Gieo sạ thưa nên lúa trong mô hình đẻ nhánh khỏe, bông to đều, sáng mã, năng suất cao hơn so với tập quán gieo cấy dày tại địa phương. Ảnh: Nguyễn Cơ.
Xã Nhị Hà (huyện Thuận Nam, Ninh Thuận) là vùng sản xuất lúa hưởng lợi từ nguồn nước hồ Tân Giang, khu ruộng bậc thang, chất đất pha cát, gần đồi núi, có nhiều chim và chuột nên khi gieo sạ hay bị hao hụt lúa giống, vì vậy nông dân có thói quen gieo sạ rất dày. Việc thay đổi nhận thức của bà con nơi đây gặp không ít khó khăn.
Vụ hè thu 2023, Trung tâm Khuyến nông Ninh Thuận phối hợp với Công ty Cổ phần đầu tư Green Stars triển khai mô hình sản xuất lúa theo hướng hữu cơ áp dụng "1 phải 5 giảm” tại hộ anh Phùng Văn Tuấn, thôn 3, xã Nhị Hà nhằm phổ biến kiến thức về sản xuất lúa theo hướng hữu cơ và nâng cao trình độ nhận thức sản xuất lúa cho nông dân để nhân rộng mô hình trong thời gian tới.
Mô hình có quy mô 5.000 m2 (5 sào), gieo cấy giống lúa Đài thơm 8 xác nhận, lượng giống gieo sạ 12kg/sào (giảm 60% so với trước đó), sử dụng phân bón hữu cơ sinh học Green Stars kết hợp phân bón lá và phân hóa học.
Qua theo dõi cho thấy, ruộng mô hình nhờ giảm được lượng giống, đã kéo theo lượng phân bón và thuốc BVTV giảm. Bên cạnh đó, giống lúa Đài thơm 8 xác nhận cho chất lượng gạo ngon hơn nên giá bán cao hơn so với các giống lúa truyền thống tại địa phương (giống TH6, TH41).
Mặc khác, sản xuất lúa theo hướng hữu cơ, sử dụng thuốc sinh học trong phòng trừ sâu bệnh hại đã giảm được lượng phân bón hóa học nên ít độc hại với môi trường đất, thân thiện với môi trường sinh thái, sản phẩm gạo đảm bảo an toàn và chất lượng, phù hợp với định hướng phát triển của ngành nông nghiệp hiện nay.
Bộ rễ của lúa phát triển rất tốt nhờ áp dụng "1 phải 5 giảm" trong sản xuất. Ảnh: Nguyễn Cơ.
Kết quả, ruộng mô hình cho năng suất ước đạt 8,3 tấn/ha (giá bán như nhau 7.500 đồng/kg), nông dân thu lãi hơn 40 triệu đồng/ha, tăng gần 1 triệu đồng/ha so với canh tác theo phương pháp thông thường. Mặc dù thời tiết vụ hè thu khá phức tạp, cả ruộng mô hình và đối chứng đều xuất hiện sâu ống, những ngày gần thu hoạch có mưa to nhưng ruộng mô hình lúa vẫn không bị đổ ngã, lá đòng vẫn xanh, đứng.
Anh Phùng Văn Tuấn - hộ tham gia mô hình lâu nay vốn quen với lối sản xuất truyền thống. Thời gian đầu, thấy ruộng đối chứng gieo sạ dày, lúa lên xanh, trong khi ruộng mô hình của anh gieo sạ thưa, lúa chỉ thưa thớt nên có phần nản chí. Thế nhưng, cán bộ khuyến nông đã bám sát mô hình, hướng dẫn các biện pháp kỹ thuật và kết quả cuối cùng đã làm anh Tuấn thay đổi nhận thức.
"Giờ mình đã thấy được cái lợi của việc sạ thưa so với sạ dày như lâu nay. Vụ đông xuân tới tôi sẽ tiếp tục thực hiện mô hình và chỉ sạ thưa, sử dụng 8kg lúa để gieo sạ cho 5 sào thôi”, anh Tuấn hồ hởi.
