Ngày 19/7, UBND tỉnh Lai Châu ban hành Quyết định số 1517/QĐ-UBND ban hành Lệnh xây dựng công trình khẩn cấp về bố trí, ổn định dân cư vùng thiên tai cấp bách tại xã Mường Than (Lai Châu).
Theo quyết định, công trình nhằm khẩn trương khắc phục hậu quả thiên tai, bố trí nơi ở mới cho các hộ dân bị thiệt hại do lũ ống, lũ quét đến nơi an toàn, ổn định lâu dài, đồng thời đầu tư hạ tầng kỹ thuật thiết yếu tại khu tái định cư, góp phần bảo đảm an sinh xã hội, quốc phòng và an ninh trên địa bàn.
Địa điểm xây dựng tại xã Mường Than. Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lai Châu được giao quản lý, tổ chức thực hiện công trình.
Cơn lũ khiến bản Chít, xã Mường Than trở nên tan hoang. Ảnh: Thu Thủy.
Theo quy mô được phê duyệt, khu tái định cư tập trung sẽ bố trí chỗ ở cho khoảng 24 hộ dân bị mất nhà do thiên tai. Dự án gồm san tạo mặt bằng khoảng 10.000 m², xây dựng nhà ở cấp IV cùng hệ thống hạ tầng thiết yếu như đường giao thông nội bộ, cấp điện, cấp thoát nước, san nền và các hạng mục phụ trợ theo yêu cầu thực tế.
Tổng kinh phí dự kiến khoảng 19 tỷ đồng, từ ngân sách nhà nước và các nguồn vốn hợp pháp khác. Thời gian thực hiện bắt đầu từ ngày 20/7/2026 sau khi bàn giao mặt bằng.
UBND tỉnh Lai Châu cho biết việc ban hành lệnh xây dựng công trình khẩn cấp xuất phát từ đợt mưa lớn kéo dài từ ngày 15 đến 17/7, khiến xã Mường Than xảy ra lũ quét, sạt lở đất nghiêm trọng, làm hư hỏng nhiều nhà ở và công trình hạ tầng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng, tài sản của người dân. Trước đó, tỉnh đã công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai tại địa phương.
Để bảo đảm tiến độ, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lai Châu được giao tổ chức triển khai thi công, quản lý chất lượng công trình theo quy định đối với công trình xây dựng khẩn cấp.
Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì theo dõi, kiểm tra, đôn đốc các đơn vị thực hiện và tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh. Sở Xây dựng chịu trách nhiệm kiểm tra tiến độ, chất lượng công trình. Sở Tài chính tham mưu bố trí kinh phí cho Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh thực hiện xây dựng khu tái định cư, kinh phí cho Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng (nếu có) và hỗ trợ thiên tai cho 24 hộ dân theo quy định.
Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn được giao hoàn thành thiết kế mẫu nhà ở, bàn giao cho Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lai Châu trước ngày 20/7. UBND xã Mường Than có trách nhiệm phối hợp thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, lập và phê duyệt danh sách 24 hộ phải di dời, tái định cư cùng phương án, kinh phí hỗ trợ để triển khai dự án theo quy định.
Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp trực tiếp chỉ đạo tại hiện trường vùng lũ ở Mường Than. Ảnh: Nguyễn Lưu.
Quyết định của UBND tỉnh Lai Châu được ban hành ngay cuộc làm việc với Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp vào sáng 19/7.
Sau khi trực tiếp kiểm tra hiện trường và nghe báo cáo của địa phương, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh nhiệm vụ cấp bách nhất hiện nay là tiếp tục huy động tối đa lực lượng, phương tiện để tìm kiếm những người còn mất tích.
Bên cạnh đó, các địa phương cần tổ chức chu đáo việc mai táng các nạn nhân, đồng thời quan tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần đối với các gia đình có người tử vong, mất tích và những hộ dân bị mất nhà cửa.
