HĐND tỉnh Sơn La ‘nóng’ chất vấn đất đai, môi trường

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, HĐND tỉnh Sơn La khóa XVI, nhiệm kỳ 2026 - 2031, chiều 20/7, HĐND tỉnh tiến hành phiên chất vấn và trả lời chất vấn đối với Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường về công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và triển khai phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn.

Gỡ vướng cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Tại phiên chất vấn, đại biểu Huỳnh Minh Tuấn, Tổ đại biểu số 4 HĐND tỉnh đã đề nghị Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường làm rõ số lượng hộ gia đình, cá nhân đã xây dựng nhà ở ổn định trên khu vực được quy hoạch đất ở nhưng chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; nguyên nhân, khó khăn, vướng mắc và giải pháp tháo gỡ trong thời gian tới.

Về nội dung này, ông Đỗ Văn Trụ, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, đến thời điểm hiện tại chưa có số liệu chính thức trên phạm vi toàn tỉnh. Theo tổng hợp nhanh từ 12 xã, phường đến ngày 19/7, có gần 6.000 hộ gia đình, cá nhân thuộc trường hợp trên chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Hiện các địa phương còn lại đang tiếp tục rà soát, cập nhật số liệu.

Theo Giám đốc Sở, nguyên nhân chủ yếu là việc xác minh nguồn gốc đất còn gặp nhiều khó khăn do người sử dụng đất từ lâu nhưng không có giấy tờ hợp pháp; nhiều trường hợp chuyển nhượng bằng giấy viết tay qua nhiều đời chủ, đặc biệt là các giao dịch phát sinh sau ngày 1/7/2014. Bên cạnh đó, hồ sơ địa chính ở nhiều nơi còn thiếu đồng bộ, chưa được đo đạc, chỉnh lý chính quy.

Ngoài ra, một bộ phận người dân chưa chủ động lập hồ sơ do rào cản về ngôn ngữ, thủ tục và điều kiện kinh tế; nhiều địa phương thiếu nguồn lực để thực hiện đo đạc, chỉnh lý biến động thửa đất, xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính. Đội ngũ cán bộ địa chính cấp xã còn thiếu, khối lượng công việc lớn cũng ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết hồ sơ.

Theo ông Đỗ Văn Trụ, đây không chỉ là vấn đề về hồ sơ địa chính, thủ tục hành chính mà còn phản ánh những tồn tại trong công tác quản lý nhà nước về đất đai qua nhiều thời kỳ. Ở một số địa phương, việc quản lý đất đai có thời điểm chưa chặt chẽ, chưa kịp thời phát hiện, xử lý các trường hợp lấn chiếm đất, sử dụng đất sai mục đích, xây dựng công trình trái quy định hoặc chưa thực hiện đầy đủ việc đăng ký đất đai.

Để tháo gỡ những tồn tại trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục tham mưu cấp có thẩm quyền kiến nghị sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn theo hướng có cơ chế đặc thù xử lý các vướng mắc về nguồn gốc, quá trình sử dụng đất, nhất là đối với đất có nguồn gốc nông, lâm trường và các trường hợp vi phạm pháp luật đất đai theo từng thời kỳ.

Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ đo đạc, lập, chỉnh lý bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai. Tiếp tục chỉ đạo Văn phòng Đăng ký đất đai và các đơn vị trực thuộc phối hợp chặt chẽ với UBND cấp xã trong đo đạc, chỉnh lý hồ sơ địa chính, cập nhật cơ sở dữ liệu đất đai; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng chuyển đổi số nhằm rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, tạo thuận lợi cho người dân khi thực hiện các thủ tục về đất đai.

Cùng với đó, tăng cường tập huấn, tuyên truyền để cán bộ cấp xã, ban quản lý thôn, bản và người dân nắm vững quy định, quy trình thủ tục hành chính, nâng cao trách nhiệm trong đăng ký đất đai và xử lý các vướng mắc về nguồn gốc sử dụng đất.

Lộ trình mới cho phân loại rác tại nguồn

Tiếp đó, đại biểu Tòng Thế Anh, Tổ đại biểu số 1 HĐND tỉnh chất vấn về kết quả triển khai phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn và giải pháp khắc phục tình trạng người dân đã phân loại nhưng việc thu gom, vận chuyển chưa đáp ứng yêu cầu.

Giải trình tại phiên họp, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, thời gian qua Sở đã tham mưu UBND tỉnh ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật, kế hoạch và hướng dẫn triển khai phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn.

Qua triển khai mô hình thí điểm tại Tổ 7, phường Tô Hiệu (thành phố Sơn La cũ), tỷ lệ hộ gia đình tham gia phân loại đạt 99,95%, trong đó trên 80% số hộ thực hiện đúng quy định.

Tuy nhiên, việc triển khai trên địa bàn tỉnh vẫn gặp nhiều khó khăn do hạ tầng thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải chưa đồng bộ. Hiện toàn tỉnh có 1.419 điểm tập kết rác, 2 điểm trung chuyển và 2.612 xe, thùng gom rác đẩy tay, song phương tiện, thiết bị thu gom chưa đáp ứng yêu cầu thu gom riêng sau phân loại; nhiều điểm tập kết, trung chuyển chưa bảo đảm yêu cầu kỹ thuật và bảo vệ môi trường. Đáng chú ý, 9/11 khu xử lý chất thải vẫn áp dụng hình thức chôn lấp.

Bên cạnh đó, kinh phí cho công tác thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt vẫn chủ yếu phụ thuộc ngân sách tỉnh, trong khi nguồn thu từ giá dịch vụ còn hạn chế. Công tác giám sát việc phân loại rác từ hộ gia đình đến khâu thu gom, tập kết, vận chuyển và xử lý cũng còn nhiều khó khăn do thiếu bộ máy và công cụ quản lý.

Để khắc phục những tồn tại trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục tham mưu UBND tỉnh hoàn thiện cơ chế, chính sách về quản lý, phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn. Đồng thời, Sở dự kiến tham mưu điều chỉnh lộ trình phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn theo 3 giai đoạn.

Trong đó, giai đoạn 2026 - 2030 sẽ thực hiện tại các địa bàn đủ điều kiện, trước hết là các phường trung tâm của thành phố Sơn La cũ; giai đoạn 2031 - 2035 tiếp tục hoàn thiện hạ tầng, mở rộng phạm vi; giai đoạn 2036 - 2045 triển khai đồng bộ trên toàn tỉnh.

Riêng năm 2026, Sở sẽ tham mưu sửa đổi mức giá tối đa với dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt; trình UBND tỉnh phân cấp cho UBND cấp xã quyết định mức giá cụ thể với tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, phù hợp với điều kiện thực tế từng địa phương. Từng bước cân đối nguồn lực đầu tư, nâng cấp các khu xử lý chất thải, chuyển đổi công nghệ xử lý theo hướng thân thiện với môi trường, giảm tỷ lệ rác thải chôn lấp trực tiếp; tiếp tục thu hút các dự án đầu tư vào xử lý chất thải với công nghệ tiên tiến, nhằm nâng cao hiệu quả xử lý chất thải sau phân loại.