Ngày 3/1, UBND xã Vĩnh Thanh (TP Hà Nội) tổ chức Lễ khánh thành công trình tôn tạo, tu bổ đình Ngọc Chi. Đây là di tích tiêu biểu của thôn Ngọc Chi, xã Vĩnh Thanh (trước đây là xã Vĩnh Ngọc, huyện Đông Anh).
Thần tích của đình ghi lại, đình thờ ba vị Thành hoàng làng, gọi chung là Tam Công, gồm quan Nội Hầu cùng hai người con trai là Đống Công và Vực Công. Ba vị đều là những võ tướng tài ba dưới triều An Dương Vương (khoảng thế kỷ III trước Công nguyên), có nhiều công lao trong sự nghiệp chống giặc ngoại xâm, bảo vệ bờ cõi.
Lãnh đạo xã Vĩnh Thanh (bên trái) tặng hoa cho đại diện thôn Ngọc Chi, chúc mừng lễ khánh thành công trình tôn tạo, tu bổ đình Ngọc Chi. Ảnh: Trung Nguyên.
Theo truyền thuyết, trong cuộc giao tranh ác liệt với quân Triệu Đà, ba vị tướng đã anh dũng hy sinh trên đất làng Ruộng - tên gọi xưa của vùng đất Ngọc Chi ngày nay. Cảm phục công lao và khí tiết trung nghĩa, nhân dân trong vùng đã tôn các ông làm Thành hoàng, lập đình thờ phụng, gửi gắm niềm tin và sự tri ân của các thế hệ đối với những người có công với đất nước.
Ông Hoàng Ngọc Thảo, người cao niên của thôn và là thành viên Ban sưu tầm lịch sử thôn Ngọc Chi cho biết, tương truyền, đình khi mới lập là một ngôi miếu nhỏ. Trải qua rất nhiều thế hệ, miếu mở rộng dần trở thành ngôi đình làng, gắn liền với quá trình hình thành, phát triển lâu đời của cộng đồng cư dân nơi đây. Không gian đình vì thế không chỉ là nơi thờ tự, mà còn là trung tâm sinh hoạt văn hóa, tinh thần của cả làng. Năm 1993, đình Ngọc Chi đã được xếp hạng là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.
Hằng năm, vào ngày mùng 4 tháng Giêng âm lịch, dân làng tổ chức lễ rước Thành hoàng từ gò Mô Gia - nơi tương truyền quan Nội Hầu hóa thân - về đình. Nghi lễ này đã trở thành nét sinh hoạt văn hóa tâm linh đặc sắc, được duy trì qua nhiều đời, là dịp để người dân tưởng nhớ cội nguồn, ôn lại truyền thống và gắn kết các thế hệ trong cộng đồng.
Theo các tư liệu hiện còn lưu giữ, đình Ngọc Chi đang bảo tồn thần tích chữ Hán được sao chép vào cuối thế kỷ XIX dưới triều Nguyễn, cùng 17 đạo sắc phong của các triều vua phong kiến. Đây là những tư liệu lịch sử quý, phản ánh rõ vai trò và vị trí của di tích trong đời sống cộng đồng địa phương.
Thanh niên thôn Ngọc Chi tham gia đoàn rước kiệu nghênh thành hoàng về đình Ngọc Chi nhân dịp lễ khánh thành. Ảnh: Trung Nguyên.
Không chỉ mang giá trị tín ngưỡng, trong các cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, đình Ngọc Chi từng là nơi người dân và bộ đội tổ chức cứu chữa thương binh suốt những ngày chiến đấu ác liệt. Khi đất nước hòa bình, đình lại trở thành lớp học xóa mù chữ, góp phần đẩy lùi “giặc dốt” tại địa phương. Qua từng giai đoạn lịch sử, ngôi đình vẫn luôn hiện diện như một điểm tựa tinh thần cho người dân nơi đây.
Chính bởi giá trị lịch sử, văn hóa và xã hội đó, việc tu bổ, tôn tạo đình Ngọc Chi được nhân dân địa phương đặc biệt quan tâm. Trong đó, đại đình trung tâm của di tích vẫn giữ nguyên kiến trúc truyền thống, bảo đảm đúng nguyên trạng công trình gốc. Các hạng mục phụ trợ được xây dựng hài hòa, tuân thủ hình thức kiến trúc cổ truyền, góp phần hoàn thiện tổng thể không gian di tích mà không làm mất đi bản sắc vốn có.
Đông đảo nhân dân tham dự lễ khánh thành đình Ngọc Chi. Ảnh: Trung Nguyên.
Phát biểu tại lễ khánh thành, ông Nguyễn Quang Đặng, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Thanh nhấn mạnh, việc tôn tạo đình Ngọc Chi hướng tới mục tiêu phát huy giá trị văn hóa dân tộc trong đời sống hiện đại. Từ những truyền thống tốt đẹp vốn có, ông mong muốn người dân thôn Ngọc Chi tiếp tục chung tay gìn giữ di tích, thực hiện nếp sống văn minh nơi thờ tự để đình thực sự trở thành không gian kết nối tình đoàn kết thôn xóm, dòng họ, gia đình, góp phần xây dựng đời sống văn hóa cơ sở bền vững.
Ông Nguyễn Vũ Tiến, Bí thư chi bộ thôn Ngọc Chi bày tỏ, bảo tồn di tích không chỉ là giữ gìn một công trình kiến trúc, mà quan trọng hơn là gìn giữ ký ức lịch sử, cốt cách văn hóa của làng quê, qua đó truyền lại những giá trị truyền thống cho thế hệ trẻ, để con cháu hôm nay và mai sau hiểu, trân trọng và tự hào về quê hương mình. Các hoạt động gìn giữ cảnh quan, môi trường sẽ được thực hiện thường xuyên, gắn công tác bảo tồn di tích với xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư và xây dựng nông thôn mới văn minh, giàu bản sắc.
Một góc đình Ngọc Chi. Ảnh: Trung Nguyên.
Ngôi đình cổ, sau khi được tôn tạo, tiếp tục hiện diện như biểu tượng của ký ức cộng đồng, thể hiện sự gắn bó giữa con người với mảnh đất quê hương và viết tiếp những câu chuyện văn hóa và đời sống hôm nay.
