Sản xuất xanh giúp dệt may Thanh Hóa nâng cao giá trị, mở rộng thị phần

Bước chuyển xanh trong ngành may mặc xuất khẩu

Nằm ở phường Nam Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa, Công ty TNHH thương mại may mặc xuất khẩu Sunshine đang trở thành điểm sáng trong nỗ lực xanh hóa ngành dệt may của Thanh Hóa. Trong bối cảnh các ngành công nghiệp hỗ trợ (CNHT) phải thích ứng xu hướng toàn cầu về kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn, Sunshine chủ động đầu tư hệ thống xử lý nước thải, sử dụng nguyên liệu tái chế và áp dụng công nghệ sản xuất tiết kiệm năng lượng.

Nếu như trước đây dệt may thường bị coi là ngành “gây áp lực môi trường” bởi lượng nước thải, hóa chất nhuộm lớn, thì nay Sunshine đã lựa chọn con đường khác. Doanh nghiệp chuyển sang dùng sợi hữu cơ, vải tái chế đạt chứng chỉ quốc tế, đồng thời tận dụng năng lượng mặt trời để vận hành một phần dây chuyền. Đặc biệt, các phụ phẩm vải được phân loại, tái chế thành sản phẩm phụ thay vì thải bỏ. Bên cạnh xu hướng sử dụng nguyên liệu thân thiện với môi trường, việc giảm phát thải trong quá trình sản xuất cũng được công ty đặc biệt coi trọng, đồng thời áp dụng quy trình cắt may tối ưu, giảm hao hụt vải và phế thải.

Nhờ các giải pháp này, Sunshine không chỉ đáp ứng tiêu chuẩn của những thị trường khó tính như Nhật Bản, Hàn Quốc, châu Âu, mà còn nâng cao uy tín thương hiệu trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Doanh thu 6 tháng đầu năm 2025 đạt khoảng 900.000 USD, tăng 18% so với cùng kỳ năm trước, trong đó thị trường xuất khẩu chiếm gần 95% tổng doanh thu. Công ty đã sản xuất hơn 1,2 triệu sản phẩm, với tỷ lệ sản phẩm đạt chuẩn “xanh” lên đến 92%, tiết kiệm được khoảng 15% chi phí năng lượng so với năm 2024. Hiện Sunshine đã ký kết hợp tác với nhiều đối tác quốc tế. Đây là minh chứng rõ ràng cho định hướng phát triển CNHT bền vững: Sản xuất xanh đi đôi với gia tăng giá trị và mở rộng thị phần quốc tế.

Thanh Hóa vốn là tỉnh có thế mạnh về dệt may xuất khẩu, thu hút hàng loạt doanh nghiệp trong và ngoài nước. Tuy nhiên, áp lực về môi trường và yêu cầu từ các đối tác quốc tế đang đặt ra thách thức lớn. Việc Sunshine chuyển đổi xanh trở thành bài học kinh nghiệm: Nếu doanh nghiệp chậm thích ứng, nguy cơ bị loại khỏi chuỗi cung ứng là rất rõ. Nhưng nếu đi trước, cơ hội mở rộng thị trường và nâng cao lợi thế cạnh tranh sẽ bền vững hơn nhiều.

Phát triển công nghiệp hỗ trợ bền vững tại Thanh Hóa

Tác động môi trường từ CNHT không nhỏ. Trong dệt may có nước thải nhuộm; trong giấy là lượng hóa chất tẩy rửa; trong cơ khí, ô tô và điện tử là kim loại nặng và rác thải điện tử. Nếu quản lý kém, hậu quả ô nhiễm rất nặng nề. Chính vì vậy, phát triển CNHT xanh đã trở thành yêu cầu tất yếu, không chỉ để bảo vệ môi trường sống mà còn để đáp ứng cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính.

Bài học từ Sunshine cho thấy: dù chi phí đầu tư ban đầu cho công nghệ sạch khá lớn, nhưng đổi lại doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro, tiết kiệm năng lượng dài hạn, nâng cao cơ hội xuất khẩu và khẳng định trách nhiệm xã hội. Đây chính là hướng đi cần nhân rộng ở Thanh Hóa cũng như cả nước.

Tuy nhiên, để phát triển CNHT bền vững, nhiều “điểm nghẽn” cần tháo gỡ. Đầu tiên là khó khăn về vốn, khi phần lớn doanh nghiệp CNHT quy mô nhỏ chưa đủ khả năng đầu tư hệ thống xanh. Thứ hai là trình độ nhân lực còn hạn chế trong việc vận hành dây chuyền tiết kiệm năng lượng, xử lý chất thải hiện đại. Thứ ba là hệ thống chính sách hỗ trợ chưa đồng bộ, thiếu cơ chế khuyến khích mạnh mẽ cho doanh nghiệp sản xuất xanh.

Từ thực tiễn này, Thanh Hóa đã định hướng xây dựng mô hình khu công nghiệp sinh thái, trong đó các doanh nghiệp có thể chia sẻ hạ tầng xử lý nước thải, tận dụng phụ phẩm của nhau. Đồng thời, tỉnh đang khuyến khích mở rộng tín dụng xanh, ưu tiên hỗ trợ lãi suất cho doanh nghiệp đầu tư công nghệ sạch, nhất là trong lĩnh vực dệt may xuất khẩu.

Bên cạnh chính sách, vai trò nêu gương của doanh nghiệp cũng rất quan trọng. Sunshine không chỉ sản xuất hàng xuất khẩu đạt chuẩn quốc tế, mà còn tạo việc làm ổn định cho hàng trăm lao động địa phương, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong cộng đồng. Đây là giá trị lan tỏa, góp phần xây dựng hình ảnh Thanh Hóa như một trung tâm dệt may xanh, gắn tăng trưởng với phát triển bền vững.

Theo Hiệp Hội Dệt may Thanh Hóa, trên địa bàn hiện có hơn 300 doanh nghiệp dệt may đang hoạt động. Hướng đến chuyển đổi xanh trong ngành dệt may, nhiều doanh nghiệp đã đầu tư, cải tiến công nghệ, xây dựng nhà máy thông minh và chuyển đổi xanh thích ứng với những yêu cầu của nhãn hàng để kinh doanh lâu dài, phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế và phát triển trong tương lai. Qua đó, vừa góp phần bảo vệ môi trường, đồng thời từng bước đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Nhờ đó, 6 tháng năm 2025 sản lượng xuất khẩu của các doanh nghiệp đạt trên 270 triệu sản phẩm, đem lại giá trị đạt trên 615 USD, tăng 16% so cùng kỳ.

Trong giai đoạn tới, khi xu hướng kinh tế tuần hoàn và mục tiêu phát thải ròng bằng “0” đến năm 2050 ngày càng rõ nét, việc phát triển CNHT xanh tại Thanh Hóa nói riêng, cả nước nói chung sẽ là “chìa khóa” để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Nếu nhiều doanh nghiệp cùng chung sức thay đổi cách tiếp cận và chú trọng yếu tố môi trường, Việt Nam không chỉ trở thành công xưởng sản xuất, mà còn là điểm đến của nền công nghiệp xanh, hài hòa lợi ích kinh tế – xã hội – môi trường.