Lấy mẫu ADN tại 22 điểm
Từ ngày 13-16/7, Công an tỉnh Vĩnh Long chủ trì, phối hợp các đơn vị tổ chức thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính tại 22 điểm trên địa bàn.
Dữ liệu thu nhận được dùng để xây dựng cơ sở dữ liệu ADN, phục vụ đối sánh và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Tại xã Long Hồ, Công an xã phối hợp Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an tỉnh Vĩnh Long và các đơn vị chuyên môn tổ chức lấy mẫu tập trung, kết hợp đến tận nhà đối với người cao tuổi, sức khỏe yếu hoặc gặp khó khăn trong đi lại.
Thượng tá Phạm Thanh Vàng, Trưởng Công an xã Long Hồ cho biết, tổ công tác mang thiết bị đến nhà, giường bệnh để thu nhận mẫu đối với Mẹ Việt Nam Anh hùng, người có công tuổi cao và thân nhân liệt sĩ không thể đến điểm tập trung.
Ông Vàng chia sẻ: "Mỗi mẫu sinh phẩm là nguồn dữ liệu phục vụ đối sánh, đồng thời gửi gắm hy vọng của gia đình và trách nhiệm tri ân người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc”.
Toàn tỉnh còn 3.974 liệt sĩ chưa rõ thông tin quy tập và hiện có 33 Nghĩa trang với 41.712 mộ liệt sĩ, có 4.871 mộ chưa có thông tin cần lấy mẫu để giám định ADN. Ảnh: Tấn Cường.
Tại các điểm thu nhận, thân nhân liệt sĩ được rà soát, đối chiếu thông tin trên cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; cập nhật vào phần mềm DC01 mở rộng; hoàn thiện hồ sơ sinh trắc học và lấy mẫu miễn phí.
Theo kế hoạch, tỉnh Vĩnh Long thu nhận hơn 2.700 mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ đủ điều kiện. Lực lượng chuyên môn sẽ đến tận nhà đối với người không thể đến điểm lấy mẫu.
Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, tỉnh Vĩnh Long xác định 4.871 mộ liệt sĩ cần lấy mẫu sinh phẩm tại 29 nghĩa trang trên địa bàn.
Riêng năm 2026, tỉnh dự kiến lấy mẫu tại 2.912 mộ thuộc 11 nghĩa trang. Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh đã phối hợp các đơn vị khảo sát các nghĩa trang, tham mưu tổ chức lấy thí điểm 10 mẫu tại Nghĩa trang Liệt sĩ tỉnh để đánh giá quy trình, rút kinh nghiệm trước khi triển khai trên diện rộng.
Các mẫu sinh phẩm sau khi thu nhận sẽ được bàn giao cho đơn vị chuyên môn xét nghiệm, đối sánh ADN với mẫu của thân nhân, phục vụ xác định danh tính liệt sĩ.
Lấy mẫu sinh phẩm thân nhân của liệt sĩ tại xã Long Hồ. Ảnh: Minh Đảm.
Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Vĩnh Long đang rà soát hồ sơ các trận đánh qua từng thời kỳ kháng chiến, lập danh sách nhân chứng và phối hợp các đội quy tập của Quân khu 9 xác minh nguồn tin.
Khi xác định được địa điểm, tọa độ có khả năng chôn cất liệt sĩ, lực lượng chức năng sẽ khảo sát và tổ chức tìm kiếm.
Tỉnh cũng triển khai chương trình “Số hóa ký ức”. Đoàn viên, thanh niên đến gia đình cựu chiến binh, thân nhân liệt sĩ để chụp ảnh, ghi âm, số hóa nhật ký, bản đồ, kỷ vật chiến trường và lời kể của nhân chứng.
Nguồn tư liệu này hỗ trợ xác định địa điểm chôn cất, đơn vị chiến đấu và thông tin của liệt sĩ.
Rà từng mét đất ở nghĩa trang tạm
Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Vĩnh Long đang phối hợp đội K90 thuộc Cục Chính trị Quân khu 9 tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại khu vực nghĩa trang tạm trong chiến tranh ở ấp Tân Hòa, xã Tân Thành Bình.
