Tháng 7 vừa qua, các quan chức chính phủ, nhà khoa học và đại diện cộng đồng đã họp tại Hội nghị lần thứ 15 của các bên tham gia Công ước Ramsar (COP15) về đất ngập nước, nhằm thống nhất các cam kết toàn cầu cho việc bảo tồn và phục hồi bền vững các hệ sinh thái này.
Tại hội nghị, các bên đã thông qua Tuyên bố Victoria Falls, 25 nghị quyết và 3 nghị quyết hợp nhất, trong đó có văn kiện về bảo vệ các loài chim di cư và những loài phụ thuộc vào đất ngập nước, cùng Kế hoạch Chiến lược lần thứ 5 với mục tiêu chặn đứng và đảo ngược tình trạng mất các khu vực đất ngập nước vào năm 2034. Kế hoạch cũng kêu gọi sự tham gia của thanh niên, phụ nữ, cộng đồng bản địa và địa phương trong các hoạt động bảo tồn.
Bảo tồn đạt hiệu quả khi có sự tham gia của chính những cộng đồng sống dựa vào đất ngập nước. Ảnh: Mongabay.
Bà Musonda Mumba, Tổng thư ký Công ước về đất ngập nước, cho biết hội nghị đã đưa ra các giải pháp củng cố công tác phục hồi, hỗ trợ các loài phụ thuộc đất ngập nước, cải thiện quản trị và tăng cường các giải pháp dựa vào thiên nhiên. Bà nhấn mạnh việc kết hợp công nghệ hiện đại trong công tác bảo tồn như giám sát vệ tinh với tri thức bản địa.
Một nghị quyết quan trọng khác là thành lập Quan hệ đối tác quần thể chim nước toàn cầu, nhằm giám sát và cập nhật tình trạng các loài này vào năm 2027. Các quốc gia cũng cam kết xây dựng luật pháp và chính sách quốc gia để phục hồi, quản lý các vùng đất ngập nước bị suy thoái, phù hợp với mục tiêu của Khung Đa dạng sinh học toàn cầu Côn Minh-Montreal.
Theo Báo cáo Triển vọng đất ngập nước toàn cầu, kể từ năm 1970, thế giới đã mất ít nhất 411 triệu ha đất ngập nước. Việc bảo tồn và phục hồi khoảng 550 triệu ha - tương đương một nửa diện tích Canada - là điều kiện then chốt để đạt các mục tiêu toàn cầu về đa dạng sinh học và khí hậu. Tuy nhiên, nguồn tài chính dành cho bảo tồn đất ngập nước hiện chỉ chiếm 0,25% GDP toàn cầu.
Giáo sư Thomas Marambanyika (Đại học Bang Midlands, Zimbabwe) cho rằng, các quốc gia đang thiếu cơ chế tài chính và khung chính sách mạnh mẽ ở cấp quốc gia, đồng thời đề xuất thúc đẩy khoa học cộng đồng để tăng hiệu quả các sáng kiến phục hồi tại địa phương.
Kêu gọi tăng đầu, tư, ông Hugh Robertson - Chủ tịch Ban Khoa học và Kỹ thuật Công ước Ramsar - nhấn mạnh: "Chúng ta đã có kiến thức và công cụ, giờ là lúc cần hành động phối hợp và bền bỉ để đảo ngược xu hướng suy giảm đa dạng sinh học này".
