Bên dòng sông mùa hè đánh thức tâm hồn tuổi thơ

“Bên dòng sông mùa hè” vỏn vẹn 80 trang in, phù hợp với độc giả học trò. Câu chuyện “Bên dòng sông mùa hè” được kể qua góc nhìn trong trẻo của một cậu bé trong kì nghỉ hè. Bên dòng sông nhỏ ven thành phố, cậu bé gặp chú Hoài, người đàn ông từng cầm vô lăng gắn bó với những chuyến xe đường dài, sau một tai nạn phải ngồi xe lăn. Biến cố ấy khiến chú Hoài không thể tiếp tục công việc cũ, nhưng không làm cuộc sống của chú Hoài trở nên trống rỗng.

Trong những ngày nắng mưa bên sông, chú Hoài đọc sách, vẽ tranh, làm lồng đèn, dạy con học và lặng lẽ tìm cho mình một cách sống khác, phù hợp hơn, bình lặng hơn. Hình ảnh chú Hoài “tàn mà không phế” trở thành điểm sáng bình dị bên dòng sông mùa hè rộn rã tiếng cười trẻ thơ.

“Bên dòng sông mùa hè” không phải tác phẩm viết cho thiếu nhi đầu tiên của nhà văn Phạm Công Luận. Năm nay 65 tuổi, nhà văn Phạm Công Luận có một khoảng thời gian 40 năm làm việc ở Báo Thiếu Niên Tiền Phong, trước khi nghỉ hưu. Tình cảm của ông với độc giả nhí là điều không thể phủ nhận, và công chúng cũng không ngạc nhiên khi truyện dài “Bên dòng sông mùa hè” ra đời.

Từ năm 1993, nhà văn Phạm Công Luận đã có truyện dài “Chú bé Thất Sơn” đoạt giải thưởng cuộc vận động sáng tác cho thiếu nhi “Vì tương lai đất nước”. Sau này, ông dành nhiều thời gian cho công việc biên khảo về sự hình thành và phát triển của mảnh đất Sài Gòn - Gia Định - Chợ Lớn. Thời gian gần đây, ông quay lại viết cho thiếu nhi với một loạt truyện dài như “Bát tiên xóm con chuột”, “Xóm thiên đường”, “Trang trại cuối rừng”…

Với truyện dài “Bên dòng sông mùa hè”, nhà văn Phạm Công Luận giới thiệu cho độc giả nhí về một không gian sống êm đềm mà không hề thờ ơ tẻ nhạt. Ở đó có tình cha con bền bỉ, sự sẻ chia giữa những con người bình dị, có chim chóc, cây cỏ, bờ nước, những buổi chiều gió mát và cả câu chuyện các bạn nhỏ tình cờ góp sức bảo vệ nguồn nước của dòng sông. Niềm vui “Bên dòng sông mùa hè” đến từ những điều tưởng như rất đơn giản như một bức tranh vừa vẽ xong, một chiếc lồng đèn thủ công, một bữa cơm ấm, một lần cùng nhau ngồi thật lâu bên bờ nước.

Thử đặt cạnh nhau những truyện dài thiếu nhi phát hành gần đây của nhà văn Phạm Công Luận, sẽ có được vài so sánh thú vị. Nếu “Bát tiên xóm con chuột” mang nhiều yếu tố tự truyện của ông, thì “Xóm thiên đường” trở về nhịp điệu khu dân cư của những người lao động giữa phố thị Sài Gòn, còn “Trang trại cuối rừng” phác thảo bức tranh thiên nhiên vùng bán sơn địa với rừng cây, nhà sàn, muông thú và những bài học ngoài sách vở. Còn “Bên dòng sông mùa hè” xây dựng bối cảnh trên bến dưới thuyền ấm áp số phận. Các tác phẩm của nhà văn Phạm Công Luận có điểm chung, đó là những đứa trẻ được sống, được quan sát, được sai, được sửa và lớn lên trong một cộng đồng luôn tin vào sự tử tế.

Dù có nhiều năm không viết cho thiếu nhi, nhưng khi trở lại lĩnh vực này, nhà văn Phạm Công Luận vẫn chứng minh được trang sách của ông đủ sức nuôi dưỡng tâm hồn độc giả nhí. Văn chương thiếu nhi của nhà văn Phạm Công Luận không đi theo những cao trào dữ dội. Ông kể chuyện bằng giọng văn chậm rãi, tinh tế, giàu chất hồi ức, lặng lẽ mở ra những mảnh đời, những ký ức và nhìn ra được vẻ đẹp thầm lặng của con người. Trong truyện dài Phạm Công Luận, bình yên không có nghĩa là đời sống chỉ toàn êm ả. Bình yên đến từ lòng bao dung, từ cách con người nương tựa vào nhau, đi qua mất mát và tìm thấy giá trị vun bồi đạo đức trong những hành vi ứng xử bình thường nhất.

Là một tác phẩm dành cho độc giả thiếu niên, truyện dài “Bên dòng sông mùa hè” giống như một khoảng nghỉ xanh mát giữa nhịp sống vội vã. Cuốn sách nhắc ta nhớ rằng tuổi thơ không cần phải có những cuộc phiêu lưu thật lớn mới trở nên đáng nhớ. Đôi khi, chỉ cần một dòng sông, một mùa hè, vài người thương yêu và một trái tim biết lắng nghe, hạnh phúc đã ở rất gần.