Đặt nguyện vọng đúng để không lỡ cánh cửa THPT công lập

"Nước rút" không dành cho sự hoang mang

Chỉ còn chưa đầy hai tháng trước kỳ thi vào lớp 10 năm học 2026-2027 tại thành phố Hà Nội, áp lực đang hiện rõ trên gương mặt của nhiều học sinh lớp 9 và cả các bậc phụ huynh.

Đây là giai đoạn mà kiến thức cơ bản đã gần hoàn tất, điều quyết định không còn nằm ở việc học thêm thật nhiều, mà là chiến lược ôn tập trong chặng đường nước rút.

Chia sẻ với phóng viên Báo Nông nghiệp và Môi trường, thầy Hà Đình Lực, giáo viên môn Toán Trường THCS Nila Hà Nội cho rằng ở thời điểm này, luyện đề là yếu tố then chốt để tạo “điểm rơi” tốt nhất cho kỳ thi.

Theo thầy Lực, học sinh cần coi việc luyện đề như đang bước vào phòng thi thật: bấm thời gian nghiêm túc, làm bài trong đúng khung giờ quy định, dành ít nhất 15 phút cuối để rà soát và tuyệt đối không bỏ qua khâu đối chiếu đáp án.

“Điều quan trọng nhất lúc này là luyện đề và luyện đề. Sau mỗi bài, các con phải xem kỹ lỗi sai, hiểu vì sao mình mất điểm và làm lại những câu chưa chắc chắn. Kiến thức không thiếu, vấn đề là rèn được phản xạ và tâm lý phòng thi” - thầy Lực chia sẻ.

Từ kinh nghiệm giảng dạy gần 10 năm, thầy cho rằng phần lớn học sinh không khác nhau quá nhiều về năng lực nền tảng. Điểm số cuối cùng thường được quyết định bởi sự chăm chỉ, tính kỷ luật và chiến lược ôn thi phù hợp.

Thầy Lực cũng khuyên học sinh nên tập trung làm chắc nhóm điểm 8-9 trước, chưa vội chạy theo những câu hỏi khó ở cuối đề, đặc biệt là phần hình học nâng cao. Khi mức điểm ổn định từ 8,5 trở lên, các em mới nên mở rộng sang những câu phân loại.

Bên cạnh đó, việc giữ sức khỏe và tâm lý ổn định trong giai đoạn này cũng được thầy Lực nhấn mạnh như một phần của chiến lược ôn thi. “Ngủ đủ giấc, nghỉ giữa các ca học và tránh xa thiết bị điện tử gây nhiễu là điều rất quan trọng. Không nên thức khuya kéo dài vì dễ làm giảm khả năng tập trung trong giai đoạn quyết định”, thầy Lực nói thêm.

Thay đổi tư duy chọn trường 

Không chỉ học sinh, phụ huynh năm nay cũng chịu áp lực lớn. Theo chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 năm học 2026–2027 do Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội công bố, trong khoảng 147.000 học sinh lớp 9 năm nay, chỉ 81.448 em có cơ hội vào các trường THPT công lập, tương ứng tỷ lệ 55,4% (chưa bao gồm hệ giáo dục thường xuyên) - mức thấp nhất trong vòng 10 năm qua.

Trước sức ép cạnh tranh ngày càng lớn, nhiều phụ huynh buộc phải tính toán kỹ lưỡng khi đăng ký nguyện vọng, ưu tiên những trường vừa sức, phù hợp với năng lực thực tế của con, thậm chí sẵn sàng mở rộng phạm vi lựa chọn sang các trường xa nhà hơn để tăng cơ hội trúng tuyển.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, nhiều gia đình đã buộc phải thay đổi tư duy khi đặt nguyện vọng cho con.

Chị Trịnh Mai Ngân, phụ huynh có con học lớp 9 tại Trường THCS Giảng Võ 2, phường Giảng Võ cho biết gia đình không còn đặt nặng yếu tố trường gần nhà như trước. “Ban đầu tôi vẫn muốn con học gần để tiện đi lại, nhưng sau khi xem điểm chuẩn các năm và đánh giá năng lực thực tế của con, tôi thấy điều quan trọng nhất là cơ hội đỗ. Xa hơn một chút nhưng phù hợp thì gia đình vẫn sẵn sàng thu xếp”,  chị Ngân chia sẻ.

Theo chị, nguyện vọng 1 nên dành cho ngôi trường con yêu thích và vừa sức, trong khi nguyện vọng 2 cần đóng vai trò là “phao an toàn”, chấp nhận mở rộng bán kính chọn trường.

Cùng chung tâm lý đó, một phụ huynh có con đang học lớp 9 tại Trường THCS Ngô Quyền ở phường Bạch Mai cho biết năm nay gia đình phải tính toán thực tế hơn thay vì chọn theo mong muốn ban đầu.

Theo phụ huynh này, điều quan trọng nhất lúc này là con có một suất học công lập phù hợp. Xa nhà thêm vài cây số vẫn có thể thu xếp, còn nếu đặt nguyện vọng quá cao thì rủi ro trượt sẽ lớn hơn.

Còn chị Nguyễn Trang, phụ huynh có con học tại Trường THCS Linh Đàm (phường Hoàng Liệt) cho rằng sai lầm phổ biến nhất hiện nay là đặt các nguyện vọng quá sát điểm nhau hoặc chỉ dựa vào điểm chuẩn năm trước.

Theo chị, mỗi mùa tuyển sinh là một biến số khác nhau về số lượng thí sinh, độ khó đề thi và mức độ cạnh tranh giữa các trường. Vì vậy, việc giãn khoảng cách hợp lý giữa các nguyện vọng là yếu tố sống còn.

Ở góc nhìn rộng hơn, bài toán vào lớp 10 năm nay không chỉ là cuộc đua điểm số, mà còn là bài kiểm tra về sự bình tĩnh của cả học sinh và phụ huynh. Giữa áp lực của một kỳ thi mang tính bước ngoặt, lời khuyên từ giáo viên và sự đồng hành tỉnh táo của phụ huynh có lẽ chính là điểm tựa quan trọng nhất để các em bước qua “cửa ải” quan trọng này.