Đưa ca cao Việt vào phân khúc đặc sản cao cấp

Cơ hội mới từ thị trường

Những ngày gần đây, cửa hàng flagship của Công ty TNHH Ca Cao Xuân Ron (Alluvia) trên đường Phan Chu Trinh, phường Bến Thành, TP.HCM thường xuyên đón nhiều khách nước ngoài ghé mua chocolate. Điều khiến nhiều người chú ý không chỉ nằm ở hương vị sản phẩm mà còn ở cách thương hiệu kể câu chuyện về ca cao Việt Nam thông qua không gian trải nghiệm, thiết kế và bao bì sản phẩm.

Bà Reina Fujimori - du khách Nhật Bản cho biết, bà khá bất ngờ khi thấy một thương hiệu chocolate Việt đầu tư mạnh vào không gian trải nghiệm và thiết kế sản phẩm.

“Tôi thích cách họ kể câu chuyện về sản phẩm. Không chỉ là chocolate, mà còn là văn hóa và trải nghiệm địa phương”, bà Reina Fujimori chia sẻ.

Theo bà Nguyễn Ngọc Điệp - CEO Alluvia, mục tiêu của doanh nghiệp không chỉ dừng ở bán sản phẩm mà là đưa socola Việt vào nhóm quà tặng và đặc sản cao cấp có thể cạnh tranh với hàng ngoại. Qua đó nâng giá trị cho ca cao và nhiều loại nông sản Việt Nam.

“Khách quốc tế không chỉ mua socola, họ muốn thử một sản phẩm có hương vị và câu chuyện của Việt Nam”, bà Điệp nói.

Hiện doanh nghiệp đã phát triển hơn 35 dòng sản phẩm socola kết hợp nhiều hương vị nông sản khác nhau như cam, thơm, chanh... nhằm phục vụ phân khúc quà tặng, du lịch và khách hàng cao cấp. Điều này giúp doanh nghiệp liên tục mở rộng hệ thống cửa hàng, hiện đạt 27 điểm bán và đặt mục tiêu nâng lên 30 cửa hàng trong năm nay. “Việc mở rộng không đơn thuần để bán hàng mà còn nhằm tạo không gian trải nghiệm cho du khách và người tiêu dùng, bà Ngọc Điệp chia sẻ.

Theo Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (Vicofa), dư địa của ca cao Việt Nam vẫn còn khá lớn nếu đi theo hướng chất lượng thay vì sản lượng. Điều này hoàn toàn phù hợp khi đầu năm 2026, Việt Nam tiếp tục được International Cocoa Organization công nhận là quốc gia sản xuất “Ca cao hương vị hảo hạng” (Fine Flavor Cocoa - FFC). Đây là nhóm ca cao có hương vị đặc biệt, chất lượng cao, chỉ chiếm khoảng 10-15% sản lượng ca cao toàn cầu và chủ yếu phục vụ phân khúc chocolate cao cấp, chocolate thủ công.

Cũng theo Vicofa, thị trường chocolate toàn cầu đạt khoảng 130,72 tỷ USD năm 2024 và dự kiến tăng lên 172,89 tỷ USD vào năm 2030, với tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 4,17%/năm. Đáng chú ý, các phân khúc chocolate hữu cơ, thuần chay, chocolate thủ công và sản phẩm gắn với trải nghiệm bản địa đang tăng trưởng mạnh tại nhiều thị trường lớn.

Cuộc cạnh tranh mới của ngành chocolate

Không chỉ cạnh tranh bằng hương vị, ngành chocolate Việt cũng đang bước vào cuộc đua mới. Theo bà Nguyễn Ngọc Điệp, bên cạnh chất lượng sản phẩm, doanh nghiệp còn thử nghiệm tận dụng vỏ ca cao để làm bao bì tái chế thông qua hợp tác với đơn vị chuyên xử lý vật liệu.

Chia sẻ thêm về ý tưởng này, bà Điệp cho biết, việc tận dụng vỏ ca cao làm bao bì xuất phát từ việc mỗi năm doanh nghiệp sử dụng lượng lớn ca cao nguyên liệu, kéo theo lượng phụ phẩm khá lớn sau chế biến.

“Khi xu hướng tiêu dùng xanh và kinh tế tuần hoàn được quan tâm nhiều hơn, chúng tôi nghĩ đến chuyện tạo thêm giá trị cho phụ phẩm bằng cách biến chúng thành bao bì sản phẩm”, bà Điệp cho biết.

Theo doanh nghiệp, ở phân khúc cao cấp, chocolate không chỉ là sản phẩm ăn uống mà còn là câu chuyện về trải nghiệm, thiết kế và triết lý thương hiệu. Việc đầu tư mạnh hơn cho thiết kế bao bì và yếu tố bền vững giúp các sản phẩm tạo khác biệt trên thị trường quốc tế.

Ông Lê Hoàng Tài - Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công thương cho biết, ở nhiều thị trường lớn, bao bì hiện không còn đơn thuần để bảo vệ sản phẩm mà đã trở thành “ngôn ngữ” của thương hiệu, đặc biệt với nhóm hàng đặc sản và thực phẩm cao cấp.

Ông Tài cho rằng, các xu hướng như giảm nhựa, tăng vật liệu tái chế hay kể câu chuyện thương hiệu thông qua bao bì đang dần trở thành tiêu chuẩn mới trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong bối cảnh nhiều nông sản Việt vẫn chủ yếu xuất khẩu thô, ngành socola đang cho thấy một hướng đi khác: đưa sản phẩm Việt vào phân khúc đặc sản cao cấp bằng thương hiệu, trải nghiệm và giá trị gia tăng thay vì cạnh tranh bằng giá rẻ.