Kế hoạch căn cứ trên các quy định của Luật Bảo vệ môi trường, Luật Tài nguyên nước, Luật Thủ đô năm 2026 và Quy chế phối hợp Vùng Thủ đô trong quản lý môi trường giữa Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình, Phú Thọ và Thái Nguyên.
Với vai trò là cơ quan đầu mối điều phối vùng, UBND TP. Hà Nội sẽ tiếp nhận, tổng hợp thông tin, dữ liệu, đề xuất nhiệm vụ ưu tiên và tham mưu các nội dung trình Hội nghị điều phối môi trường Vùng Thủ đô. Tăng cường hiệu quả phối hợp, chia sẻ dữ liệu, cảnh báo sớm và xử lý các vấn đề môi trường có nguy cơ ảnh hưởng từ hai địa phương trở lên; bảo đảm việc triển khai quy chế thực chất, tiết kiệm, không chồng chéo, không phát sinh thủ tục không cần thiết.
Kế hoạch đề ra 9 nhiệm vụ trọng tâm cùng với lộ trình triển khai cụ thể.
UBND thành phố Hà Nội ban hành kế hoạch triển khai Quy chế phối hợp Vùng Thủ đô trong quản lý môi trường. Ảnh: Chinhphu.vn.
Từ tháng 7/2026, Sở NN-MT Hà Nội sẽ chủ trì tổ chức triển khai quy chế và kiện toàn đầu mối điều phối của Hà Nội. Trong đó, thành lập hoặc thông báo đầu mối điều phối kỹ thuật của Hà Nội; phân công rõ đơn vị, cá nhân phụ trách các nhóm nội dung: dữ liệu môi trường, kiểm kê phát thải, quan trắc, cảnh báo - ứng phó, chất thải rắn, nguồn nước và tổng hợp báo cáo. Sở cũng sẽ tham mưu văn bản đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh trong Vùng Thủ đô cử đầu mối tham gia Tổ công tác kỹ thuật liên vùng, cung cấp thông tin liên hệ và thống nhất phương thức trao đổi nghiệp vụ.
Trong năm 2026, Sở NN-MT Hà Nội cũng sẽ triển khai rà soát dữ liệu môi trường, nguồn thải, khu vực giáp ranh và điểm nóng môi trường có nguy cơ ảnh hưởng liên vùng. Tổng hợp các chương trình, kế hoạch, đề án, dự án, nhiệm vụ đang triển khai của Hà Nội có liên quan đến kiểm soát ô nhiễm không khí, quản lý nguồn nước, quản lý chất thải rắn, kiểm kê phát thải, quan trắc và giám sát môi trường. Từ đó, xác định nhu cầu dữ liệu, thông tin cần đề nghị các tỉnh chia sẻ để phục vụ đánh giá vấn đề môi trường liên vùng, tránh yêu cầu rộng, trùng lặp hoặc vượt quá khả năng thực hiện trong giai đoạn đầu. Nhiệm vụ này cũng sẽ được cập nhật hàng năm.
Công tác xây dựng khung dữ liệu, biểu mẫu và quy trình chia sẻ thông tin môi trường vùng được thực hiện từ quý II/2027. Trước mắt ưu tiên các nhóm dữ liệu phục vụ điều phối gồm: dữ liệu quan trắc không khí; dữ liệu chất lượng nước mặt tại sông, hồ, lưu vực có yếu tố liên tỉnh; dữ liệu khu xử lý chất thải; dữ liệu nguồn phát thải trọng điểm; dữ liệu sự cố, phản ánh, cảnh báo về điểm nóng môi trường liên vùng..
Cũng từ quý II/2027, Sở NN-MT các địa phương sẽ tiến hành chuẩn bị nội dung kiểm kê phát thải môi trường liên vùng với sự hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Trong đó, tập trung xác định các nhóm nguồn phát thải có khả năng ảnh hưởng liên vùng như giao thông, xây dựng, công nghiệp, làng nghề, đốt mở, khu xử lý chất thải, nước thải và các nguồn phát thải trọng điểm khác theo yêu cầu quản lý.
Từ quý III/2027, các đơn vị sẽ tiến hành rà soát hiện trạng mạng lưới quan trắc và đề xuất phương án kết nối, chia sẻ dữ liệu quan trắc môi trường. Trọng tâm là xây dựng đề cương Đề án mạng lưới quan trắc môi trường Vùng Thủ đô theo từng giai đoạn; bảo đảm nguyên tắc điểm quan trắc đặt trên địa bàn địa phương nào thì địa phương đó chủ trì đầu tư, quản lý, vận hành theo thẩm quyền.
Các đơn vị sẽ xây dựng Kế hoạch môi trường Vùng thủ đô, trong đó làm rõ các vấn đề liên vùng cần ưu tiên xử lý và các nhiệm vụ, dự án trọng tâm. Ảnh: Báo Quân đội Nhân dân.
Quý I/2028, Sở NN&MT Hà Nội sẽ xây dựng cơ chế phân tích, dự báo, cảnh báo và ứng phó môi trường liên vùng.
Đây là cơ sở để quý II/2028, dự thảo Kế hoạch môi trường vùng sẽ được xây dựng. Dự thảo Kế hoạch làm rõ các vấn đề liên vùng cần ưu tiên xử lý; nhiệm vụ, dự án trọng tâm; cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp; lộ trình; nhu cầu nguồn lực; nguyên tắc bố trí kinh phí và sản phẩm đầu ra phù hợp từng giai đoạn. Sau khi trình Hội nghị điều phối môi trường Vùng Thủ đô xem xét, thống nhất, Sở NN-MT hà Nội sẽ tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố ban hành văn bản triển khai các nhiệm vụ thuộc trách nhiệm của thành phố Hà Nội; các địa phương tổ chức thực hiện nội dung thuộc thẩm quyền.
Công tác tham mưu tổ chức Hội nghị điều phối môi trường Vùng Thủ đô sẽ được thực hiện hàng năm hoặc đột xuất khi cần thiết để xem xét, thống nhất các nội dung phối hợp liên vùng, đánh giá kết quả thực hiện Quy chế, xử lý khó khăn, vướng mắc và các vấn đề vượt thẩm quyền xử lý của cơ quan thường trực.
Sở NN-MT Hà Nội cùng các sở, ngành, đơn vị liên quan, Sở NN-MT các tỉnh sẽ thực hiện chế độ thông tin, báo cáo, sơ kết, tổng kết hằng năm theo Quy chế phối hợp Vùng Thủ đô trong quản lý môi trường.
Vùng Thủ đô là khu vực liên kết phát triển kinh tế - xã hội gồm thành phố Hà Nội và các đơn vị hành chính cấp tỉnh có địa giới hành chính liền kề với thành phố, đó là: Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình, Phú Thọ và Thái Nguyên.
