Kiểm ngư tăng cường kiểm soát trên biển, kiện toàn lực lượng

Tăng cường kiểm soát, giữ vững kỷ cương trên biển

Xác định chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong 6 tháng đầu năm 2026, Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã chỉ đạo lực lượng kiểm ngư tập trung tuần tra, kiểm tra, xử lý vi phạm tại các ngư trường trọng điểm, vùng biển giáp ranh và khu vực có nguy cơ cao. Đồng thời, tăng cường ứng dụng dữ liệu giám sát hành trình (VMS), phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng và địa phương nhằm nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật trên biển.

Theo đó, lực lượng kiểm ngư cấp trung ương đã tổ chức 14 chuyến tuần tra với 280 ngày hoạt động trên biển, kiểm tra 715 tàu cá; tập trung kiểm soát đăng ký, đăng kiểm, giấy phép khai thác, thiết bị VMS, vùng khai thác, nhật ký khai thác và điều kiện hoạt động của tàu cá. Tại địa phương, lực lượng kiểm ngư tổ chức 156 cuộc tuần tra, kiểm tra 2.777 tàu cá tại các cửa sông, cảng cá, khu neo đậu và vùng biển có nguy cơ cao; kịp thời phát hiện, ngăn chặn vi phạm, rà soát tàu cá có nguy cơ vi phạm IUU, đồng thời hướng dẫn chủ tàu, thuyền trưởng chấp hành đúng quy định của pháp luật.

Song song với hoạt động tuần tra, công tác xử lý vi phạm hành chính tiếp tục được thực hiện quyết liệt. Kiểm ngư trung ương đã lập biên bản xử lý 83 trường hợp, tổng số tiền xử phạt hơn 5,2 tỷ đồng. Các vi phạm chủ yếu liên quan đến đăng ký, đăng kiểm, giấy phép khai thác, VMS, khai thác sai vùng, nhật ký khai thác và điều kiện hoạt động của tàu cá. Tại 21 tỉnh, thành phố ven biển, lực lượng kiểm ngư xử lý 874 vụ vi phạm, tổng số tiền xử phạt gần 8,4 tỷ đồng, góp phần tăng cường kỷ cương, nâng cao hiệu quả quản lý đội tàu và thực hiện các giải pháp chống khai thác IUU.

Cùng với đó, lực lượng Kiểm ngư tiếp tục duy trì cơ chế phối hợp chặt chẽ với Cảnh sát biển, Bộ đội Biên phòng, Công an, chính quyền địa phương và các lực lượng liên quan trong tuần tra liên ngành, kiểm tra tàu cá, xác minh, xử lý vi phạm và trao đổi thông tin. Trong 6 tháng đầu năm, Kiểm ngư Trung ương đã ban hành 30 văn bản chỉ đạo, huy động 15 lượt cán bộ, chiến sĩ các lực lượng tham gia thực hiện nhiệm vụ; các địa phương cũng tăng cường phối hợp kiểm soát tàu cá xuất, nhập bến, quản lý hoạt động khai thác và ngăn chặn vi phạm IUU ngay từ cơ sở.

Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật tiếp tục được triển khai thường xuyên với nhiều hình thức trên biển và tại các cảng cá. Kiểm ngư Trung ương đã tuyên truyền cho 5.196 chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân; cấp phát cờ Tổ quốc, áo phao, phao cứu sinh, sổ tay đi biển và tài liệu tuyên truyền; vận động 852 chủ tàu, thuyền trưởng ký cam kết không vi phạm khai thác IUU, đồng thời cảnh báo hơn 150 tàu cá hoạt động gần ranh giới trên biển. Tại địa phương, 420 đợt tuyên truyền đã được tổ chức với khoảng 25.000 lượt ngư dân tham gia, tập trung phổ biến các quy định về VMS, nhật ký khai thác, truy xuất nguồn gốc và các quy định mới của pháp luật.

