Trước năm 2024, trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên - Huế (trước sáp nhập địa giới hành chính) phát sinh khoảng 600 tấn rác thải sinh hoạt mỗi ngày, trong đó phần lớn được xử lý bằng phương pháp chôn lấp. Nguy cơ quá tải, ô nhiễm môi trường thường trực đã khiến thành phố quyết tâm huyển đổi phương thức xử lý rác theo hướng hiện đại, giảm thiểu chôn lấp.
Đứng trước thách thức đó, chính quyền địa phương đã lựa chọn hướng đi mới: Ứng dụng công nghệ cao, trong đó nổi bật là mô hình đốt rác phát điện, từng bước thay thế phương pháp truyền thống. Nhà máy điện rác Phú Sơn chính thức vận hành từ đầu năm 2024 và nhanh chóng trở thành điểm sáng hạ tầng môi trường của khu vực miền Trung.
Một góc Nhà máy Điện rác Phú Sơn. Ảnh: Nguyễn Hoàng.
Sau hơn một năm vận hành, nhà máy đã xử lý gần 216.000 tấn rác thải sinh hoạt, phát hơn 94 triệu kWh điện xanh. Đồng thời xử lý hiệu quả nước rỉ rác, góp phần quan trọng trong việc giảm thiểu ô nhiễm môi trường và giảm tỷ lệ chôn lấp rác thải tại địa phương .
Ông Nguyễn Hoàng Phước – Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường TP. Huế cho biết, hiện nay, nhà máy đã tiếp nhận và xử lý rác cho 33/40 phường, xã trên địa bàn TP. Huế, giải quyết hơn 90% tổng lượng rác thải sinh hoạt toàn thành phố. Hiệu quả từ Nhà máy điện rác Phú Sơn là tiền đề quan trọng để địa phương tiến tới thu gom và xử lý rác bằng công nghệ hiện đại ở tất cả các xã, phường còn lại.
Khi áp lực rác thải được giải tỏa, diện mạo đô thị không chỉ trở nên sạch đẹp hơn mà còn tạo đòn bẩy mạnh mẽ cho du lịch – ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương tiếp tục đi lên. Tầm nhìn đến năm 2030, TP. Huế hướng tới việc biến rác thải thành nguồn tài nguyên, đưa thành phố trở thành hình mẫu về phát triển bền vững và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Mới đây trong khuôn khổ Dự án “Lồng ghép chống chịu biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường để phát triển các đô thị xanh loại II”, Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức chương trình media tour tại Nhà máy điện rác Phú Sơn (TP.Huế), nhằm giới thiệu các mô hình thực tiễn trong quản lý chất thải, phát triển kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải khí nhà kính.
Chương trình có sự tham gia của đại diện các cơ quan quản lý, chuyên gia môi trường, doanh nghiệp và đông đảo phóng viên các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương. Thông qua hoạt động media tour, các phóng viên đã trực tiếp tham quan quy trình vận hành khép kín của nhà máy – từ tiếp nhận, phân loại rác, đốt rác phát điện đến hệ thống xử lý khí thải, nước thải và quan trắc môi trường tự động.
Dự án “Lồng ghép chống chịu biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường để phát triển các đô thị xanh loại II” do Quỹ Môi trường Toàn cầu (GEF) tài trợ thông qua Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), được triển khai tại Việt Nam nhằm hỗ trợ các địa phương nâng cao năng lực quản lý môi trường, kiểm kê khí nhà kính, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và mua sắm công xanh.
