TP.HCM hướng tới trung tâm trung chuyển hàng hóa khu vực

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục biến động, yêu cầu về chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và thương mại bền vững ngày càng cao. Trước bối cảnh đó, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Lộc Hà đã ký ban hành Quyết định số 4196/QĐ-UBND về Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026 - 2030.

Phát triển xuất nhập khẩu bền vững

Kế hoạch hành động giai đoạn 2026-2030 được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng để TP.HCM tiếp tục giữ vững vị thế trung tâm xuất nhập khẩu lớn nhất cả nước. Đồng thời, từng bước khẳng định vai trò là trung tâm trung chuyển hàng hóa của khu vực Đông Nam Á, góp phần nâng cao sức cạnh tranh của kinh tế thành phố và thúc đẩy tăng trưởng bền vững trong giai đoạn mới.

Theo đó, TP.HCM sẽ phát huy vai trò là đầu tàu kinh tế, trung tâm công nghiệp, thương mại, dịch vụ và logistics của cả nước để thúc đẩy xuất nhập khẩu, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị toàn cầu. 

Thành phố phấn đấu tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu bình quân giai đoạn 2026-2030 đạt 10-11%/năm, trong khi kim ngạch nhập khẩu tăng 9-10%/năm. Đồng thời, kiểm soát nhập siêu, hướng tới cán cân thương mại thặng dư bền vững, phục vụ hiệu quả cho các ngành sản xuất mũi nhọn và xuất khẩu.

Đến năm 2030, nhóm hàng công nghiệp chế biến, chế tạo được định hướng chiếm trên 90% tổng kim ngạch xuất khẩu, trong đó các sản phẩm có hàm lượng công nghệ trung bình và cao đạt khoảng 70%.

Thành phố cũng đặt mục tiêu nâng tỷ trọng xuất khẩu sang châu Âu lên 17-18%, châu Mỹ lên 30%, duy trì thị trường châu Á khoảng 50%, đồng thời đưa tỷ trọng xuất khẩu vào các thị trường có hiệp định thương mại tự do (FTA) lên trên 75%.

Ở lĩnh vực logistics, TP.HCM hướng tới tăng tỷ lệ hàng hóa xuất khẩu trực tiếp qua hệ thống cảng biển, cảng hàng không, ga đường sắt và ICD trên địa bàn lên trên 80% khi các công trình hạ tầng trọng điểm được đưa vào khai thác.

Thành phố cũng đặt mục tiêu doanh thu dịch vụ logistics tăng 13-16%/năm, đóng góp 8-10% GRDP và giảm chi phí logistics xuống còn 11-14% GRDP vào năm 2030.

Phát triển nông sản theo hướng xanh, giá trị gia tăng cao

Đối với nhóm hàng nông, lâm, thủy sản, TP.HCM sẽ ưu tiên phát triển các sản phẩm chế biến sâu, có giá trị gia tăng cao, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng, an toàn thực phẩm, môi trường và trách nhiệm xã hội. Các mặt hàng chủ lực được định hướng thúc đẩy xuất khẩu gồm điều, cao su, hồ tiêu, cà phê, ca cao, chè, gạo, thủy sản, cá cảnh, thực phẩm chế biến, thực phẩm Halal và các sản phẩm chế biến từ nông nghiệp.

Thành phố cũng xác định không khuyến khích phát triển các ngành sản xuất thâm dụng tài nguyên, gây ô nhiễm môi trường; ưu tiên các sản phẩm kinh tế xanh, thân thiện môi trường và kinh tế tuần hoàn.

Để tạo nguồn cung bền vững cho xuất khẩu, ngành nông nghiệp thành phố sẽ tiếp tục cơ cấu lại theo hướng sinh thái, hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao; hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp. Song song đó là phát triển hệ thống truy xuất nguồn gốc, mã số vùng trồng, vùng nuôi, logistics nông sản, kho lạnh, kiểm nghiệm, kiểm dịch và các trung tâm chế biến chuyên sâu phục vụ xuất khẩu.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là phát triển thương hiệu nông sản, xây dựng chiến lược cho các sản phẩm chủ lực, đẩy mạnh nghiên cứu giống mới, ứng dụng công nghệ sinh học và bảo quản sau thu hoạch nhằm nâng cao giá trị gia tăng, tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Theo kế hoạch, TP.HCM sẽ tập trung phát triển sản xuất theo hướng xanh, tuần hoàn và ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo. Đặc biệt, sẽ hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư công nghệ sạch, tiết kiệm năng lượng, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời nâng cao năng lực ứng phó với các rào cản kỹ thuật và các vụ việc phòng vệ thương mại.

Bên cạnh đó, đẩy mạnh xúc tiến thương mại, đa dạng hóa thị trường, thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới, phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế, các khu thương mại tự do và hệ thống logistics hiện đại nhằm tạo động lực mới cho hoạt động xuất nhập khẩu.

Về định hướng thị trường, TP.HCM sẽ đa dạng hóa thị trường xuất nhập khẩu, giảm phụ thuộc vào một khu vực, khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA) để mở rộng xuất khẩu sang các thị trường trọng điểm như EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc và ASEAN. Đồng thời, thành phố tăng cường xúc tiến thương mại tại các thị trường tiềm năng như Anh, Úc, Trung Đông, Đông Âu, châu Phi, Mỹ Latin, Trung Á, Ấn Độ, Pakistan, Brazil và thị trường Halal.

Đối với nhập khẩu, TP.HCM sẽ ưu tiên nguồn hàng từ các quốc gia có công nghệ nguồn, từng bước giảm phụ thuộc vào các thị trường công nghệ thấp và tiếp tục mở rộng thị trường khi Việt Nam ký kết các FTA mới.