Nuôi ong nội mở lối làm giàu

Những năm gần đây, nghề nuôi ong nội lấy mật đang phát triển mạnh tại nhiều địa phương trên địa bàn Hà Tĩnh. Lợi thế về diện tích rừng, vườn đồi rộng lớn cùng nguồn hoa phong phú quanh năm đã tạo điều kiện thuận lợi để người dân đầu tư, mở rộng quy mô, từng bước phát triển nghề nuôi ong mật theo hướng hàng hóa. Không chỉ mang lại thu nhập ổn định, nghề nuôi ong nội còn góp phần nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp, cải thiện môi trường sinh thái, mở hướng phát triển bền vững cho kinh tế nông thôn.

Khai thác lợi thế tự nhiên

Tận dụng lợi thế gần rừng tự nhiên, nguồn hoa dồi dào, gia đình ông Trần Văn Phong, thôn Trung Lĩnh, xã Phúc Trạch đã mạnh dạn đầu tư phát triển nghề nuôi ong theo hướng hàng hóa. Từ những đàn ong ban đầu, đến nay gia đình ông duy trì gần 100 đàn ong, trở thành một trong những hộ nuôi ong quy mô lớn tại địa phương.

Nhờ tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật, đàn ong của gia đình ông sinh trưởng ổn định, cho năng suất cao. Bình quân mỗi đàn cho từ 7 - 8 lít mật mỗi lứa, mỗi đợt thu hoạch mang lại hàng trăm lít mật. Mật ong được khai thác từ nguồn hoa tự nhiên có màu vàng óng, hương thơm đặc trưng, vị ngọt thanh nên được thị trường ưa chuộng, đầu ra ổn định.

Ông Phong chia sẻ: “Nuôi ong không đòi hỏi nhiều diện tích, chủ yếu tận dụng nguồn hoa tự nhiên. Chỉ cần nắm vững kỹ thuật chăm sóc, đàn ong sẽ phát triển tốt, cho mật đều. Nhờ đó, gia đình tôi có thu nhập ổn định, đời sống được cải thiện rõ rệt”.

Không chỉ tăng đàn, nâng sản lượng, nhiều hộ nuôi ong tại Phúc Trạch đã chủ động chuyển hướng sang nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu sản phẩm. Gia đình chị Nguyễn Thị Hồng Nhung, thôn Bắc Lĩnh là một trong những điển hình. Với hơn 60 đàn ong, mỗi năm chị Nhung thu gần 700 lít mật. Năm 2025, sản phẩm mật ong Vạn Hoa của gia đình chị được công nhận đạt OCOP 3 sao, đây là bước tiến quan trọng trong việc nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Chị Nhung cho biết, trước đây mật ong chủ yếu bán nhỏ lẻ nên giá trị chưa cao. Từ khi xây dựng thương hiệu, sản phẩm được thị trường đón nhận tốt hơn, đầu ra ổn định, giá bán cao hơn.

Nguồn hoa từ rừng keo, tràm và các loại cây ăn quả như cam, bưởi, nhãn… quý giúp tạo nên chất lượng mật ong đặc trưng của địa phương. Mật có màu vàng óng, sánh, hương thơm tự nhiên, ít bị kết tinh nên được người tiêu dùng tin tưởng lựa chọn. Chị Nguyễn Thị Giang, một khách hàng tại địa phương chia sẻ: “Mật ong ở đây có vị ngọt thanh, thơm tự nhiên, dùng rất yên tâm vì người nuôi chú trọng sản xuất sạch”.

Góp phần tích cực bảo vệ môi trường sinh thái

Xã Phúc Trạch có nhiều tiềm năng phát triển nghề nuôi ong. Với hơn 16.000ha rừng tự nhiên cùng nguồn hoa phong phú, những năm gần đây, nghề nuôi ong trên địa bàn phát triển nhanh cả về quy mô lẫn chất lượng. Hiện toàn xã có gần 200 hộ tham gia nuôi ong với tổng số khoảng 4.000 đàn.

Ông Lê Nguyễn Kiên Cường, Phó Chủ tịch UBND xã Phúc Trạch cho biết, chính quyền địa phương đang đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân phát triển nghề nuôi ong theo hướng bền vững, đồng thời phối hợp với ngành chuyên môn tổ chức tập huấn, chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ xây dựng mô hình và định hướng liên kết sản xuất.

Không chỉ riêng Phúc Trạch, nhiều địa phương khác trên địa bàn tỉnh cũng đang phát triển mạnh nghề nuôi ong nội thông qua các chương trình hỗ trợ của khuyến nông. Tại xã Cẩm Bình, ông Hồ Xuân Tĩnh đã tận dụng diện tích vườn cây ăn quả để phát triển mô hình nuôi ong dưới tán cây. Từ 40 đàn ban đầu, đến nay ông đã phát triển lên hơn 50 đàn, cho sản lượng trên 200 lít mật mỗi năm. Đáng chú ý, ngoài khai thác mật, gia đình ông còn bán được 20 đàn ong giống từ đầu năm đến nay, có thêm thu nhập.

Ông Tĩnh cho biết, nuôi ong dưới tán cây vừa tận dụng được nguồn hoa, vừa giúp cây trồng tăng tỷ lệ đậu quả. Đây là mô hình mang lại hiệu quả kép, phù hợp với điều kiện sản xuất tại địa phương.

Tại xã Trường Lưu, ông Phan Văn Quỳ cũng là một trong những hộ điển hình. Từ 5 đàn ong được hỗ trợ ban đầu, đến nay ông đã phát triển lên 25 đàn, mỗi năm thu gần 150 lít mật, giá bán khoảng 400.000 đồng/lít, mang lại thu nhập ổn định.

Theo đánh giá của người dân, nuôi ong nội có nhiều ưu điểm như vốn đầu tư không lớn, dễ chăm sóc, ít rủi ro, tận dụng tốt nguồn hoa tự nhiên. Nhờ không phải bổ sung thức ăn công nghiệp, mật ong giữ được hương vị tự nhiên, chất lượng cao. Đáng chú ý, nghề nuôi ong còn góp phần tích cực trong việc bảo vệ môi trường sinh thái. Ong là loài nhạy cảm với hóa chất, vì vậy người nuôi buộc phải hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời chú trọng giữ gìn môi trường sống. Điều này góp phần hình thành hệ sinh thái nông nghiệp an toàn, bền vững.

Hà Tĩnh hiện có hơn 311.000ha rừng, trong đó gần 218.000ha rừng tự nhiên và hơn 94.000ha rừng trồng, cùng với hơn 18.000ha cây ăn quả các loại. Đây là điều kiện rất thuận lợi để phát triển nghề nuôi ong lấy mật. Hiện toàn tỉnh có khoảng 52.000 đàn ong với nhiều mô hình quy mô lớn cho hiệu quả kinh tế cao. Một số hộ đã phát triển lên hàng chục, thậm chí hàng trăm đàn, hình thành hướng sản xuất hàng hóa.