Lâm Đồng đặt mục tiêu 30% sản lượng rau quả được chế biến

Hình thành vùng nguyên liệu phục vụ chế biến

Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng vừa xây dựng kế hoạch phát triển chế biến rau quả giai đoạn 2026 - 2030 với định hướng nâng giá trị nông sản thông qua chế biến sâu, mở rộng liên kết sản xuất và phát triển thị trường tiêu thụ.

Theo kế hoạch, tỉnh Lâm Đồng đặt mục tiêu phát triển chế biến rau quả trở thành ngành công nghiệp chế biến nông sản quan trọng, gắn kết giữa vùng nguyên liệu, công nghiệp chế biến và thị trường tiêu thụ.

Đến năm 2030, tốc độ tăng giá trị gia tăng công nghiệp chế biến rau quả đạt 8 - 10% mỗi năm. Tỷ lệ rau quả qua chế biến đạt khoảng 30% tổng sản lượng. Tổn thất sau thu hoạch giảm bình quân trên 1% mỗi năm.

Cùng với đó, trên 70% cơ sở sơ chế, chế biến, bảo quản rau quả tiêu thụ trong nước và xuất khẩu đạt trình độ, công nghệ sản xuất tiên tiến. Tỷ lệ cơ sở áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng và an toàn thực phẩm như HACCP, ISO 22000 hoặc tương đương đạt trên 70%. Kế hoạch cũng đặt mục tiêu phát triển từ 10 - 15 chuỗi liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ rau quả. Giá trị xuất khẩu sản phẩm rau quả chế biến tăng bình quân 10% mỗi năm.

Chế biến rau quả được xác định là khâu quan trọng trong tái cơ cấu ngành nông nghiệp, chuyển từ xuất khẩu nguyên liệu thô sang các sản phẩm chế biến có giá trị gia tăng cao.

Một số sản phẩm được ưu tiên phát triển chế biến sâu gồm sầu riêng, thanh long, bơ và rau công nghệ cao. Bên cạnh đó, tỉnh Lâm Đồng cũng định hướng mở rộng chế biến đối với chuối, xoài và chanh dây phù hợp với nhu cầu thị trường.

Để phục vụ chế biến, tỉnh sẽ rà soát và phát triển các vùng sản xuất tập trung gắn với cơ sở chế biến. Rau công nghệ cao tiếp tục tập trung tại Đà Lạt, Đức Trọng và Đơn Dương. Cây ăn quả được định hướng phát triển tại Bảo Lộc, Di Linh và khu vực Đắk Nông cũ. Thanh long và rau màu tập trung tại khu vực Bình Thuận cũ.

Các vùng nguyên liệu được tổ chức theo hướng quy mô lớn, ổn định, đáp ứng yêu cầu về sản lượng, chất lượng và an toàn thực phẩm. Đồng thời thúc đẩy áp dụng VietGAP, GlobalGAP, sản xuất hữu cơ, phát triển hệ thống truy xuất nguồn gốc, mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói phục vụ tiêu thụ trong nước và xuất khẩu.

Về nhiệm vụ ưu tiên thực hiện, giai đoạn 2026 - 2028, tỉnh sẽ khảo sát, đánh giá và định hướng vùng sản xuất rau, quả tập trung phù hợp với quy hoạch sử dụng đất và lợi thế từng địa phương. Mục tiêu đặt ra là tối thiểu 70% diện tích vùng nguyên liệu áp dụng VietGAP, GlobalGAP hoặc tiêu chuẩn tương đương.

Ưu tiên chế biến sâu và mở rộng thị trường

Cùng với phát triển vùng nguyên liệu, Lâm Đồng định hướng thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực chế biến rau quả theo hướng hiện đại, chế biến sâu và gắn với mở rộng thị trường tiêu thụ.

Các loại hình được ưu tiên gồm rau củ quả đông lạnh, rau quả sấy, nước ép trái cây, thực phẩm chế biến từ rau quả và chiết xuất tinh chất từ rau quả. Những công nghệ như đông lạnh nhanh, sấy thăng hoa, sấy lạnh, chế biến puree và nước ép cô đặc được xác định là hướng ưu tiên trong thời gian tới.

Theo kế hoạch, tỉnh sẽ rà soát, bố trí quỹ đất tại các khu, cụm công nghiệp và khu vực sản xuất tập trung để thu hút đầu tư nhà máy chế biến quy mô công nghiệp. Các dự án ứng dụng công nghệ hiện đại và thân thiện với môi trường được ưu tiên thu hút đầu tư.

Một nội dung khác được đưa vào kế hoạch là phát triển logistics và hệ thống bảo quản sau thu hoạch, định hướng hình thành hệ thống kho lạnh, cơ sở sơ chế, đóng gói và trung tâm logistics nông sản gắn với vùng nguyên liệu và cơ sở chế biến.

Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh đặt mục tiêu hình thành từ 10 - 20 cơ sở sơ chế, kho lạnh và đóng gói tại vùng nguyên liệu. Việc ứng dụng công nghệ bảo quản sau thu hoạch được kỳ vọng góp phần giảm tổn thất và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Trong phát triển thị trường, sẽ tăng cường hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu và mở rộng hệ thống phân phối sản phẩm rau quả chế biến tại các đô thị lớn và hệ thống bán lẻ hiện đại.

Đối với xuất khẩu, kế hoạch tập trung vào các thị trường trọng điểm như Trung Quốc, EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản và Hàn Quốc. Các sản phẩm rau quả chế biến được yêu cầu đáp ứng quy định về kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn kỹ thuật của từng thị trường.

Lâm Đồng định hướng đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong toàn bộ chuỗi sản xuất, bảo quản, chế biến và tiêu thụ rau quả. Một số công nghệ như IoT và blockchain sẽ được ứng dụng trong truy xuất nguồn gốc, quản lý chuỗi cung ứng và kiểm soát chất lượng sản phẩm.