Đối với công tác ổn định dân cư, Thứ trưởng đặc biệt lưu ý việc sớm bố trí nơi ở an toàn cho các hộ dân không còn khả năng trở về nơi ở cũ.
Theo rà soát của địa phương, hiện Mường Than có 179 hộ dân thuộc diện phải sắp xếp lại nơi ở, trong đó 24 hộ cần di dời khẩn cấp do khu vực sinh sống có nguy cơ sạt lở rất cao. Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp thống nhất chủ trương để tỉnh Lai Châu xây dựng đề án khu tái định cư quy mô khoảng 200 hộ dân, báo cáo Chính phủ xem xét hỗ trợ. Mục tiêu không chỉ là bố trí nơi ở mới mà còn hình thành khu dân cư an toàn, đồng bộ về hạ tầng, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt và phát triển lâu dài của người dân.
Đối với những hộ dân chưa thể chuyển đến khu tái định cư, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp yêu cầu Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lai Châu khẩn trương dựng nhà ở tạm, đặc biệt là khoảng 60 hộ không còn đủ điều kiện quay trở lại nơi ở cũ vì nguy cơ sạt lở.
Về công tác hỗ trợ sau thiên tai, lãnh đạo tỉnh Lai Châu kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành hỗ trợ gạo cứu đói cho người dân trong thời gian từ một đến ba tháng, đồng thời đề nghị Trung ương hỗ trợ trước mắt khoảng 116 tỷ đồng để khắc phục hậu quả tại xã Mường Than. Nguồn kinh phí này sẽ được ưu tiên để hỗ trợ xây dựng nhà ở, khôi phục hạ tầng thiết yếu và bố trí tái định cư cho 82 hộ dân tại các bản Chít và Sắp Ngụa phải di dời khỏi khu vực nguy hiểm.
Trước những đề xuất của địa phương, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan tổng hợp nhu cầu, báo cáo Chính phủ xem xét hỗ trợ trên cơ sở mức độ thiệt hại thực tế. Đề nghị tỉnh Lai Châu tiếp tục rà soát đầy đủ thiệt hại để làm căn cứ hỗ trợ gạo cứu đói, thực hiện các chính sách an sinh xã hội và đề xuất nguồn kinh phí phòng, chống thiên tai nếu cần thiết.
Về lâu dài, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh Lai Châu cần tập trung cải tạo diện tích đất sản xuất bị bồi lấp, khôi phục sinh kế cho người dân, ổn định sản xuất nông nghiệp và từng bước tái thiết hạ tầng sau thiên tai.
“Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ đồng hành cùng tỉnh Lai Châu trong quá trình khắc phục hậu quả, tổng hợp các nhu cầu cấp thiết để báo cáo Chính phủ ưu tiên bố trí nguồn lực, giúp người dân sớm ổn định cuộc sống và khôi phục sản xuất”, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh.
Theo báo cáo của xã Mường Than, sáng 17/7, đợt lũ quét và sạt lở đất xảy ra tại khu vực thượng nguồn suối gần bản Đội 11 đã ảnh hưởng trực tiếp đến 899 hộ dân với 4.263 nhân khẩu tại các bản Chít, Nậm Sáng, Noong Thăng, Nậm Ngùa và Khì.
Đến nay, địa phương ghi nhận 4 người chết, 4 người mất tích và 8 người bị thương. Lũ quét làm 53 ngôi nhà của 44 hộ dân bị hư hỏng, trong đó 20 ngôi nhà bị cuốn trôi hoàn toàn; khoảng 300 ha lúa, hoa màu và thủy sản bị vùi lấp, cuốn trôi. Quốc lộ 32, Quốc lộ 279 cùng nhiều tuyến đường nội bản, công trình thủy lợi, trường học và hệ thống điện bị hư hỏng nặng. Trong đó riêng xã Mường Than ước tính thiệt hại khoảng trên 120 tỷ đồng.
