Thiệt hại trên 550 tỷ đồng do thiên tai từ đầu năm 2026
Trước diễn biến thiên tai cực đoan, phức tạp và khó lường thời gian qua, UBND tỉnh Lai Châu đã chủ động sử dụng nguồn dự phòng ngân sách địa phương, đồng thời huy động các nguồn lực hợp pháp để triển khai công tác cứu hộ, cứu nạn và khắc phục hậu quả bước đầu. Tuy nhiên, quy mô thiệt hại quá lớn, vượt khả năng cân đối của ngân sách địa phương.
Theo đó, căn cứ mức độ thiệt hại, khả năng cân đối ngân sách và nhu cầu khắc phục khẩn cấp nhằm sớm ổn định đời sống người dân, UBND tỉnh Lai Châu đã đề nghị Thủ tướng Chính phủ hỗ trợ 500 tỷ đồng, trong đó đề nghị cấp khẩn cấp 300 tỷ đồng từ nguồn dự phòng ngân sách Trung ương năm 2026.
Nguồn kinh phí này sẽ được ưu tiên để hỗ trợ người dân bị thiệt hại về nhà ở, bố trí tái định cư và ổn định cuộc sống. Khắc phục khẩn cấp các công trình giao thông, thủy lợi, cấp nước sinh hoạt, trường học, cơ sở y tế cùng các hạ tầng thiết yếu. Đồng thời khôi phục sản xuất nông nghiệp, xử lý các khu vực có nguy cơ sạt lở, lũ quét nhằm bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản của người dân.
Xã Mường Than là địa phương chịu thiệt hại nặng nề nhất trong đợt mưa lũ vừa qua tại tỉnh Lai Châu. Ảnh: Đức Bình.
Theo UBND tỉnh Lai Châu, từ đầu năm đến giữa tháng 7/2026, địa phương liên tiếp hứng chịu các đợt mưa lớn cường suất cao kéo dài, gây lũ quét trên các sông, suối và sạt lở đất tại nhiều khu vực đồi núi, địa chất yếu. Đặc biệt, từ ngày 15 đến 18/7, mưa rất to xảy ra trên diện rộng khiến nhiều nơi xuất hiện lũ quét và sạt lở đất, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản.
Đến 15h ngày 20/7, trên địa bàn tỉnh vẫn tiếp tục có mưa, có nơi mưa rất to. Mực nước trên các sông, suối duy trì ở mức cao, nguy cơ lũ quét và sạt lở đất vẫn hiện hữu, đặc biệt tại các khu vực đã xảy ra thiên tai và những sườn dốc có nền đất bão hòa nước. Mưa kéo dài cũng làm phát sinh thêm nhiều điểm sạt lở, ngập úng, ảnh hưởng đến giao thông, sản xuất và đời sống của người dân. Tổng thiệt hại do thiên tai trên địa bàn tỉnh từ đầu năm đến nay ước tính trên 550 tỷ đồng.
Trong đó, xã Mường Than là địa phương chịu thiệt hại nặng nề nhất. Ngày 17/7, lũ quét và sạt lở đất đã ảnh hưởng trực tiếp đến 899 hộ dân với 4.263 nhân khẩu. Thiên tai khiến 6 người thiệt mạng, 2 người mất tích, 8 người bị thương; khoảng 200 hộ dân bị ảnh hưởng về nhà ở, nhiều hộ phải di dời khẩn cấp đến nơi an toàn. Lũ quét cũng gây thiệt hại lớn đối với sản xuất nông nghiệp, làm hư hỏng nhiều tuyến giao thông, công trình thủy lợi, trường học, hệ thống điện và nhiều tài sản của người dân. Tổng thiệt hại tại xã ước tính trên 250 tỷ đồng.
