Đưa công nghệ mới vào đồng ruộng sản xuất lúa chất lượng, giảm phát thải

Đưa tiến bộ kỹ thuật vào đồng ruộng

Ngày 4/6, Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp TP Cần Thơ phối hợp Công ty TNHH Bayer Việt Nam, UBND xã Long Phú, Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền, Công ty TNHH MTV Cơ khí nông nghiệp Phan Tấn, Công ty TNHH Lúa gạo Việt Nam (Vinarice) và Tổ chức hợp tác Đức (GIZ) tổ chức hội thảo đầu vụ triển khai mô hình Bayer Forward Farming trên cây lúa vụ hè thu 2026.

Hội thảo thu hút sự tham gia của đại diện ngành nông nghiệp, doanh nghiệp, hợp tác xã cùng khoảng 100 nông dân trên địa bàn xã Long Phú. Đây là hoạt động nhằm giúp nông dân tiếp cận các tiến bộ kỹ thuật mới, từng bước xây dựng vùng sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp, đáp ứng yêu cầu của Đề án phát triển bền vững 1 triệu héc-ta lúa chuyên canh chất lượng cao gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL.

Theo bà Huỳnh Hữu Hiếu, cán bộ Phòng Tổng hợp - Dịch vụ xã Long Phú, TP Cần Thơ, vụ lúa hè thu 2026, toàn xã xuống giống khoảng 4.800ha lúa. Hiện địa phương đang đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn nông dân áp dụng các quy trình kỹ thuật thuộc Đề án 1 triệu hecta nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm phát thải khí nhà kính.

Bà Hiếu cho biết, một trong những yêu cầu quan trọng của quy trình là ứng dụng cơ giới hóa, chuẩn bị mặt ruộng bằng phẳng, tạo điều kiện thuận lợi cho quản lý nước và cơ giới hóa sản xuất. Nông dân được khuyến cáo sử dụng giống xác nhận, giảm lượng giống gieo sạ xuống còn khoảng 7,5 - 9kg/công, giảm khoảng 50% so với tập quán canh tác trước đây.

Việc giảm lượng giống gieo sạ giúp cây lúa sinh trưởng khỏe, hạn chế sâu bệnh, giảm chi phí đầu vào và tạo điều kiện thuận lợi cho áp dụng các biện pháp quản lý đồng ruộng tiên tiến. Bên cạnh đó, nông dân còn được hướng dẫn thực hiện các giải pháp quản lý nước tưới, sử dụng phân bón cân đối, xử lý phụ phẩm sau thu hoạch theo hướng thân thiện với môi trường.

Tại hội thảo, đại diện các doanh nghiệp và tổ chức tham gia chương trình đã giới thiệu nhiều giải pháp đồng bộ phục vụ sản xuất lúa chất lượng cao, từ giống, vật tư nông nghiệp, cơ giới hóa đến liên kết tiêu thụ sản phẩm.

Ông Nguyễn Trần Anh Huấn, chuyên viên phát triển thị trường Công ty TNHH Bayer Việt Nam cho biết, Bayer đã ký kết và phối hợp với nhiều đơn vị để triển khai các mô hình phục vụ Đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại nhiều địa phương như Cần Thơ, Vĩnh Long, Đồng Tháp, Tây Ninh, An Giang và Cà Mau.

Các mô hình được thực hiện trên diện tích từ 3 - 5ha/điểm, áp dụng đồng bộ nhiều giải pháp như gieo sạ thưa, bón phân cân đối, quản lý nước theo phương pháp ngập khô xen kẽ, sử dụng thuốc BVTV đạt tiêu chuẩn xuất khẩu và tăng cường liên kết tiêu thụ sản phẩm. Cùng với đó là các lớp tập huấn đầu vụ, giữa vụ và cuối vụ nhằm giúp nông dân nắm vững kỹ thuật canh tác hiện đại.

