Những đoàn xe tải chở đất nối đuôi nhau rời khỏi khu vực Dự án Công viên Vĩnh Hằng Phú Thọ, giai đoạn II và phần mở rộng (đợt 2) tại xã Phù Ninh nhiều tháng qua đã khiến tuyến đường vốn yên bình trở thành điểm nóng về ô nhiễm môi trường. Ngày nắng, bụi đất mù mịt; ngày mưa, bùn đất phủ kín mặt đường. Cuộc sống của người dân bị đảo lộn.
Người dân sống trong "bão bụi"
Có mặt tại khu vực ngã ba từ Quốc lộ 2 rẽ vào tuyến đường bê tông dẫn vào dự án, điều dễ nhận thấy là mặt đường phủ một lớp bụi đất dày. Mỗi khi xe tải trọng lớn chạy qua, bụi cuộn lên mù mịt, che khuất cả tầm nhìn.
Nhà ở ngay gần khu vực khai thác, anh Nguyễn V.T. không giấu được sự mệt mỏi khi nói về cuộc sống của gia đình suốt nhiều tháng qua.
Những xe tải chở đất rời Dự án Công viên Vĩnh Hằng Phú Thọ, phát tán bụi trên tuyến đường dân sinh, ảnh hưởng đến đời sống người dân khu vực. Ảnh: Đức Hải.
Anh T. cho biết: "Suốt mấy tháng nay, chúng tôi sống trong bão bụi. Sáng mở cửa là bụi, chiều đóng cửa cũng bụi. Quần áo, bàn ghế, cây cối lúc nào cũng phủ một lớp đất. Những hôm trời nắng thì xe chạy, bụi bay mù trời. Đến khi họ tưới nước để chống bụi thì cả con đường lại nhầy nhụa bùn đất, đi xe máy rất nguy hiểm. Không biết bao giờ tình trạng này mới chấm dứt."
Không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt, nhiều người dân còn lo ngại nguy cơ mất an toàn giao thông khi tuyến đường thường xuyên có xe tải trọng lớn lưu thông với mật độ dày đặc. Ngay khu vực ngã ba giao với Quốc lộ 2, mặt đường đã xuất hiện nhiều ổ gà, ổ voi do xe tải trọng lớn thường xuyên qua lại.
Theo nhiều ý kiến phản ánh, vào những khung giờ cao điểm, xe tải ra vào liên tục. Đất từ bánh xe và thùng xe rơi vãi xuống mặt đường, kết hợp với nước tạo thành lớp bùn trơn trượt. Trẻ em đến trường, người già và người đi xe máy luôn phải dè chừng mỗi khi lưu thông qua khu vực này.
Nhiều hộ dân mong hoạt động vận chuyển đất sớm được kiểm soát hiệu quả để giảm bụi, bùn đất và bảo đảm an toàn giao thông.
Nhiều máy xúc và xe tải hoạt động liên tục tại khu vực thu hồi đất thuộc Dự án Công viên Vĩnh Hằng Phú Thọ. Video: HT.
Đất được vận chuyển đến những dự án nào?
Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Đức Tài, Chủ tịch UBND xã Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ cho biết, việc vận chuyển đất từ dự án ra ngoài là có thật.
Theo ông Tài, địa phương biết các xe chở đất từ khu vực dự án ra ngoài. Tuy nhiên, việc đất được vận chuyển đến đâu, có đúng các dự án được phép tiếp nhận hay không thì xã chưa nắm đầy đủ.
Qua tìm hiểu, phóng viên được biết, ngày 8/10/2025, UBND tỉnh Phú Thọ đã ban hành Giấy xác nhận số 6272/XN-UBND xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản trong phạm vi Dự án Công viên Vĩnh Hằng Phú Thọ, giai đoạn II và phần mở rộng (đợt 2).
Xe tải chở đất phục vụ công tác san lấp tại Dự án Khu nhà ở cao cấp Vương Cường, phường Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Ảnh: Đức Hải.
Theo Giấy xác nhận, doanh nghiệp được thu hồi 653.032,69 m³ đất làm vật liệu san lấp trong thời hạn một năm. Khối lượng đất này được phép cung cấp cho ba dự án, gồm:
Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng kỹ thuật Khu công nghiệp Sông Lô II tại xã Sông Lô, tỉnh Phú Thọ, do Công ty Cổ phần Phát triển hạ tầng Vĩnh Phúc làm chủ đầu tư, với nhu cầu 1.400.000 m³ đất san lấp.
Dự án đầu tư xây dựng, kinh doanh hạ tầng Cụm công nghiệp Hoàng Lâu tại xã Hoàng An, tỉnh Phú Thọ, do Công ty TNHH Phát triển Cụm công nghiệp Hoàng Lâu làm chủ đầu tư, tiếp nhận 153.032 m³.
Dự án san nền, hạ tầng giao thông, thoát nước khu vực kết nối hệ thống với đường Phù Đông thuộc Dự án Khu nhà ở cao cấp Vương Cường tại phường Việt Trì, tỉnh Phú Thọ, với khối lượng 100.000 m³.
