Theo quy định, rác thải xây dựng phải được thu gom, vận chuyển đến những nơi đủ điều kiện xử lý, có sự phê duyệt của cơ quan chức năng có thẩm quyền. Thế nhưng tại Đà Nẵng, mỗi ngày vẫn có hàng trăm, thậm chí hàng nghìn mét khối rác thải xây dựng bị chở đi đổ trộm ở vùng ven, khu đất trống, dự án chậm tiến độ hay các bãi tập kết tự phát. Đằng sau đó là những “nguồn lợi” từ hoạt động thu gom, vận chuyển và xử lý trái phép đang âm thầm diễn ra giữa lòng đô thị đáng sống.
Rác thải xây dựng được đổ tràn lan tại khu vực gần sân bóng Hòa Xuân. Ảnh: Quán Dũng.
Theo chân những chuyến xe tải chở đầy xà bần, bao ni lông, thạch cao, lưới bao che, vải dính dầu… phóng viên ghi nhận phần lớn điểm đến không phải là các bãi đổ được cấp phép mà là những khu đất trống tại các phường Hòa Xuân, Hòa Khánh, Hải Vân, An Khê hay xã Bà Nà. Những loại rác này là chất thải rắn khó phân hủy, có nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường đất, nước và không khí nếu không được xử lý đúng quy trình.
Ngày 9/11, phóng viên ghi nhận hai xe tải mang biển kiểm soát 43H-6186 và 43C-288.45 sau khi chở rác thải xây dựng từ Dự án Trung tâm Cao ốc Phức hợp Nguyễn Kim do Công ty Coteccons làm tổng thầu, đã di chuyển đến bãi tập kết tự phát trên đường Đà Sơn 2, phường Hòa Khánh. Khi xe vừa vào bãi, tài xế nhanh chóng đổ rác xuống, nhiều người khác lập tức dùng cuốc, xẻng san gạt để giải phóng thùng xe.
Rác thải xây dựng từ Dự án Trung tâm Cao ốc Phức hợp Nguyễn Kim do Công ty Coteccons làm tổng thầu được vận chuyển đến bãi rác tự phát đường Đà Sơn 2 để xử lý. Ảnh: Quán Dũng.
Bãi rác này nằm trên đất dự án, hiện do UBND phường Hòa Khánh quản lý. Toàn bộ khu vực không được che chắn, rác thải trộn lẫn ni lông, gỗ vụn, thạch cao… Những ngày nắng, bụi bay mịt mù; khi gió thổi mạnh, mùi hôi nồng nặc lan khắp khu dân cư xung quanh, ảnh hưởng nặng nề đến đời sống người dân.
Bà M., người dân sống ngay cạnh bãi rác, bức xúc nói: “Bãi này hoạt động hơn một tháng nay. Trước đây buổi chiều họ còn đốt rác, khói và mùi khét bay thẳng vào nhà. Dân phản ánh thì họ ngừng đốt, nhưng xe rác vẫn ngày đêm ra vào, bụi bặm, ồn ào, đường hư hỏng, chúng tôi mất ăn mất ngủ vì tiếng xe và bụi bẩn.”
Trong vai người có nhu cầu đổ rác, phóng viên được một nhân viên tại bãi này cho biết, các xe chở từ 5 đến 10 khối rác thải chỉ cần đóng 50 nghìn đồng/xe là có thể vào đổ thải thoải mái.
Hàng nghìn mét khối rác thải xây dựng được đổ trộm hồ Bàu Tràm, phường Hải Vân. Ảnh: Quán Dũng.
Không chỉ ở Hòa Khánh, cùng ngày phóng viên tiếp tục ghi nhận hai xe tải mang biển số 92C-227.31 và 43C-150.67 chở rác từ dự án Chung cư cao tầng lớn ở đường Trần Hưng Đạo do Công ty Coteccons làm tổng thầu thi công chạy thẳng đến khu vực đường Phan Tòng, cạnh sông Cổ Cò, phường Ngũ Hành Sơn và đổ trộm rác ngay ven đường. Khu vực này vốn là đất trống, nay bị biến thành bãi rác xây dựng kéo dài hàng chục mét, gây mất mỹ quan đô thị và tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường.
