Doanh nghiệp mới thành lập trúng đấu giá với mức 266%
Theo Tờ trình số 3032/TTr-SNNMT ngày 14/5/2026 của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lai Châu gửi Chủ tịch UBND tỉnh về việc phê duyệt kết quả trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản mỏ cát sỏi lòng hồ thủy điện Bản Chát, xã Mường Than, Công ty Cổ phần Phương Nam Promax là đơn vị trúng đấu giá với tỷ lệ thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản lên tới 266%.
Điều đáng chú ý là doanh nghiệp này mới được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu ngày 27/3/2026, tức chưa đầy một tháng trước thời điểm diễn ra phiên đấu giá ngày 18/4/2026.
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lai Châu, có 21 đơn vị, tổ chức mua và nộp hồ sơ tham gia đấu giá quyền khai thác khoáng sản mỏ cát sỏi lòng hồ thủy điện Bản Chát. Sau quá trình xét duyệt, toàn bộ 21/21 hồ sơ đều được xác định đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Phương tiện vận chuyển cát được ghi nhận tại khu vực mỏ cát lòng hồ Thủy điện Bản Chát chưa được cấp phép khai thác. Ảnh: Đà Giang.
Tuy nhiên, tại phiên đấu giá diễn ra ngày 18/4 do Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản tỉnh Lai Châu tổ chức, chỉ có 10 doanh nghiệp, tổ chức có đại diện hợp pháp tham dự.
Kết quả cuối cùng, Công ty Cổ phần Phương Nam Promax, có địa chỉ tại nhà NV3.6, Khu đô thị chức năng Tây Mỗ, ngõ 272 Hữu Hưng, Phường Tây Mỗ (TP Hà Nội), trở thành đơn vị trúng đấu giá với tỷ lệ thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản đạt 266% (R=266%).
Theo hồ sơ được Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lai Châu trình UBND tỉnh, Công ty Cổ phần Phương Nam Promax có mã số doanh nghiệp 0111435359, được Phòng Đăng ký kinh doanh và Tài chính doanh nghiệp thuộc Sở Tài chính thành phố Hà Nội cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu ngày 27/3/2026. Như vậy, từ thời điểm doanh nghiệp được thành lập đến khi diễn ra phiên đấu giá chỉ cách nhau khoảng 22 ngày.
Thực tế cho thấy pháp luật hiện hành không cấm doanh nghiệp mới thành lập tham gia đấu giá quyền khai thác khoáng sản nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định. Tuy nhiên, việc một doanh nghiệp có tuổi đời chưa đầy một tháng tham gia và trúng đấu giá một mỏ khoáng sản với tỷ lệ trả giá cao đã thu hút sự quan tâm của dư luận địa phương.
Clip ghi nhận nhiều phương tiện chở cát ra khỏi khu vực mỏ chưa được cấp phép khai thác. Video: Đức Hải.
Nhiều ý kiến cho rằng cần làm rõ hơn năng lực tài chính, năng lực triển khai dự án cũng như cơ sở chứng minh điều kiện tham gia đấu giá của doanh nghiệp này.
Theo Quyết định số 360/QĐ-< ngày 6/3/2026 của Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu, các tổ chức tham gia đấu giá phải đáp ứng điều kiện về năng lực tài chính theo quy định.
Tờ trình của Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết Công ty Cổ phần Phương Nam Promax đã đáp ứng đầy đủ các điều kiện tham gia đấu giá. Tuy nhiên, hồ sơ công khai hiện chưa thể hiện cụ thể doanh nghiệp đã chứng minh năng lực tài chính bằng những tài liệu nào.
Một số chuyên gia trong lĩnh vực khoáng sản cho rằng đối với các dự án khai thác tài nguyên, ngoài việc đáp ứng điều kiện pháp lý, yếu tố quan trọng là năng lực triển khai thực tế sau khi trúng đấu giá. Việc trả giá ở mức cao có thể giúp tăng nguồn thu cho ngân sách Nhà nước, nhưng cũng đặt ra yêu cầu về khả năng thực hiện dự án, tránh tình trạng chậm triển khai hoặc không thực hiện được các nghĩa vụ theo quy định.
Theo đề xuất của Sở Nông nghiệp và Môi trường, sau khi được công nhận kết quả trúng đấu giá, Công ty Cổ phần Phương Nam Promax phải thực hiện các nghĩa vụ theo Luật Địa chất và Khoáng sản.
Rầm rập xe chở cát phục vụ hoạt động xây dựng rời khu vực lòng hồ Thủy điện Bản Chát. Ảnh: Hà Thúy.
Cụ thể, trong thời hạn 9 tháng kể từ ngày 18/4/2026, doanh nghiệp phải nộp hồ sơ đề nghị cấp giấy phép thăm dò khoáng sản hợp lệ cho cơ quan có thẩm quyền.
Trường hợp không thực hiện đúng thời hạn, kết quả trúng đấu giá sẽ bị hủy theo quy định của pháp luật và doanh nghiệp không được hoàn trả khoản tiền đặt trước đã nộp khi tham gia đấu giá.
Dư luận hiện đang chờ các cơ quan chức năng tiếp tục công khai các thông tin liên quan đến năng lực tài chính, phương án triển khai dự án cũng như việc thực hiện các nghĩa vụ của doanh nghiệp sau khi trúng đấu giá nhằm bảo đảm tính minh bạch, hiệu quả trong quản lý và khai thác tài nguyên khoáng sản trên địa bàn tỉnh Lai Châu.
Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Thái Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Đấu giá tài sản tỉnh Lai Châu cho biết, ngày 20/4, căn cứ kết quả phiên đấu giá quyền khai thác khoáng sản diễn ra ngày 18/4/2026, Trung tâm đã ban hành Thông báo số 41/TB-TTDVDGTS về kết quả đấu giá quyền khai thác khoáng sản đối với 5 mỏ cát, sỏi thuộc địa bàn tỉnh Lai Châu.
Theo đó, đối với mỏ cát, sỏi lòng hồ thủy điện Bản Chát thuộc xã Mường Than, Công ty Cổ phần Phương Nam Promax là đơn vị trúng đấu giá với mức trả giá 266%. Sau khi có kết quả đấu giá, Trung tâm đã thông báo đến Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lai Châu để thực hiện các thủ tục theo quy định của pháp luật.
Các phương tiện nối đuôi nhau vận chuyển cát rời khu vực lòng hồ Thủy điện Bản Chát. Video: Hà Thúy.
Mỏ chưa được cấp phép, cát đã “chảy” khỏi lòng hồ
Trao đổi với phóng viên, anh Nguyễn Văn T., người dân sinh sống tại xã Mường Than cho biết, thời gian qua vẫn thường xuyên xuất hiện các xe chở cát từ khu vực lòng hồ Thủy điện Bản Chát ra ngoài tiêu thụ. Theo anh T., nhiều điểm còn treo biển quảng cáo mua bán cát công khai.
“Cơ quan chức năng chỉ cần kiểm tra nguồn gốc đầu vào, cát được lấy từ đâu là sẽ làm rõ được ngay. Người dân chúng tôi còn biết, chẳng lẽ cơ quan chức năng lại không biết?”, anh T. bày tỏ.
Có mặt tại khu vực lòng hồ Thủy điện Bản Chát, tại thời điểm tháng 5/2026, phóng viên ghi nhận tại hiện trường có một số xe tải đang vận chuyển cát. Ở phía sâu bên trong, hai máy xúc đang hoạt động. Khi phát hiện phóng viên ghi hình, người điều khiển máy xúc nhanh chóng rời khỏi hiện trường. Một số lao động đang xúc cát thủ công cũng bỏ đi.
Hai máy xúc được người dân cho là của ông Chính xuất hiện tại khu vực lòng hồ Thủy điện Bản Chát. Ảnh: Nhật Lam.
Sau khi hoàn tất việc ghi nhận thực tế và quay trở ra, phóng viên bất ngờ phát hiện lối vào đã bị một số người có mặt tại khu vực khai thác trước đó dùng đá lớn chắn ngang đường, gây cản trở việc lưu thông.
Phóng viên bị mắc kẹt hơn 3 giờ đồng hồ. Chỉ đến khi một số người dân địa phương đi làm nương trở về hỗ trợ di chuyển các tảng đá khỏi mặt đường, phương tiện mới có thể rời khỏi khu vực lòng hồ cạn.
Theo phản ánh của người dân, một người có số điện thoại 0374.534.18xx được cho là đã chỉ đạo việc đưa đá ra chắn đường.
Để làm rõ nguyên nhân vì sao mỏ cát chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép khai thác nhưng vẫn xuất hiện tình trạng cát được vận chuyển ra ngoài tiêu thụ, phóng viên đã làm việc với UBND xã Mường Than.
Trụ sở UBND xã Mường Than, tỉnh Lai Châu. Ảnh: Nhật Quang.
Sau khi nghe phóng viên phản ánh những bất cập đang diễn ra tại khu vực lòng hồ Thủy điện Bản Chát, ông Đào Ngọc Cảnh, Trưởng phòng Kinh tế xã Mường Than cho biết địa phương đã nắm được thông tin và ngay trong buổi sáng cùng ngày đã tổ chức họp để bàn giải pháp xử lý.
“Chúng tôi đã nắm bắt được sự việc và đang nghiên cứu các biện pháp ngăn chặn. Thời gian tới, địa phương sẽ làm barie để hạn chế, kiểm soát các phương tiện vận chuyển cát ra khỏi khu vực”, ông Cảnh thông tin.
Trao đổi với phóng viên, Luật sư Nguyễn Thu Phương cho rằng, việc để xảy ra tình trạng khai thác, vận chuyển cát công khai khi mỏ chưa được cấp phép trước hết thuộc trách nhiệm quản lý của chính quyền địa phương sở tại.
“Theo quy định của pháp luật, UBND cấp xã có trách nhiệm phát hiện, ngăn chặn và xử lý hoặc kiến nghị xử lý đối với các hành vi khai thác khoáng sản trái phép trên địa bàn. Cơ quan chức năng cần khẩn trương xác minh chủ sở hữu các xe tải, xe công nông mà phóng viên đã ghi nhận, chụp ảnh tại hiện trường để làm rõ nguồn gốc số cát đang được vận chuyển, đồng thời xem xét trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan”, Luật sư Nguyễn Thu Phương nhận định.
Đã đến lúc cần phải làm rõ, dư luận đang chờ các cơ quan chức năng tỉnh Lai Châu sớm vào cuộc kiểm tra nguồn gốc số cát được vận chuyển khỏi lòng hồ Thủy điện Bản Chát cũng như trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan.