Theo thông tin từ nhân chứng, khu vực này có thể còn khoảng 10 hài cốt liệt sĩ chưa được quy tập. Đợt tìm kiếm bắt đầu ngày 13/7, dự kiến kéo dài 14 ngày.
Hài cốt sau khi cất bốc được lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN, hoàn thiện hồ sơ và bàn giao theo quy định.
Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Vĩnh Long đang phối hợp đội K90 thuộc Cục Chính trị Quân khu 9 tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại khu vực nghĩa trang tạm trong chiến tranh ở ấp Tân Hòa, xã Tân Thành Bình. Ảnh: Minh Đảm.
Ông Lê Văn Huệ, nguyên Bí thư Đảng ủy xã Tân Bình (huyện Mỏ Cày Bắc, tỉnh Bến Tre trước đây), là người cung cấp nguồn tin và từng tham gia quy tập hài cốt liệt sĩ tại khu vực này.
Ông Huệ kể, năm 1966, nhiều chiến sĩ hy sinh tại các địa phương lân cận, trong đó có bộ đội từ miền Bắc, được đưa về an táng tại nghĩa trang tạm.
Năm 1987, địa phương quy tập 161 hài cốt về nghĩa trang liệt sĩ cấp huyện. Tuy nhiên, người tham gia quy tập cho biết một số vị trí có dấu vết đất đen nhưng chưa tìm thấy hài cốt.
“Tôi cho rằng khu vực này vẫn còn liệt sĩ chưa được quy tập nên cung cấp thông tin cho chính quyền. Khi lực lượng chức năng tìm thấy 4 hài cốt, tôi rất xúc động”.
Trong thời tiết nắng nóng, cán bộ, chiến sĩ đội K90 và các lực lượng kiên trì bóc từng lớp đất, kiểm tra dấu vết, hài cốt và di vật.
Chiến sĩ Nguyễn Quốc Dô, đội K90 cho biết, công việc đào tìm dưới lòng đất vất vả, đòi hỏi từng thao tác phải thận trọng.
“Mỗi nhát cuốc phải được thực hiện cẩn thận, tránh ảnh hưởng đến hài cốt và di vật. Chúng tôi mong sớm tìm được đầy đủ hài cốt để đưa các liệt sĩ về nghĩa trang”.
Sau khi phát hiện, cán bộ chuyên môn thu gom, phân loại và bảo quản mẫu hài cốt, di vật theo quy trình nghiệp vụ. Kết quả này là cơ sở phục vụ giám định ADN và xác định danh tính liệt sĩ.
Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, tỉnh Vĩnh Long xác định 4.871 mộ liệt sĩ cần lấy mẫu sinh phẩm tại 29 nghĩa trang trên địa bàn. Ảnh: Minh Đảm.
Trung tá Lý Bình Tênh, Phó đội trưởng đội K90 cho biết, khu vực tìm kiếm nằm trên đất công, hiện được sử dụng làm sân vận động nên địa hình ít thay đổi. Điều kiện địa chất thuận lợi hơn một số địa điểm khác, giúp lực lượng rà soát khu vực theo từng vị trí.
Theo thượng tá Trần Trường Giang, Phó Chủ nhiệm Chính trị Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Vĩnh Long, thành viên Ban Chỉ đạo 515 tỉnh, lực lượng chức năng đã tìm thấy 4 hài cốt liệt sĩ tại nghĩa trang tạm ở ấp Tân Hòa.
Hài cốt được lập hồ sơ, số hóa thông tin, lưu trữ và lấy mẫu sinh phẩm theo quy định của Bộ Quốc phòng. Lực lượng chức năng tiếp tục mở rộng phạm vi tìm kiếm, phục vụ giám định ADN và xác định danh tính.
Mỗi mẫu ADN, mỗi di vật và mỗi hài cốt được tìm thấy mở thêm cơ hội xác định danh tính liệt sĩ, đưa họ trở về với gia đình, quê hương.
