Những ngày gần đây, trong tiết trời se lạnh xen kẽ các đợt mưa kéo dài, tại xã Kim Anh, TP. Hà Nội, không khí lao động vẫn nhộn nhịp trên các trang trại, gia trại.
Với người dân nơi đây, mùa mưa không chỉ là thời điểm chăm lo mùa vụ, mà còn là giai đoạn quyết định sự an toàn của đàn vật nuôi. Bởi chỉ cần một cơn gió lạnh đột ngột hay mưa dầm kéo dài, nguy cơ dịch bệnh bùng phát có thể gây thiệt hại nặng nề.
Nhiều hộ chăn nuôi ở Kim Anh đã thay đổi tư duy, từ chỗ coi phòng dịch là việc của cán bộ, nay tự giác thực hiện các quy trình an toàn sinh học. Ảnh: Hoàng Hiền.
“Ngay từ đầu mùa mưa, chúng tôi đã triển khai đồng loạt các biện pháp phòng, chống dịch bệnh. Cán bộ Phòng Kinh tế xã phụ trách lĩnh vực nông nghiệp phối hợp cùng các thôn thường xuyên kiểm tra chuồng trại, hướng dẫn bà con che chắn, giữ nền chuồng khô ráo, thoáng nhưng vẫn đảm bảo giữ ấm cho đàn vật nuôi”, ông Nguyễn Văn Toàn, Phó Chủ tịch UBND xã Kim Anh chia sẻ.
Cùng với đó, việc vệ sinh, tiêu độc, khử trùng định kỳ được thực hiện nghiêm túc; các hộ chăn nuôi chủ động dự trữ thức ăn, nước uống sạch, hạn chế tối đa việc để vật nuôi dầm mưa hoặc tiếp xúc với nguồn nước ô nhiễm.
Đặc biệt, xã đã phối hợp tổ chức tiêm phòng đầy đủ các loại vaccine bắt buộc như cúm gia cầm, lở mồm long móng, dịch tả lợn. “Tiêm phòng không chỉ để tránh thiệt hại mà còn là tấm khiên bảo vệ cho cả cộng đồng. Chúng tôi coi đây là trách nhiệm chung, không của riêng ai”, ông Toàn nói.
Xây dựng “hàng rào sinh học” nhiều lớp
Không dừng lại ở biện pháp tình thế, xã Kim Anh đã từng bước hình thành “hàng rào an toàn sinh học nhiều lớp” trong chăn nuôi - một hướng đi được xem là then chốt để giảm rủi ro dịch bệnh.
Tại thôn Lâm Trường, xã Kim Anh, chị Nguyễn Thị Thu Thoan áp dụng mô hình chăn nuôi lợn vi sinh để phát triển đàn lợn khỏe mạnh, an toàn. Ảnh: Thu Thoan.
Theo đó, mỗi hộ dân được hướng dẫn áp dụng các bước cụ thể: rắc vôi bột quanh khu vực chăn nuôi, bố trí hố sát trùng, kiểm soát người ra vào chuồng trại, thu gom, xử lý chất thải đúng quy định. Với các hộ có điều kiện, xã khuyến khích đầu tư lưới chắn, máng thoát nước, hệ thống chiếu sáng và sưởi ấm tự động để nâng cao hiệu quả phòng bệnh.
“Chúng tôi không áp dụng máy móc mà linh hoạt tùy điều kiện từng hộ. Hộ khá thì chủ động đầu tư thêm, hộ khó khăn được xã hỗ trợ từ các chương trình mục tiêu và phong trào xây dựng nông thôn mới. Quan trọng nhất là tạo được ý thức phòng bệnh chủ động, bền vững”, đại diện lãnh đạo xã Kim Anh nhấn mạnh.
Nhờ đó, nhiều hộ chăn nuôi ở Kim Anh đã thay đổi tư duy: từ chỗ coi phòng dịch là việc của cán bộ, nay tự giác thực hiện các quy trình an toàn sinh học. Họ hiểu rằng, mỗi hố sát trùng, mỗi lần khử trùng chuồng trại không chỉ bảo vệ đàn vật nuôi của mình, mà còn góp phần giữ “vành đai” an toàn cho cả thôn, cả xã.
Nhờ những nỗ lực đồng bộ đó, người dân xã Kim Anh ngày càng ý thức hơn trong việc bảo vệ đàn vật nuôi. Chủ một trang trại chăn nuôi ở thôn Lâm Trường chia sẻ: “Trước đây, tôi chỉ chú ý cho ăn uống đầy đủ, ít khi nghĩ đến chuyện khử trùng hay kiểm soát người ra vào chuồng trại. Nhưng mấy năm gần đây, được cán bộ thú y hướng dẫn kỹ, tôi mới thấy việc giữ vệ sinh, sát trùng định kỳ quan trọng thế nào. Nhờ làm đúng quy trình, hơn hai năm nay trang trại của tôi không bị dịch bệnh, đàn vật nuôi khỏe mạnh, năng suất tăng rõ rệt”.
