Vùng sản xuất kiểu mẫu
Sau điều chỉnh địa giới hành chính, một số vùng trồng trước đây thuộc huyện Lương Sơn (Hòa Bình cũ) được chuyển về tỉnh Phú Thọ, tạo nên sự thay đổi đáng kể trong quy hoạch vùng sản xuất. Trong bối cảnh đó, HTX Nông nghiệp Mỹ Tân tiếp tục duy trì và mở rộng phương thức sản xuất hữu cơ, áp dụng tiêu chuẩn GlobalGAP để định hướng xuất khẩu.
Từ một tổ hợp tác hơn 20 thành viên, HTX hiện có 65 thành viên, quản lý khoảng 129 ha. Cơ cấu diện tích bao gồm 68 ha bưởi Diễn (sản phẩm chủ lực hướng xuất khẩu), 13 ha ổi lê Đài Loan siêu ngọt, hơn 40 ha chè và một phần diện tích cây dược liệu.
Trong nhiều năm, HTX đã hoàn thiện các chứng nhận VietGAP, hữu cơ và OCOP 3 sao cho ba sản phẩm chủ lực. Đặc biệt, chứng nhận GlobalGAP giúp HTX đáp ứng 954 tiêu chí về sản xuất an toàn - một điều kiện quan trọng khi tiếp cận các thị trường khó tính như EU và Mỹ.
Ông Đỗ Quốc Hương, Giám đốc HTX Nông nghiệp Mỹ Tân, bên vườn bưởi đang vào vụ. Ảnh: Hồng Ngọc.
Theo ông Đỗ Quốc Hương, Giám đốc HTX, việc duy trì GlobalGAP “không chỉ là yêu cầu thị trường, mà còn là cách chuẩn hóa sản xuất, từ vật tư đầu vào đến kỹ thuật canh tác và truy xuất nguồn gốc”.
Trước khi đẩy mạnh xuất khẩu, HTX tập trung xây dựng thị trường nội địa thông qua các hệ thống phân phối có tiêu chuẩn cao như Big C, Sói Biển, Bác Tôm, Hungry, nhà bếp Văn phòng Chính phủ và 46 cửa hàng hoa quả sạch tại Hà Nội. Một số tỉnh như Quảng Ninh, Hải Phòng và Bắc Ninh cũng duy trì lượng tiêu thụ ổn định.
Lô bưởi thu hoạch sớm được phân loại và làm sạch tại khu sơ chế của HTX trước khi đưa ra thị trường. Ảnh: Hồng Ngọc.
Trong hoạt động xuất khẩu, HTX duy trì thị trường Liên minh châu Âu, đồng thời mở rộng sang Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc trong hai năm gần đây.
Khi bài toán về vốn và pháp lý được giải quyết, vùng nguyên liệu sẽ ổn định hơn, tạo sức bật cho mô hình đạt chuẩn tiếp cận sâu hơn các thị trường.
Các thị trường này đặt yêu cầu chặt chẽ về độ đường (tối thiểu 12° Brix), độ sạch, hạn chế vết chấm đen trên vỏ và kích thước đồng đều (từ 0,8 đến 1 kg tùy thị trường). Khách hàng thường gửi quy cách chi tiết để HTX phân loại đúng yêu cầu.
Quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế
Trong quy trình canh tác cây trồng, kỹ thuật đáng chú ý là quản lý dinh dưỡng bằng phân bón kali. Thay vì Kali Clorua thông dụng, HTX chỉ sử dụng Kali Sunfat (kali trắng) nhập khẩu từ Mỹ, Đức, Israel và Bỉ để bảo đảm vị ngọt “có hậu”, giảm vị đắng và phù hợp với yêu cầu của các thị trường cao cấp.
Vườn bưởi Diễn cho năng suất ổn định nhờ quy trình chăm sóc theo tiêu chuẩn GlobalGAP và hướng hữu cơ. Ảnh: Hồng Ngọc.
Hệ thống tưới tự động được lắp đặt toàn bộ, giúp kiểm soát ẩm độ và dinh dưỡng theo từng giai đoạn. Một phần diện tích được phun thuốc bằng thiết bị bay không người lái, phần còn lại sử dụng máy phun tay nhưng chỉ với chế phẩm hữu cơ để hạn chế dư lượng hóa chất. Với chè, quy trình sao - sấy - hút chân không được vận hành bằng điện để bảo đảm vệ sinh và truy xuất nguồn gốc.
Vùng chè được trồng xen canh với bưởi nhằm tận dụng đất đai và tạo hệ sinh thái canh tác bền vững. Ảnh: Hồng Ngọc.
Về kỹ thuật phòng trừ sâu bệnh, ông Hương cho biết phun thuốc “phải phun sương, không phun tạt”, tập trung mặt dưới tán lá - nơi sâu bệnh tồn tại. Cách làm này hạn chế trôi thuốc, giảm chi phí và tránh tình trạng sâu kháng thuốc, đồng thời bảo đảm an toàn cho người làm vườn.
Giấy khen và chứng nhận sản xuất an toàn, hữu cơ mà HTX Nông nghiệp Mỹ Tân đạt được. Ảnh: Hồng Ngọc.
Dù mô hình cho thấy nhiều triển vọng, hành trình mở rộng vùng nguyên liệu của HTX vẫn còn những “điểm nghẽn” khó tự tháo gỡ. Bưởi là cây lâu năm, nhiều hộ không đủ vốn để duy trì chăm sóc và mở rộng quy mô sản xuất. Bên cạnh đó, vướng mắc pháp lý về đất đai sau điều chỉnh địa giới cũng khiến một số hộ chưa hoàn thiện hồ sơ.