Rác thải tại dự án lớn được chở đến khu vực đường Phan Tòng, cạnh sông Cổ Cò, phường Ngũ Hành Sơn và đổ trộm rác ngay ven đường. Ảnh: Quán Dũng.
Sáng 10/11, phóng viên tiếp tục phát hiện xe tải biển kiểm soát 43B-129.78 chở rác từ Dự án Khu chung cư cao tầng Tuyên Sơn về đổ tại bãi tập kết gần Sân vận động Hòa Xuân. Sau đó, xe tiếp tục di chuyển đến Dự án Chung cư FPT Plaza 4 tại lô B5-3 lấy thêm rác và quay lại đổ tiếp ở vị trí cũ. Khi phát hiện bị theo dõi, chiếc xe này cùng một xe khác mang biển 43C-301.49 lập tức bật xi nhan né tránh, nhưng khoảng 11 giờ trưa cùng ngày, cả hai lại xuất hiện tại bãi đổ thải cũ.
Cả hai dự án nêu trên đều do Công ty Central làm nhà thầu chính. Đáng chú ý, hai xe tải đổ rác đều dán Logo “Xe phục vụ vệ sinh môi trường thành phố” khiến dư luận đặt câu hỏi: Phải chăng có sự buông lỏng trong quản lý hay bao che cho hoạt động đổ trộm rác thải xây dựng ngay giữa đô thị du lịch đáng sống này?
Việc vận chuyển, xử lý rác thải không đúng quy định gây ô nhiễm môi trương và mất mỹ quan đô thị tại phường Hòa Xuân. Ảnh: Quán Dũng.
Thực tế cho thấy, việc kiểm tra, giám sát hoạt động vận chuyển và xử lý rác thải xây dựng tại Đà Nẵng còn nhiều lỗ hổng. Không ít dự án thuê thầu phụ thu gom rác với giá rẻ, không có hợp đồng xử lý hợp pháp.
Những bãi rác tự phát gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân. Nhiều tuyến đường như Đà Sơn 2, Phan Tòng, khu vực quanh sân bóng Hòa Xuân… đã xuống cấp do xe tải lớn nhỏ thường xuyên ra vào. Rác thải từ các công trình lớn như của nhà thầu Central, Coteccons, Tân Minh Nhân… hay từ các công trình dân sinh đều chung một thực trạng đổ trộm ra môi trường.
Dự án đường Đinh Liệt, phường An Khê đang trong quá trình thi công thành nơi lý tưởng của nan đổ trộm rác thải. Ảnh: Quán Dũng.
Ông Nguyễn Thiện Chương, Giám đốc Trung tâm Cung ứng Dịch vụ sự nghiệp công, UBND phường Hòa Khánh thừa nhận khu đất tại đường Đà Sơn 2 là đất dự án đường vành đai phía tây, hiện do UBND phường quản lý. “Khu đất này chưa được cấp phép làm bãi rác thải xây dựng, nhưng do bãi xử lý của thành phố không còn khả năng tiếp nhận nên phường tạo điều kiện cho người dân đổ tạm. Việc có người thu 50 nghìn đồng/xe là không đúng quy định, bởi đổ vào đây là miễn phí, thông tin này chung tôi sẽ cho xác minh và kiểm tra lại.
Trước đó, ngày 12/7, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký ban hành Chỉ thị số 20/CT-TTg về một số nhiệm vụ cấp bách nhằm ngăn chặn, giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường, trong đó có yêu cầu tăng cường quản lý, kiểm soát chất thải rắn xây dựng.
Vì vậy hơn lúc nào hết, UBND TP Đà Nẵng, Công an TP Đà Nẵng và các sở, ban nghành cần khẩn trương vào cuộc điều tra, xử lý hoạt động của những bãi rác tự phát và hành vi chôn lấp chất thải trái phép trên đất nông nghiệp. Cần làm rõ trách nhiệm của các nhà thầu thi công, đơn vị vận chuyển, xử lý rác thải vi phạm quy định bảo vệ môi trường.
