thuật theo hướng tuần hoàn; 90% trang trại quy mô lớn đáp ứng quy chuẩn Việt Nam về nước thải chăn nuôi. Cùng với đó, 100% cán bộ kỹ thuật và ít nhất 70% người chăn nuôi sẽ được đào tạo, tập huấn về các quy trình tuần hoàn tiên tiến.

Để cụ thể hóa định hướng này, ngày 1/4/2026, tại hội trường Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM diễn ra hội thảo chuyên đề về thúc đẩy chăn nuôi tuần hoàn và tận dụng phụ phẩm nông nghiệp. Sự kiện do Chi cục Chăn nuôi và Thú y phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu và Chuyển giao Khoa học công nghệ, Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM tổ chức, với sự tham dự của lãnh đạo Chi cục, chuyên gia, nhà khoa học, các phòng chuyên môn và Trạm Chăn nuôi và Thú y khu vực.

Ông Lê Việt Bảo, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM cho rằng, việc xây dựng và hoàn thiện các mô hình chăn nuôi tuần hoàn thí điểm là mắt xích quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu phát triển nền nông nghiệp carbon thấp. Theo ông, quá trình chuyển từ tư duy “loại bỏ phụ phẩm” sang “tái tạo tài nguyên” cần được xem là nội dung cốt lõi trong chiến lược tăng trưởng xanh của ngành chăn nuôi.

Trong bối cảnh yêu cầu về môi trường, an toàn thực phẩm và giảm phát thải ngày càng cao, chăn nuôi tuần hoàn đang trở thành hướng đi cần thiết. Nếu được tổ chức đúng cách, mô hình này giúp trang trại giảm chi phí đầu vào, kiểm soát chất thải và tạo thêm giá trị từ phụ phẩm vốn thường bị bỏ đi.

Một nền tảng quan trọng của quá trình này là ứng dụng nông nghiệp chính xác. Thông qua công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, cảm biến và Internet vạn vật, người chăn nuôi có thể giám sát đàn vật nuôi, điều chỉnh khẩu phần ăn, nước uống, nhiệt độ, độ ẩm và môi trường chuồng nuôi theo thời gian thực. Cách tiếp cận này giúp sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn, giảm chi phí vận hành, hỗ trợ phát hiện sớm nguy cơ dịch bệnh và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Song song đó, mô hình chuỗi giá trị 4F gồm Farm - Food - Feed - Fertilizer được xem là hạt nhân của kinh tế tuần hoàn trong chăn nuôi. Trong chuỗi này, trang trại được tổ chức theo hướng an toàn sinh học; sản phẩm đầu ra là thực phẩm an toàn; phụ phẩm nông nghiệp được tái chế làm thức ăn chăn nuôi; chất thải chăn nuôi được xử lý để tạo thành phân bón hữu cơ.

Sự liên kết giữa các khâu trong chuỗi 4F giúp hình thành vòng tuần hoàn khép kín, hạn chế thất thoát tài nguyên và giảm lượng chất thải phát sinh ra môi trường. Đây là hướng đi phù hợp với yêu cầu phát triển nông nghiệp đô thị của TP.HCM, nơi quỹ đất sản xuất ngày càng thu hẹp, trong khi áp lực môi trường và tiêu chuẩn sản phẩm ngày càng cao.

Tại hội thảo, các chuyên gia cũng trao đổi nhiều giải pháp khả thi như sử dụng ruồi lính đen, giun quế và công nghệ vi sinh để xử lý chất thải, tái sử dụng phụ phẩm làm thức ăn, phân bón hoặc nguyên liệu đầu vào cho các mô hình sản xuất khác. Những giải pháp này không chỉ góp phần xử lý chất thải tại chỗ, mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế sinh học trong nông nghiệp.

Theo định hướng giai đoạn 2026 - 2030, TP.HCM dự kiến bố trí nguồn ngân sách nhà nước hơn 21 tỷ đồng cho quá trình chuyển đổi sang chăn nuôi tuần hoàn. Nguồn lực này phục vụ công tác tuyên truyền, tập huấn, tham quan học tập, xây dựng mô hình điểm và ứng dụng khoa học công nghệ vào thực tiễn sản xuất.

Chăn nuôi tuần hoàn không chỉ là giải pháp xử lý chất thải, mà còn là hướng phát triển kinh tế nông nghiệp theo chiều sâu. Khi chất thải được nhìn nhận là tài nguyên, công nghệ được ứng dụng đồng bộ và người chăn nuôi được hỗ trợ tiếp cận tri thức mới, ngành chăn nuôi TP.HCM sẽ có thêm điều kiện chuyển mình theo hướng hiện đại, an toàn, giảm phát thải và bền vững hơn.