Có đúng quy định của pháp luật?
Trao đổi với phóng viên về cơ sở pháp lý của việc thu hồi khoáng sản tại dự án, luật sư Nguyễn Thu Phương (Đoàn Luật sư Hà Nội) cho rằng, Giấy xác nhận do ông Phan Trọng Tấn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ ký cấp cho Công ty TNHH Đầu tư và Kinh doanh Thương mại Bách Việt không phải là giấy phép khai thác khoáng sản theo nghĩa thông thường, mà là văn bản xác nhận việc thu hồi khoáng sản phát sinh trong quá trình san gạt, cải tạo mặt bằng để thực hiện dự án đầu tư.
Tuy nhiên, dù theo cơ chế nào thì doanh nghiệp vẫn phải tuân thủ đầy đủ các quy định về bảo vệ môi trường, bảo đảm an toàn giao thông, thống kê khối lượng khoáng sản thu hồi, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính và chịu sự kiểm tra, giám sát của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Nhiều xe tải trọng lớn lưu thông liên tục, khiến tuyến đường trở nên chật hẹp và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông. Ảnh: HT.
Đáng chú ý, Giấy xác nhận cũng giao trách nhiệm cho doanh nghiệp phải thông báo việc thu hồi khoáng sản tới các cơ quan chức năng và chỉ được vận chuyển đất đến các dự án tiếp nhận đã được phê duyệt.
Việc các cơ quan được giao trách nhiệm giám sát đã thực hiện đầy đủ chức năng, nhiệm vụ theo quy định hay chưa là vấn đề cần được làm rõ. Khối lượng đất vận chuyển hằng ngày được kiểm soát bằng phương thức nào? Có cơ chế đối chiếu giữa khối lượng đất thu hồi thực tế với khối lượng đất đã tiếp nhận tại từng dự án hay không? Việc theo dõi các chuyến xe được thực hiện như thế nào, hay chủ yếu dựa trên báo cáo của doanh nghiệp? Bên cạnh đó, việc thực hiện các nghĩa vụ tài chính như thuế, phí và các khoản phải nộp liên quan đến hoạt động thu hồi khoáng sản cũng cần được kiểm tra, đối chiếu đầy đủ.
Đây đều là những nội dung cần được cơ quan chức năng kiểm tra, làm rõ nhằm bảo đảm tính minh bạch trong công tác quản lý tài nguyên.
Cần siết chặt công tác bảo vệ môi trường
Được biết, trong Giấy xác nhận số 6272/XN-UBND của UBND tỉnh Phú Thọ cũng quy định doanh nghiệp phải bảo đảm vệ sinh môi trường, giữ gìn an ninh trật tự trong quá trình thu hồi, vận chuyển khoáng sản; đồng thời bồi thường thiệt hại nếu hoạt động của mình gây ảnh hưởng đến tổ chức, cá nhân theo quy định.
Tuy nhiên, đối chiếu với phản ánh của người dân về tình trạng bụi đất và bùn đất xuất hiện trong thời gian dài trên tuyến đường ra vào dự án, cần được cơ quan chức năng kiểm tra, làm rõ việc doanh nghiệp đã thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo vệ môi trường hay chưa; việc tưới nước, che chắn phương tiện, vệ sinh mặt đường và kiểm soát bụi có được thực hiện thường xuyên, hiệu quả hay không.
Khu vực ngã ba lối vào Dự án Công viên Vĩnh Hằng Phú Thọ xuất hiện nhiều ổ gà, hư hỏng sau thời gian dài xe tải trọng lớn lưu thông. Ảnh: Đức Hải.
Việc các xe vận chuyển đất làm rơi vãi vật liệu, phát tán bụi hoặc kéo theo bùn đất ra đường không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân mà còn đặt ra yêu cầu về trách nhiệm của chủ đầu tư, đơn vị thi công và các đơn vị vận chuyển trong việc tuân thủ các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường và bảo đảm an toàn giao thông. Theo quy định hiện hành, chủ dự án có trách nhiệm áp dụng các biện pháp kiểm soát bụi, tiếng ồn, chất thải trong quá trình thi công; hạn chế tối đa tác động đến khu dân cư và hạ tầng giao thông xung quanh. Đối với hoạt động vận chuyển đất, các phương tiện phải được che chắn, không để vật liệu rơi vãi, đồng thời áp dụng các biện pháp phù hợp nhằm hạn chế đất, bùn bám vào bánh xe và phát tán ra đường giao thông. Trường hợp để xảy ra ô nhiễm môi trường hoặc mất an toàn giao thông, các tổ chức, cá nhân liên quan có trách nhiệm khắc phục hậu quả và có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật.
Trước những phản ánh của người dân xã Phù Ninh, cho thấy Chính quyền địa phương cần tăng cường công tác quản lý, giám sát đối với hoạt động thu hồi và vận chuyển khoáng sản phát sinh trong quá trình thực hiện dự án. Việc kiểm tra, giám sát cần được thực hiện nghiêm túc, khách quan, bảo đảm đúng quy định của pháp luật, góp phần quản lý, sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.
