Thí sinh cần có chiến lược bài bản trước quy chế tuyển sinh đại học 2026

Nhiều điểm mới

Điểm mới đáng chú ý trong Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 là mỗi cơ sở đào tạo chỉ được sử dụng tối đa 5 phương thức xét tuyển (không tính xét tuyển thẳng). Quy định này nhằm hạn chế tình trạng quá nhiều phương thức xét tuyển song song, gây khó khăn cho thí sinh trong việc theo dõi, so sánh và lựa chọn.

Với phương thức xét tuyển học bạ, Bộ GD&ĐT yêu cầu các trường sử dụng điểm trung bình chung của 6 học kỳ (lớp 10, 11, 12) của tối thiểu 3 môn trong tổ hợp xét tuyển. Trong tổ hợp này, Toán hoặc Ngữ văn là môn bắt buộc, chiếm tối thiểu 1/3 trọng số tính điểm.

Quy chế tuyển sinh 2026 cũng yêu cầu bảng quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ phải có tối thiểu 5 mức điểm chênh lệch, tránh tình trạng “cào bằng” điểm số như trước đây.

Đồng thời phân chia chi tiết các loại điểm cộng: Điểm cộng trong xét tuyển đại học được quy định cụ thể hơn, với tổng điểm cộng tối đa 3 điểm theo thang điểm 30.

Đặc biệt, theo quy chế mới, từ năm 2026, sẽ giới hạn số lượng nguyện vọng đăng ký. Cụ thể, mỗi thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng xét tuyển đại học, thay vì không giới hạn như các năm trước. Riêng đối với các chương trình đào tạo giáo viên, các cơ sở đào tạo chỉ được xét tuyển những nguyện vọng có thứ tự từ 1 đến 5. Điều này đồng nghĩa với việc thí sinh muốn theo học ngành sư phạm phải xác định rõ định hướng ngay từ đầu và ưu tiên ngành học này trong nhóm nguyện vọng cao nhất.

Không ít thí sinh băn khoăn

Bạn Khánh Linh, học sinh lớp 12A6, Trường THPT Yên Hòa (Hà Nội) cho biết, ngay từ đầu năm học đã nghiên cứu khá kỹ các quy định liên quan đến tuyển sinh để có chiến lược cho kỳ thi đại học. Ban đầu, em dự định sẽ đăng ký 25-30 nguyện vọng cho “an toàn”. Tuy nhiên, khi quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 chính thức ban hành, em đã phải tính toán lại, thận trọng hơn trong việc đăng ký các nguyện vọng cũng như các quy định mới khác.

“Em và các bạn khá lúng túng và có chút băn khoăn với những quy định tuyển sinh đại học năm nay vì có nhiều điểm mới khác với những năm trước. Nhưng chúng em xác định quan trọng nhất là chuẩn bị cho mình kiến thức và tâm lý thật tốt trước khi kỳ thi diễn ra, cùng với đó là nghiên cứu và cân nhắc kỹ trước mỗi nguyện vọng mà mình đăng ký” – Khánh Linh cho biết.

Bạn Anh Thư, học sinh lớp 12D1 Trường TPHT Nhân Chính (Hà Nội) chia sẻ: Với những điểm mới trong quy chế tuyển sinh, học sinh gần như phải thay đổi hoàn toàn “chiến lược” cho kỳ thi đại học sắp tới. Quy định về cộng điểm đối với chứng chỉ trong đó giảm một nửa điểm cộng với chứng chỉ IELTS là một ví dụ. Trước đây, chứng chỉ IELTS được áp dụng rộng rãi trong tuyển sinh đại học tại Việt Nam thông qua 3 hình thức chính: quy đổi thành điểm môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển, xét tuyển kết hợp (kèm học bạ/thi ĐGNL) và thậm chí là được tuyển thẳng.

“Những năm trước, với những chứng chỉ IELTS từ 5.5 - 6.5 trở lên được nhiều trường top đầu như Ngoại thương, Kinh tế quốc dân, Bách khoa ưu tiên. Do đó, trong chiến lược vào đại học, em đã có kế hoạch ôn luyện để thi chứng chỉ IELS từ sớm. Bây giờ quy định thay đổi, đương nhiên chúng em phải thích ứng, nhưng cũng thấy khá bỡ ngỡ”, Anh Thư cho hay.

Cần chiến lược rõ ràng

Khuyên thí sinh nên chủ động tìm hiểu kỹ thông tin về ngành học và chương trình đào tạo, ông Nguyễn Quang Trung – Phó Trưởng phòng Truyền thông và Tuyển sinh, Trường Đại học Thương mại lưu ý, trong quá trình đăng ký nguyện vọng, thí sinh nên phân chia nguyện vọng thành ba nhóm để tăng cơ hội trúng tuyển.

Cụ thể: Nhóm thứ nhất là nhóm nguyện vọng mong muốn nhất, khoảng 2–5 mã xét tuyển, có thể có mức điểm chuẩn cao hơn năng lực hiện tại nhưng phù hợp với sở thích và định hướng nghề nghiệp của thí sinh.

Nhóm thứ hai là nhóm nguyện vọng an toàn, trong đó điểm dự kiến của thí sinh tương đương hoặc cao hơn điểm chuẩn của các năm trước, giúp bảo đảm khả năng trúng tuyển cao.

Nhóm thứ ba, là nhóm đặc biệt an toàn, khi điểm dự kiến của thí sinh cao hơn điểm chuẩn các năm trước khoảng 1,5 – 2,5 điểm, nhằm bảo đảm chắc chắn có ít nhất một cơ hội trúng tuyển.

Ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD&ĐT) cho rằng, thí sinh không nên quá lo lắng trước thay đổi về việc giới hạn nguyện vọng được đăng ký. Theo kinh nghiệm từ xưa đến nay, khi bắt tay vào việc xác định nguyện vọng, các em sẽ thấy 15 nguyện vọng là rất nhiều và lựa chọn đủ 15 nguyện vọng cũng là bài toán khó. Việc quan trọng nhất là thí sinh phải xác định đúng năng lực, thực lực của bản thân.

Ngoài việc tránh tâm lý đăng ký cho đủ 15 nguyện vọng, PGS.TS Trần Thành Nam, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục (Đại học Quốc gia Hà Nội) khuyên thí sinh theo dõi sát thông tin chính chức thức về đề án tuyển sinh của các trường để hiểu rõ điều kiện từng phương thức xét tuyển, tiêu chí phụ… Qua đó tránh những sai sót kỹ thuật không đáng có.

Theo kế hoạch, từ ngày 17/6 đến 21/6, thí sinh thực hành đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển trên hệ thống. Sau khi có kết quả thi chính thức, từ ngày 2/7 đến 17 giờ ngày 14/7, thí sinh sẽ đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển đại học năm 2026.