Hà Nội đang bước vào giai đoạn ô nhiễm không khí cao điểm mùa khô, thường kéo dài từ tháng 11 đến tháng 4 hàng năm và tình trạng này dự báo sẽ nghiêm trọng hơn trong mùa khô 2025-2026 do nhiều yếu tố cộng hưởng.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, mặc dù mùa ô nhiễm năm nay bắt đầu muộn hơn so với các năm trước do ảnh hưởng của mưa bão, chất lượng không khí vẫn có nguy cơ suy giảm mạnh bởi tác động của biến đổi khí hậu, những thay đổi bất thường về thời tiết, cùng sự gia tăng các hoạt động phát thải.
Tình trạng ô nhiễm không khí tại Hà Nội đang bước vào giai đoạn căng thẳng khi mùa khô tới gần, đặc biệt từ tháng 11 đến tháng 4 hằng năm. Ảnh: Nguyễn Thủy.
Trong giai đoạn này, nhiều công trình trọng điểm quốc gia và dự án xây dựng dân dụng được triển khai đồng loạt, kéo theo nhu cầu vận chuyển vật liệu, phát sinh khí thải và gia tăng số lượng phương tiện giao thông. Khi kết hợp với hiện tượng nghịch nhiệt đặc trưng mùa hanh khô, các chất ô nhiễm dễ bị giữ lại ở tầng thấp, khiến không khí trở nên ngột ngạt, đặc quánh bụi mịn.
Bên cạnh đó, khí thải từ phương tiện giao thông vẫn là nguồn gây ô nhiễm lớn, trong khi tình trạng đốt ngoài trời, bao gồm đốt rơm rạ, phế phụ phẩm nông nghiệp, sử dụng bếp than tổ ong hay đốt rác tự phát tại các vùng ngoại thành tiếp tục phát tán khói bụi, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng không khí khu vực nội thành và vành đai giáp ranh.
Trước thực tế đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an, Bộ Xây dựng, Bộ Y tế và Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội để thống nhất kế hoạch triển khai các biện pháp cấp bách nhằm kiểm soát chất lượng không khí. Hiện Bộ đang cùng các bộ, ngành và địa phương xây dựng Kế hoạch hành động quốc gia giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt. Đồng thời, nhiều nhiệm vụ ưu tiên cho giai đoạn cao điểm cuối năm 2025-2026 cũng đang được hoàn thiện, tập trung vào các tháng ô nhiễm kéo dài từ tháng 11 đến tháng 4 hàng năm.
Cùng với đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đang dự thảo Đề án thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia về khắc phục ô nhiễm, nhằm giải quyết các vấn đề liên ngành, liên vùng liên quan đến chất lượng không khí tại Vùng Thủ đô. Song song với đó, mạng lưới kết nối và chia sẻ thông tin giữa các bộ, ngành và địa phương đã được thiết lập, bảo đảm báo cáo Thủ tướng định kỳ hàng tuần.
Tại các buổi làm việc, các bộ, ngành đề xuất nhiều giải pháp cấp bách và dài hạn, bao gồm việc ứng dụng thiết bị viễn thám theo dõi chất lượng không khí theo vùng, tích hợp quan trắc môi trường vào hệ thống khí tượng thủy văn, đồng thời xây dựng đề án chế biến rơm rạ thành than sinh học nhằm giảm thiểu phát thải ngay từ nguồn.
Những giải pháp đồng bộ, liên ngành này được kỳ vọng không chỉ cải thiện chất lượng không khí Hà Nội trong mùa khô 2025-2026 mà còn tạo nền tảng cho các chính sách quản lý môi trường bền vững trong tương lai, hướng tới bảo vệ sức khỏe người dân, phát triển kinh tế và đảm bảo an sinh xã hội.
