Quảng Ngãi triển khai nhiều giải pháp gỡ áp lực suy giảm nguồn lợi thủy sản

Tỉnh Quảng Ngãi có khoảng 130km bờ biển cùng hàng nghìn ha ao, hồ, đầm nước ngọt là điều kiện thuận lợi để phát triển ngành thủy sản. Nhiều năm qua, khai thác và nuôi trồng thủy sản đã trở thành nguồn sinh kế quan trọng, giúp hàng nghìn hộ dân ven biển, vùng sông nước cải thiện thu nhập, ổn định cuộc sống.

Tuy nhiên, những lợi thế ấy đang dần bị bào mòn khi nguồn lợi thủy, hải sản tự nhiên liên tục suy giảm. Theo ghi nhận, sản lượng nhiều nơi đã giảm từ 30 - 50% so với trước đây, tác động trực tiếp đến đời sống của ngư dân. Không chỉ khiến thu nhập giảm sút, thực trạng này còn đặt ra nguy cơ mất cân bằng hệ sinh thái biển và vùng nước nội địa.

Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự suy giảm là tình trạng khai thác tận diệt vẫn còn diễn ra. Việc sử dụng chất nổ, xung điện, ngư cụ có tính hủy diệt cao hay khai thác sai vùng, sai tuyến đã làm tổn hại nghiêm trọng đến môi trường sống của các loài thủy sản. Bên cạnh đó, các hoạt động sản xuất, sinh hoạt gây ô nhiễm môi trường nước cũng góp phần khiến hệ sinh thái bị suy thoái.

Mới đây, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Quảng Ngãi đã khởi tố, bắt tạm giam một đối tượng trú tại đặc khu Lý Sơn về hành vi vận chuyển trái phép vật liệu nổ để khai thác hải sản. Tang vật thu giữ lên đến 95kg thuốc nổ, cho thấy mức độ nguy hiểm và tính chất nghiêm trọng của hành vi khai thác tận diệt. Đây không phải là trường hợp cá biệt, mà phản ánh thực trạng đáng lo ngại trong hoạt động khai thác thủy sản hiện nay.

Gắn bó nhiều năm với nghề biển, ông Đặng Công Trúc (thôn Hải Ninh, xã Bình Sơn) cho biết, trước đây chỉ cần đánh bắt ven bờ khu vực vịnh Dung Quất, mỗi đêm ông có thể thu được 20 - 30kg cá, tôm các loại. Nhưng hiện nay, sản lượng đã giảm rõ rệt, có chuyến ra khơi thu về rất ít, thậm chí không đủ chi phí nhiên liệu. “Nguồn lợi thủy sản ven bờ ngày càng cạn kiệt, làm nghề ngày càng khó khăn hơn”, ông Trúc chia sẻ.

Trước thực trạng này, ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh Quảng Ngãi đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm bảo vệ và phục hồi nguồn lợi thủy sản. Trong đó, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh, hướng tới nâng cao nhận thức của người dân về khai thác hợp lý, bảo vệ môi trường và tuân thủ các quy định pháp luật trong hoạt động thủy sản.

Song song đó, các biện pháp quản lý như quy định cấm biển, cấm khai thác có thời hạn đối với một số nghề gây tác động lớn đến nguồn lợi cũng được triển khai tại nhiều khu vực ven bờ. Đây được xem là giải pháp cần thiết nhằm tạo điều kiện cho các loài thủy sản có thời gian sinh trưởng, phục hồi.

Một trong những giải pháp trọng tâm được duy trì thường xuyên là hoạt động thả giống tái tạo nguồn lợi thủy sản. Hàng năm, Chi cục Thủy sản - Biển đảo tỉnh phối hợp với các địa phương tổ chức thả cá, tôm, cua tại nhiều khu vực sông, hồ và vùng biển. Hoạt động này không chỉ góp phần bổ sung nguồn lợi tự nhiên mà còn mang ý nghĩa tuyên truyền sâu rộng trong cộng đồng.

Đáng chú ý, vai trò của cộng đồng ngư dân ngày càng được phát huy thông qua các mô hình đồng quản lý nguồn lợi thủy sản. Tiêu biểu như mô hình bảo vệ hệ sinh thái rạn san hô Gành Yến hay hệ sinh thái rừng ngập mặn Cóc trắng - Bàu Cá Cái. Tại đây, người dân trực tiếp tham gia quản lý, giám sát và bảo vệ nguồn lợi, từ đó nâng cao ý thức khai thác có trách nhiệm.

Theo ông Võ Văn Hải, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản - Biển đảo tỉnh Quảng Ngãi, việc thả giống tái tạo nguồn lợi tại các thủy vực nước ngọt, nước lợ và nước mặn là giải pháp lâu dài, góp phần tạo sinh kế bền vững cho người dân. Ngành chức năng cũng kêu gọi sự chung tay của các tổ chức, cá nhân và cộng đồng trong việc bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản.

“Thông qua các hoạt động này, chúng tôi mong muốn nâng cao nhận thức của người dân, đặc biệt là ngư dân, trong việc khai thác có trách nhiệm, không sử dụng các hình thức tận diệt như xung điện, chất nổ hay ngư cụ không phù hợp”, ông Hải nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Đức Bình, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi cho rằng, bảo vệ và tái tạo nguồn lợi thủy sản là nhiệm vụ trọng tâm, giữ vai trò then chốt trong phục hồi hệ sinh thái và đảm bảo sinh kế lâu dài cho cộng đồng.

Theo kế hoạch năm 2026, tỉnh sẽ tổ chức thả gần 1,1 triệu con giống thủy sản tại các địa phương như xã Vạn Tường, xã Trà Giang và xã Đăk Ui góp phần phục hồi hệ sinh thái đặc thù của địa phương. “Hoạt động thả giống không chỉ đơn thuần là bổ sung nguồn lợi tự nhiên mà còn mang ý nghĩa nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường. Trong bối cảnh nguồn lợi thủy sản chịu nhiều áp lực, đây là giải pháp cấp thiết và lâu dài”, ông Bình khẳng định.