Chị Nguyễn Thị Thu Thoan ở thôn Lâm Trường, xã Kim Anh nuôi đàn gà theo mô hình vi sinh. Ảnh: Hoàng Hiền.
Theo người dân này, điều đáng mừng là bà con trong thôn nay đã coi việc tiêm phòng, tiêu độc khử trùng như công việc thường nhật. “Ai cũng hiểu rằng phòng bệnh là bảo vệ chính mình, bảo vệ cả làng. Có sức khỏe cho đàn vật nuôi thì mới có thu nhập ổn định”, chủ trang trại trên cho biết.
Tuy nhiên, không phải hành trình nào cũng suôn sẻ. Xã Kim Anh vẫn còn tỷ lệ hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, quy mô manh mún; một bộ phận người dân còn tâm lý chủ quan, chưa thực hiện đầy đủ các quy trình phòng dịch. “Khó nhất là thay đổi thói quen. Có hộ nghĩ đàn ít thì không cần tiêm phòng, hoặc ngại vệ sinh chuồng trại thường xuyên. Vì vậy, chúng tôi xác định tuyên truyền phải đi trước một bước”, bà Lê thị Hải Yến, cán bộ Phòng Kinh tế xã Kim Anh phụ trách lĩnh vực nông nghiệp cho biết.
Để khắc phục tình trạng trên, xã tăng cường tuyên truyền trực tiếp tại thôn, lồng ghép trong các cuộc họp chi bộ, hội nông dân, hội phụ nữ. Cán bộ phụ trách lĩnh vực nông nghiệp được phân công bám sát từng hộ, hướng dẫn cụ thể từng công đoạn - từ che chắn, khử trùng đến quản lý thức ăn, nguồn nước.
Đặc biệt, xã nêu gương những hộ làm tốt để nhân rộng mô hình, tạo hiệu ứng lan tỏa. “Bà con thấy hộ bên cạnh làm đúng, vật nuôi khỏe mạnh, ít bệnh, họ sẽ tự điều chỉnh theo. Cách tuyên truyền bằng hành động thực tế thường thuyết phục hơn lời nói”, bà Yến chia sẻ.
Với các hộ cố tình vi phạm, xã kiên quyết nhắc nhở, lập biên bản xử lý, vừa để răn đe, vừa thể hiện tính nghiêm minh trong công tác phòng, chống dịch. Nhờ đó, ý thức của người dân từng bước được nâng cao; tỷ lệ hộ chăn nuôi tham gia tiêm phòng và tiêu độc khử trùng ngày càng cao.
Phối hợp đồng bộ, hướng tới chăn nuôi an toàn bền vững
Để công tác thú y thực sự hiệu quả, xã Kim Anh đặc biệt coi trọng phối hợp với các đơn vị chuyên môn của thành phố. Hàng năm, xã chủ động đăng ký kế hoạch tiêm phòng theo mùa vụ; các đợt tiêm đều có giám sát chặt chẽ của cán bộ thú y cấp trên, bảo đảm đúng quy trình, đủ liều lượng, đúng đối tượng.
Cùng với đó, xã phối hợp tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi an toàn sinh học, mời cán bộ chuyên môn về tận thôn hướng dẫn trực tiếp. “Việc đào tạo tại chỗ giúp bà con dễ hiểu, dễ áp dụng. Mô hình chăn nuôi an toàn, giảm phát thải, thân thiện môi trường đang dần trở thành xu hướng mới ở địa phương”, bà Lê thị Hải Yến cho biết.
Nhờ triển khai đồng bộ, tỷ lệ tiêm phòng hằng năm của xã luôn đạt và vượt chỉ tiêu được giao, nhiều hộ đã mạnh dạn mở rộng quy mô chăn nuôi theo hướng tập trung, ứng dụng công nghệ. Một số mô hình gia trại kết hợp trồng trọt - chăn nuôi tuần hoàn đã bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần giảm nghèo bền vững, nâng cao thu nhập cho người dân.
Theo chị Thoan (bên trái), người dân xã Kim Anh ngày càng ý thức hơn trong việc bảo vệ đàn vật nuôi. Ảnh: Mai Đan.
Không chỉ dừng ở mục tiêu an toàn dịch bệnh, công tác thú y ở Kim Anh còn hướng đến xây dựng ngành chăn nuôi bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu và đáp ứng tiêu chuẩn vệ sinh thú y của Thủ đô.
“Muốn phát triển nông thôn mới kiểu mẫu, trước hết phải có chăn nuôi an toàn, vì đó là sinh kế cốt lõi của người dân. Chúng tôi đang từng bước thực hiện điều đó, bằng trách nhiệm và sự đồng lòng”, Phó Chủ tịch UBND xã Kim Anh khẳng định.