Ông Huấn thông tin thêm, dự án Bayer Forward Farming được triển khai tại khu vực ĐBSCL từ năm 2023, tập trung trên cây lúa với sự tham gia của hơn 6.700 nông dân, diện tích áp dụng gần 10.000ha. Thông qua hơn 100 lớp tập huấn và thăm đồng, mô hình đã ghi nhận nhiều kết quả tích cực như giảm 50 - 70% lượng giống gieo sạ, giảm 30 - 50% lượng đạm sử dụng, tiết kiệm đến 30% lượng nước tưới, đồng thời giảm phát thải khí nhà kính từ 13,7 - 28,4%. Năng suất tăng từ 0,6 - 13,5%, lợi nhuận của nông dân tăng từ 13,1 - 74,16%, trong đó nhiều vùng sản xuất đã đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu vào thị trường châu Âu.

Liên kết đa bên thúc đẩy sản xuất lúa giảm phát thải

Điểm nổi bật của mô hình Bayer Forward Farming là sự tham gia của nhiều đối tác trong chuỗi giá trị lúa gạo, từ đơn vị cung ứng vật tư đầu vào, doanh nghiệp cơ giới hóa, tổ chức quốc tế đến doanh nghiệp thu mua và xuất khẩu.

Ông Nguyễn Ngọc Sơn, cán bộ Hợp tác Đức (GIZ) cho biết, thông qua chương trình hợp tác với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các địa phương, GIZ đang phối hợp với Bayer, Bình Điền, Phan Tấn, Vinarice và các đối tác khác hỗ trợ xây dựng quy trình sản xuất lúa giảm phát thải.

Một trong những nội dung quan trọng được GIZ hỗ trợ là hoàn thiện hệ thống đo đếm, báo cáo và thẩm định phát thải (MRV) phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế. Kết quả này sẽ đóng góp vào hệ thống MRV của Việt Nam làm cơ sở khoa học cho việc xác nhận lượng khí phát thải nhà kính và cơ hội để hỗ trợ các chương trình tạo tín chỉ carbon trong sản xuất lúa gạo cho các đối tác trong chuỗi sản suất lúa gạo và đầu tư tạo tín chỉ carbon.

Trong khi đó, ông Mai Văn Thân, cán bộ Maketing Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền cho biết, doanh nghiệp tiếp tục đồng hành cùng nông dân thông qua Chương trình Hành trình xanh “ Đất khỏe - Cây trồng khỏe” tại ĐBSCL.

Hiện nay Bình Điền giới thiệu nhằm mang đến nhiều giải pháp dinh dưỡng mới nhằm hỗ trợ canh tác lúa chất lượng cao, giảm phát thải và cải thiện độ phì nhiêu đất. Trong đó có sản phẩm Đầu Trâu Bio Canxi chứa các chủng vi sinh vật có lợi giúp phân giải lân, cellulose, rơm rạ và hỗ trợ cố định đạm tự nhiên trong đất.

Ngoài ra, các dòng phân bón chuyên dùng Đầu Trâu Bio Lúa 1 và Đầu Trâu Bio Lúa 2 cũng được bổ sung vi sinh vật có lợi cùng hệ dinh dưỡng cân đối, giúp cây lúa phát triển khỏe, tăng khả năng chống chịu sâu bệnh, đồng thời góp phần giảm lượng phân bón hóa học sử dụng trên đồng ruộng.

Ông Mai Nam, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ Nông nghiệp TP Cần Thơ cho biết: Thông qua mô hình Bayer Forward Farming, các bên kỳ vọng sẽ hình thành những điểm trình diễn hiệu quả, tạo điều kiện để nông dân tiếp cận công nghệ mới, nâng cao nhận thức về sản xuất nông nghiệp xanh và từng bước nhân rộng mô hình trên địa bàn TP Cần Thơ. Đây được xem là hướng đi quan trọng nhằm thực hiện thành công mục tiêu xây dựng vùng nguyên liệu lúa chất lượng cao, giảm phát thải, nâng cao giá trị hạt gạo trong bối cảnh yêu cầu phát triển nông nghiệp bền vững ngày càng trở nên cấp thiết.