Theo báo cáo, năm 2025, Đức đã xuất khẩu hơn 810.000 tấn rác thải nhựa ra nước ngoài. Xếp sau là Anh với hơn 675.000 tấn - mức cao nhất trong 8 năm, tương đương khoảng 127.000 container vận tải.
Phần lớn lượng rác thải này được chuyển tới Thổ Nhĩ Kỳ, cùng với Malaysia và Indonesia - hai điểm đến lớn tại châu Á. Nhiều cuộc điều tra trước đây ghi nhận nhiều vi phạm về ô nhiễm môi trường, tình trạng đổ bỏ, đốt rác trái phép và vi phạm về quyền lao động trong ngành tái chế nhựa tại các quốc gia này.
Được biết chỉ tính riêng trong năm 2025, Đức đã sản xuất lượng rác thải nhựa khổng lồ lên đến 810.000 tấn - cao nhất trong năm. Ảnh: X
Ông Sedat Gündoğdu, nhà sinh vật biển chuyên nghiên cứu ô nhiễm nhựa, cho biết: “Bờ biển Địa Trung Hải của Thổ Nhĩ Kỳ là khu vực ô nhiễm nhất trong toàn vùng, chủ yếu do rác thải nhựa từ các nhà máy tái chế. Lượng vi nhựa ở đây rất lớn - đôi khi người dân thậm chí không thể xuống biển vì rác quá nhiều”.
Tại Thổ Nhĩ Kỳ, hệ thống xử lý chất thải vốn đã quá tải. Theo ông Gündoğdu, mỗi năm, nước này phát sinh khoảng 3,3 triệu tấn rác thải nhựa - gấp đôi năng lực tái chế hiện có.
Phát ngôn viên của Ủy ban châu Âu cũng cho biết trong khoảng 10 năm qua, hoạt động buôn bán rác thải nhựa thiếu kiểm soát đã gia tăng đáng kể, gây ra những tác động tiêu cực đối với môi trường và sức khỏe con người.
Trước thực trạng này, EU đã siết chặt các quy định liên quan đến xuất khẩu rác thải trong khuôn khổ quy định mới về vận chuyển chất thải. Từ ngày 21/11/2026, EU sẽ cấm xuất khẩu rác thải nhựa sang các quốc gia ngoài OECD - một động thái dự kiến ảnh hưởng tới khoảng 500.000 tấn rác thải nhựa.
Bà Sara Matthieu, nghị sĩ Nghị viện châu Âu thuộc Nhóm Đảng Xanh/Liên minh Tự do châu Âu, gọi lệnh cấm sắp tới là một “bước ngoặt lịch sử”, cho rằng châu Âu đang bắt đầu chịu trách nhiệm với chính lượng rác của mình. Tuy nhiên, bà cũng lưu ý rằng do sức ép từ các lực lượng bảo thủ và cực hữu đối với các chính sách xanh, năng lực tái chế nội khối EU đã giảm khoảng 1 triệu tấn trong vài năm gần đây.
“Vấn đề lớn nhất là nhựa nguyên sinh vẫn rẻ hơn rất nhiều so với vật liệu tái sử dụng và tái chế. Chúng ta đã nhận thấy thất bại của thị trường này trong nhiều năm, nhưng Ủy ban châu Âu vẫn chưa giải quyết tận gốc”, bà nói.
Bên cạnh đó, vẫn còn nhiều ý kiến lo ngại dòng rác thải này có thể bị chuyển hướng sang các quốc gia OECD đang phát triển như Thổ Nhĩ Kỳ hoặc một số khu vực Đông Âu - những nơi chưa đủ năng lực xử lý lượng rác gia tăng.
