Giá lúa tại ĐBSCL những ngày cuối tháng 3/2026 đã chững lại sau giai đoạn giảm sâu, song vẫn ở mức thấp so với đầu vụ đông xuân.
Hiện nhiều giống lúa chủ lực như OM 5451, Đài Thơm 8, Nàng Hoa 9, ST25 dao động khoảng 5.400 - 6.900 đồng/kg, giảm từ vài trăm đến gần 1.000 đồng/kg so với đầu vụ. Việc giá “đứng lại” được xem là tín hiệu tích cực, cho thấy thị trường đang dần tìm lại điểm cân bằng.
Ông Nguyễn Vĩnh Trọng, Giám đốc Công ty TNHH Việt Hưng, nhận định: “Hiện tại giá lúa đang đứng, không còn rớt nữa, đó là tín hiệu tích cực”. Tuy nhiên, theo doanh nghiệp, mặt bằng giá vẫn chịu áp lực lớn từ thị trường quốc tế.
Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp xuất khẩu vẫn duy trì thu mua nhằm đảm bảo nguồn hàng và thực hiện các hợp đồng đã ký. Quy định dự trữ lưu thông khoảng 5% sản lượng tiếp tục được thực hiện, góp phần ổn định nguồn cung và hạn chế biến động giá.
Nông dân phơi lúa tạm trữ. Ảnh: Minh Đảm.
Tại Đồng Tháp, vụ đông xuân 2025-2026 đang bước vào thu hoạch rộ với sản lượng lớn đưa ra thị trường trong thời gian ngắn. Toàn tỉnh đã thu hoạch hơn 109.800 ha, năng suất đạt khoảng 72,6 tạ/ha, sản lượng gần 800.000 tấn. Nguồn cung dồi dào trong khi sức mua chưa tăng tương ứng khiến thị trường chịu áp lực.
Cùng với việc duy trì thu mua, tỉnh Đồng Tháp đang triển khai đồng bộ các giải pháp điều phối thu mua, tạm trữ nhằm hạn chế tình trạng ép giá trong thời điểm thu hoạch rộ.
Địa phương tăng cường kết nối doanh nghiệp với vùng nguyên liệu thông qua hợp tác xã, tổ hợp tác và các mô hình liên kết sản xuất, qua đó giảm thu mua nhỏ lẻ, hạn chế trung gian. Đồng thời, các chương trình xúc tiến thương mại được đẩy mạnh để hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường tiêu thụ.
Tỉnh cũng chú trọng phát triển vùng nguyên liệu lúa chất lượng cao gắn với Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng ĐBSCL; khuyến khích sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, đồng thời đầu tư hệ thống kho chứa, sấy và bảo quản sau thu hoạch nhằm nâng cao năng lực tạm trữ.
Hoạt động tạm trữ được thực hiện theo quy định về dự trữ lưu thông của thương nhân, góp phần minh bạch thị trường và ổn định giá lúa. Hiện toàn tỉnh có 22 doanh nghiệp đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo cùng hệ thống kho, nhà máy, tạo thuận lợi cho thu mua và tạm trữ.
Trong 3 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu gạo của Đồng Tháp ước đạt khoảng 415.000 tấn, tương đương 200 triệu USD. Tuy duy trì sản lượng, nhưng hoạt động xuất khẩu nhìn chung chưa thuận lợi khi các thị trường lớn có sự điều chỉnh chính sách.
Nông dân vùng ngọt hóa Gò Công, tỉnh Đồng Tháp thu hoạch lúa với năng suất từ 8-10 tấn/ha. Ảnh: Minh Đảm.
Philippines, thị trường chiếm tỷ trọng lớn, đang giảm nhịp mua, chuyển sang nhập khẩu theo từng tháng. Trong khi đó, Trung Quốc có xu hướng tăng mua nhờ giá cạnh tranh, còn thị trường châu Phi duy trì nhu cầu nhưng chưa tăng mạnh do tồn kho cao.
Áp lực lớn nhất hiện nay đến từ nguồn cung toàn cầu. Việc Ấn Độ quay trở lại xuất khẩu sau thời gian hạn chế đã làm thay đổi cán cân cung - cầu, kéo giá gạo thế giới giảm theo.
“Ấn Độ là nước xuất khẩu lớn nhất thế giới, khi họ quay trở lại, cung - cầu được đáp ứng, khiến giá gạo giảm sâu”, ông Nguyễn Vĩnh Trọng phân tích. Trong bối cảnh hội nhập, giá lúa trong nước ngày càng phụ thuộc vào mặt bằng chung của thế giới.
Trước diễn biến này, nhiều doanh nghiệp đang chủ động điều chỉnh chiến lược theo hướng thận trọng, tập trung vào các đơn hàng ổn định, đồng thời mở rộng thị trường và nâng cao chất lượng sản phẩm để giảm rủi ro.
Về dài hạn, ngành lúa gạo được định hướng chuyển sang phân khúc chất lượng cao, gắn với vùng nguyên liệu tập trung, truy xuất nguồn gốc và giảm phát thải, nhằm nâng giá trị hạt gạo trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.
Trong ngắn hạn, việc giá lúa chững lại là tín hiệu tích cực, nhưng khả năng phục hồi vẫn phụ thuộc lớn vào diễn biến xuất khẩu trong quý II và xu hướng giá gạo trên thị trường thế giới.
