Bộ Lao động Mỹ cho biết hôm 18/3 rằng, chỉ số giá sản xuất (PPI) - thước đo lạm phát trước khi đến tay người tiêu dùng - đã tăng 0,7% so với tháng 1 và tăng 3,4% so với cùng kỳ tháng 2/2025. Mức tăng theo năm này là cao nhất kể từ tháng 2/2025.
“Đây là những mức tăng rất lớn, tiếp thêm ‘nhiên liệu’ cho các cuộc tranh luận chính trị về khả năng chi trả”, ông Carl B. Weinberg, Kinh tế trưởng tại High Frequency Economics, nhận định. “Và tất nhiên, giá năng lượng sẽ tăng vọt trong báo cáo tháng 3, do tác động từ xung đột tại Iran và việc phong tỏa Eo biển Hormuz”.
Giá xăng gia tăng đột biến tại Mỹ. Ảnh: Capradio.
Giá dầu đã tăng gần 50% kể từ khi xung đột Iran bùng phát, kéo theo giá xăng tăng mạnh. Giá xăng trung bình tại Mỹ tiếp tục tăng vọt chỉ sau một đêm, lên mức 3,84 USD/gallon. Trước đó một tháng, khi Mỹ và Israel chưa tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran, giá xăng vẫn ở mức dưới 3 USD/gallon. Trong khi đó, giá dầu diesel - loại nhiên liệu được sử dụng nhiều trong vận tải - còn tăng nhanh hơn.
Loại trừ các yếu tố biến động mạnh như thực phẩm và năng lượng, chỉ số giá sản xuất lõi tăng 0,5% so với tháng 1, thấp hơn mức tăng 0,8% của tháng trước nhưng vẫn cao gấp hơn hai lần so với dự báo của giới kinh tế. So với cùng kỳ năm trước, giá lõi tăng 3,9%, mức cao nhất kể từ tháng 1/2025.
Giá thực phẩm tăng 2,4% so với tháng 1, trong đó giá rau củ tăng vọt 49% và giá trái cây tăng 10%. Dù vậy, giá thực phẩm vẫn thấp hơn so với cùng kỳ năm trước, song một số nhà kinh tế cho rằng các dấu hiệu đáng lo ngại về lạm phát đang hình thành, bắt đầu từ việc chi phí đầu vào mà các nhà sản xuất phải trả đang gia tăng. Lạm phát bán buôn cũng tăng bất ngờ trong tháng 1.
Ông Stephen Stanley, Kinh tế trưởng Mỹ tại Santander, cho rằng số liệu tháng 1 có thể được xem là biến động nhất thời. Tuy nhiên, trong bình luận ngày 18/3, ông nhận định đà tăng giá bán buôn trong tháng 2 là một “tín hiệu đáng lo ngại”.
Theo ông Stanley, các doanh nghiệp phần lớn đã phải tự hấp thụ chi phí gia tăng phát sinh sau khi chính quyền Tổng thống Donald Trump áp dụng các mức thuế quan.
“Vấn đề là chỉ số giá sản xuất (PPI) đang cho thấy đây không phải là một làn sóng chi phí mang tính nhất thời, có thể xử lý bằng một đợt điều chỉnh giá tiêu dùng duy nhất”, ông Stephen Stanley nhận định. “Thay vào đó, áp lực chi phí trong chuỗi cung ứng vẫn đang tiếp tục gia tăng”.
Chỉ báo kinh tế mới nhất được công bố đúng vào thời điểm các nhà hoạch định chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) nhóm họp tại Washington để quyết định hướng đi đối với lãi suất chuẩn. FED đã ba lần cắt giảm lãi suất trong năm ngoái khi lạm phát có dấu hiệu hạ nhiệt, nhưng kể từ đó đã tạm dừng và được dự báo sẽ tiếp tục giữ nguyên trong thông báo đưa ra hôm 18/3.
FED đang chờ đợi thêm tín hiệu liệu áp lực lạm phát có giảm bớt hay không, đồng thời đánh giá liệu thị trường lao động Mỹ đang suy yếu có cần được hỗ trợ thông qua việc giảm chi phí vay vốn. Xung đột tại Iran đã làm gia tăng bất định đối với triển vọng lạm phát khi đẩy giá năng lượng tăng cao, và giới đầu tư đã phản ứng với các số liệu mới ngay từ đầu phiên giao dịch ngày thứ Tư.
Các chỉ số chứng khoán chủ chốt của Mỹ gồm S&P 500, Dow Jones và Nasdaq Composite đồng loạt đảo chiều giảm điểm ngay khi mở cửa, sau khi báo cáo giá sản xuất được công bố và giá dầu tiếp tục leo thang.
Trước đó, tuần trước, chính phủ Mỹ đã công bố hai báo cáo cho thấy lạm phát tiêu dùng vẫn duy trì trên mục tiêu 2% của Fed, ngay cả trước khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran.
Bộ Lao động Mỹ cho biết chỉ số giá tiêu dùng tăng 2,4% trong tháng trước so với cùng kỳ tháng 2/2025. Trong khi đó, Bộ Thương mại Mỹ cho biết chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) - thước đo lạm phát ưa thích của FED - tăng 2,8% trong tháng 1 so với một năm trước. Chỉ số PCE lõi tăng 3,1%, mức cao nhất trong gần hai năm.