Xây dựng khẩn cấp nơi ở mới cho 24 hộ bị mất nhà tại xã Mường Than
Trước tình hình mưa lũ diễn biến phức tạp, UBND tỉnh Lai Châu đã liên tục ban hành các văn bản chỉ đạo, yêu cầu các sở, ngành và địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp phòng, chống và khắc phục hậu quả theo phương châm “4 tại chỗ” với mục tiêu cao nhất là bảo đảm an toàn tính mạng người dân và hạn chế thấp nhất thiệt hại.
Trong ngày 17/7, Chủ tịch UBND tỉnh ban hành các công điện, quyết định công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai tại xã Mường Than và khu vực Km76+250 trên Quốc lộ 12 (xã Lê Lợi), đồng thời huy động lực lượng, phương tiện phục vụ công tác tìm kiếm cứu nạn. Các đơn vị quản lý giao thông cũng được yêu cầu rà soát những điểm xung yếu, xây dựng phương án ứng phó, bảo đảm giao thông trên các tuyến trọng điểm.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cùng lãnh đạo UBND tỉnh Lai Châu kiểm tra công tác khắc phục hậu quả thiên tai tại xã Mường Than ngày 19/7 vừa qua. Ảnh: Nguyễn Lưu.
Ngay sau khi thiên tai xảy ra, lãnh đạo tỉnh trực tiếp đến hiện trường chỉ đạo công tác cứu hộ, cứu nạn. Hơn 1.000 người thuộc lực lượng quân đội, công an, kiểm lâm, dân quân, đoàn viên thanh niên và người dân địa phương cùng 11 máy xúc, 40 phương tiện đã được huy động để tìm kiếm người mất tích, cứu người bị nạn, sơ tán dân và khẩn trương khắc phục các điểm sạt lở, thông tuyến giao thông.
Toàn tỉnh đã sơ tán khẩn cấp 1.686 người khỏi khu vực nguy hiểm; tổ chức cấp phát lương thực, nước uống và nhu yếu phẩm cho các hộ bị ảnh hưởng, đồng thời thăm hỏi, hỗ trợ các gia đình có người thiệt mạng với mức 25 triệu đồng/người.
Song song với công tác cứu trợ trước mắt, tỉnh đã ban hành lệnh xây dựng công trình khẩn cấp để bố trí nơi ở mới cho 24 hộ bị mất nhà tại xã Mường Than. Đến nay, việc san gạt mặt bằng, tập kết vật liệu đã được triển khai; đồng thời địa phương đang rà soát, xây dựng phương án tái định cư lâu dài cho khoảng 200 hộ dân. Lai Châu cũng đã tạm ứng ngân sách địa phương để triển khai các nhiệm vụ cấp bách và trình Thủ tướng Chính phủ xem xét hỗ trợ kinh phí khắc phục hậu quả thiên tai.
Ngoài xã Mường Than, mưa lũ cũng gây thiệt hại tại nhiều địa phương khác trên địa bàn tỉnh Lai Châu khi làm 2 người bị thương, hàng chục ngôi nhà bị sạt lở, ngập úng hoặc hư hỏng, hàng trăm hộ dân phải sơ tán và hơn 300 hộ nằm trong vùng có nguy cơ sạt lở cần theo dõi, di dời.
Mưa lũ gây ngập, vùi lấp hàng trăm héc-ta lúa, hoa màu, ao nuôi thủy sản; cuốn trôi gia súc, gia cầm và làm hư hỏng nhiều tài sản của người dân. Nhiều tuyến quốc lộ, tỉnh lộ và đường liên xã, liên bản bị sạt lở, ách tắc; hàng chục điểm sạt lở xuất hiện trên các tuyến giao thông trọng yếu.
Nhiều công trình thủy lợi, kênh mương, trường học, trạm y tế và các công trình công cộng cũng bị hư hỏng, một số khu vực xuất hiện vết nứt lớn, tiềm ẩn nguy cơ sạt lở cao. Ngoài ra, nhiều phương tiện, máy móc, thiết bị và tài sản của người dân, doanh nghiệp bị nước lũ cuốn trôi hoặc vùi lấp, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất và đời sống.