Bên cạnh đó, Cục Thủy sản và Kiểm ngư tiếp tục đẩy mạnh hợp tác quốc tế theo các cam kết và khuyến nghị của EC, tăng cường trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật và chuẩn bị các điều kiện phục vụ Đoàn Thanh tra EC lần thứ 5, qua đó góp phần nâng cao năng lực quản lý đội tàu, kiểm soát khai thác, truy xuất nguồn gốc và thúc đẩy lộ trình gỡ cảnh báo "thẻ vàng" IUU.

Không chỉ thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, kiểm soát, lực lượng kiểm ngư còn duy trì nghiêm chế độ trực sẵn sàng chiến đấu, chủ động phối hợp với bộ đội biên phòng, cảnh sát biển, hải quân và chính quyền địa phương trong công tác tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn trên biển. Theo báo cáo của 21 tỉnh, thành phố ven biển, trong 6 tháng đầu năm, lực lượng kiểm ngư đã tham gia 132 vụ tìm kiếm cứu nạn, hỗ trợ 185 tàu cá và 542 ngư dân, đồng thời hướng dẫn hàng nghìn lượt tàu cá vào nơi tránh trú an toàn trước các đợt thời tiết nguy hiểm, góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản của ngư dân và bảo đảm hoạt động khai thác thủy sản diễn ra an toàn.

Hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật

Phát huy kết quả đạt được trong nửa đầu năm, 6 tháng cuối năm 2026, Cục Thủy sản và Kiểm ngư tiếp tục triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi pháp luật về thủy sản. Trọng tâm là thực hiện hiệu quả các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC), quyết tâm cùng cả hệ thống chính trị sớm gỡ cảnh báo "thẻ vàng" IUU.

Tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật về thủy sản theo hướng đồng bộ, thống nhất, phù hợp với thực tiễn và các cam kết quốc tế; nghiên cứu hoàn thiện các quy định về quản lý tàu cá, kiểm soát hoạt động khai thác, xử lý vi phạm hành chính gắn với ứng dụng dữ liệu điện tử, dữ liệu VMS và chuyển đổi số.

Đồng thời, kiện toàn tổ chức lực lượng kiểm ngư theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu về thực thi pháp luật, xử lý vi phạm hành chính, ứng dụng khoa học công nghệ, khai thác dữ liệu VMS và kiến thức hội nhập quốc tế, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Cùng với đó, Cục sẽ tiếp tục đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất, tàu kiểm ngư, trang thiết bị chuyên dùng và hạ tầng công nghệ thông tin; bảo đảm kinh phí cho công tác bảo dưỡng, sửa chữa phương tiện và hoạt động tuần tra thường xuyên; đẩy mạnh kết nối, chia sẻ cơ sở dữ liệu, nâng cao năng lực giám sát, thu thập chứng cứ và xử lý vi phạm trên biển.

Về thực thi pháp luật, lực lượng kiểm ngư sẽ tập trung triển khai hiệu quả Nghị định số 246/2026/NĐ-CP, tăng cường tuần tra, kiểm tra tại các ngư trường trọng điểm, vùng biển giáp ranh và khu vực có nguy cơ cao; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, nhất là vi phạm liên quan đến khai thác IUU. Đồng thời, tiếp tục phối hợp chặt chẽ với bộ đội biên phòng, cảnh sát biển, công an và chính quyền địa phương trong tuần tra liên ngành, trao đổi thông tin, chia sẻ dữ liệu và kiểm soát tàu cá thông qua hệ thống VMS; đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành của chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân.

Cục Thủy sản và Kiểm ngư cũng sẽ tăng cường kiểm tra, đôn đốc, đánh giá kết quả thực hiện, kịp thời tháo gỡ khó khăn, gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện nhiệm vụ, bảo đảm hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ năm 2026 và góp phần sớm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của EC.

Với việc đồng bộ từ hoàn thiện thể chế, kiện toàn tổ chức lực lượng, hiện đại hóa trang thiết bị đến tăng cường tuần tra, kiểm soát và phối hợp liên ngành, Cục Thủy sản và Kiểm ngư đặt mục tiêu nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật trên biển, kiểm soát chặt hoạt động khai thác thủy sản, góp phần hoàn thành các mục tiêu năm 2026 và tạo chuyển biến rõ nét trong lộ trình gỡ cảnh báo "Thẻ vàng" IUU của EC.