Nỗ lực thầm lặng nơi tuyến đầu quan trắc khí tượng thủy văn

Những ngày cuối tháng 3, đoàn công tác Cục Khí tượng Thủy văn do Cục trưởng Nguyễn Thượng Hiền dẫn đầu đã đến thăm và làm việc với một số trạm quan trắc, Đài Khí tượng thủy văn khu vực Bắc Bộ. 

Hành trình không chỉ là hoạt động kiểm tra chuyên môn mà còn là dịp ghi nhận thực tiễn, lắng nghe những khó khăn, đề xuất từ cơ sở - nơi được xem là “tuyến đầu” trong công tác quan trắc, dự báo và cảnh báo thiên tai.

Đoàn đã tới các đơn vị như: Trạm Thủy văn Hữu Lũng, Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Lạng Sơn, Trạm Khí tượng Thất Khê, Trạm Thủy văn Bằng Giang, Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Cao Bằng và Trạm Thủy văn Gia Bảy… Mỗi điểm đến đều cho thấy rõ những thách thức mà đội ngũ cán bộ quan trắc đang phải đối mặt trong bối cảnh thiên tai ngày càng diễn biến phức tạp, khó lường.

Dấu ấn thiên tai và những nỗ lực bền bỉ

Tại Trạm Thủy văn Hữu Lũng, dấu vết trận lũ lớn tháng 10/2025 vẫn còn in rõ. Mực nước sông Trung từng dâng cao tới 24,31m, tràn qua đường giao thông và ngập sâu hơn 1 mét vào khu vực nhà trạm. Trong điều kiện bị cô lập nhiều ngày, cán bộ trạm vẫn duy trì truyền tin quan trắc đều đặn 30 phút/lần, đảm bảo số liệu không bị gián đoạn. Những con số khô khan ấy lại chính là cơ sở quan trọng cho công tác dự báo và chỉ đạo ứng phó thiên tai.

Sau lũ, lượng bùn đất tồn đọng lớn gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động quan trắc, trong khi nhân lực tại trạm chỉ có 2 người. Đơn vị đề xuất Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Bắc Bộ hỗ trợ kinh phí để thuê máy bơm công suất lớn, phục vụ việc hút dọn bùn, khôi phục điều kiện làm việc.

Tương tự, tại các trạm và đài khác, đặc biệt trong mùa mưa bão, cán bộ phải tăng cường trực, phối hợp chặt chẽ để đảm bảo chuỗi thông tin không bị gián đoạn. Dữ liệu quan trắc được truyền liên tục về các cấp, phục vụ phân tích, dự báo và cảnh báo kịp thời cho địa phương.

Giữ vững “mạch sống” dữ liệu trong mọi hoàn cảnh

Một điểm nhấn trong chuyến công tác là Trạm Khí tượng Cao Bằng – đơn vị vừa được Tổ chức Khí tượng Thế giới công nhận là trạm quan trắc hoạt động trên 100 năm. Trong đợt mưa lớn kéo dài do ảnh hưởng hoàn lưu bão số 10 năm 2025, cán bộ trạm vẫn kiên trì bám trụ, ghi chép số liệu giữa mưa gió.

Những chuỗi số liệu được tích lũy qua hàng chục năm không chỉ phục vụ dự báo trước mắt mà còn có giá trị lâu dài trong nghiên cứu khí hậu, góp phần nâng cao năng lực phòng chống thiên tai và giảm thiểu rủi ro.

Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy nhiều khó khăn tại các trạm và đài khí tượng thủy văn như: Thiếu thiết bị dự phòng, điều kiện làm việc còn hạn chế, chế độ đãi ngộ chưa tương xứng với tính chất công việc. Một số đơn vị kiến nghị cần sớm bổ sung trang thiết bị, đồng thời quan tâm hơn đến quyền lợi của đội ngũ quan trắc viên, đặc biệt trong bối cảnh sắp xếp, sáp nhập tổ chức.

Tăng cường nguồn lực cho tuyến đầu

Lắng nghe các ý kiến từ cơ sở, Cục trưởng Nguyễn Thượng Hiền ghi nhận những nỗ lực thầm lặng, cống hiến của đội ngũ cán bộ ngành khí tượng thủy văn – những người không quản ngại khó khăn, nguy hiểm để đảm bảo dòng chảy thông tin phục vụ cộng đồng.

Theo ông, mỗi bản tin dự báo chính xác, kịp thời chính là một “lớp phòng ngừa từ xa”, góp phần bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân. Cục sẽ nghiên cứu, đề xuất các giải pháp tăng cường cơ sở vật chất, cải thiện điều kiện làm việc, đồng thời phối hợp với chính quyền các địa phương để nâng cao hiệu quả dự báo, cảnh báo sớm.

Bên cạnh đó, Cục trưởng cũng yêu cầu các đơn vị chủ động rà soát, xây dựng đội ngũ kế cận, tạo điều kiện cho cán bộ nâng cao trình độ chuyên môn...

Chuyến công tác khép lại, nhưng những câu chuyện tại các trạm, đài vẫn để lại nhiều suy nghĩ. Ở nơi vùng cao, nơi thiên tai thường xuyên thử thách con người, những cán bộ khí tượng thủy văn vẫn ngày đêm bám trụ, âm thầm làm nhiệm vụ. Không ồn ào, không phô trương, nhưng chính họ đang góp phần tạo nên “lá chắn” từ xa trước thiên tai – bằng những con số chính xác, những bản tin kịp thời và tinh thần trách nhiệm bền bỉ với nghề.

Một số hình ảnh đoàn công tác thăm, kiểm tra, làm việc tại các đơn vị: