Theo mùa hoa, đàn ong mang sinh kế về vùng cao

Theo mùa hoa, gom mật ngọt

Khi những triền đồi ở Mường Lò khoác lên mình màu trắng ngà của hoa nhãn, cũng là lúc những người nuôi ong ở xã Púng Luông (Lào Cai) tất bật chuẩn bị cho những chuyến đi xa. Không chỉ gắn bó với đàn ong nơi núi rừng quê nhà, họ còn đưa ong vượt hàng trăm cây số, theo mùa hoa đi tìm mật ngọt.

Công việc ấy, theo năm tháng, đã trở thành nếp sống.

Anh Giàng A Nhà, người dân tộc Mông ở thôn Cáng Dông, xã Púng Luông (Lào Cai) là người gắn bó lâu năm với nghề nuôi ong. Hơn sáu năm theo nghề, anh không chỉ nuôi tại chỗ, mà còn cùng anh em họ hàng rong ruổi khắp các vùng có hoa. Nhóm của anh có sáu người, cùng chung huyết thống, chung ý chí làm ăn. Mỗi mùa hoa đến, họ lại rủ nhau lên đường, mang theo hy vọng về những giọt mật thơm lành.

Khi hoa nhãn nở rộ ở vùng Mường Lò, cả nhóm lại vận chuyển hàng trăm đõ ong xuống các địa phương như: Văn Chấn, Trung Tâm, Cầu Thia hay Nghĩa Lộ. Những chuyến đi kéo dài cả tháng trời, xa nhà, vất vả, nhưng đổi lại là cơ hội thu hoạch mật với sản lượng cao hơn so với nuôi tại chỗ. Mỗi người phụ trách một khu vực đặt ong, tùy theo nguồn hoa và điều kiện địa hình.

Cứ khoảng một tuần, họ lại cùng nhau quay mật. Từ sáng sớm đến chiều muộn, giữa không gian núi rừng yên tĩnh, tiếng ong vo ve như hòa vào nhịp lao động. Từng cầu ong được gom lại, quay mật rồi đóng can cẩn thận. Mồ hôi ướt lưng áo, có khi bị ong đốt đau rát nhưng đổi lại là những can mật vàng óng, đặc sánh, thơm mùi hoa rừng.

Năm nay, anh Giàng A Nhà mang xuống Mường Lò khoảng 180 đõ ong, chia thành ba điểm đặt. Tuy nhiên, thời tiết không thuận lợi khiến hoa nhãn ít hơn mọi năm, sản lượng mật cũng giảm đáng kể. Nếu như trước đây có thể quay mật 5-6 lần trong một mùa, thì năm nay chỉ đạt khoảng 3 lần. Dù vậy, mật ong hoa nhãn vẫn được thị trường ưa chuộng, nhiều khi vừa quay xong đã có người đặt mua ngay. Điều đó đủ để họ tiếp tục bám nghề.

Để có được điểm đặt ong lý tưởng, trước mỗi mùa hoa, cả nhóm phải đi khảo sát nhiều nơi. Họ tìm những vùng có diện tích hoa lớn, môi trường phù hợp rồi mới quyết định đặt ong. Sau đó, họ thuê xe vận chuyển ong, thuê chỗ ở tạm trong suốt thời gian thu mật. Tất cả đã trở thành một phần quen thuộc trong hành trình mưu sinh.

Nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống

Ngoài Mường Lò, có những năm họ đưa ong đi xa, đến tận Mộc Châu (Sơn La), để tìm nguồn hoa mới. Khi ở quê nhà Púng Luông, họ tiếp tục nuôi ong theo mùa hoa rừng như táo mèo, thảo quả. Mỗi loại hoa lại cho ra một hương vị mật riêng, tạo nên sự phong phú cho sản phẩm.

Nếu chỉ nuôi ong tại chỗ, sẽ có những khoảng thời gian không có hoa, sản lượng mật giảm mạnh. Vì vậy, việc đưa ong đi theo mùa hoa vừa tận dụng thời gian, vừa nâng cao hiệu quả kinh tế rõ rệt. Đây là cách làm linh hoạt, phù hợp với điều kiện tự nhiên vùng cao.

Điều đáng quý không chỉ là sự cần cù, mà là tinh thần đoàn kết. Họ không làm riêng lẻ mà luôn hỗ trợ nhau trong từng công đoạn, từ vận chuyển ong, đặt đõ, đến quay mật. Sự gắn bó ấy giúp họ vượt qua những khó khăn, giữ nghề bền bỉ.

Nhờ nghề nuôi ong, thu nhập của các gia đình đã ổn định hơn trước. Cuộc sống thay đổi rõ rệt: Con cái được học hành đầy đủ hơn, sinh hoạt cải thiện, nhà cửa khang trang hơn, bữa cơm cũng đủ đầy.

Giàng A Nhà chia sẻ giản dị: “Nuôi ong thì phải học theo ong, cứ chăm chỉ làm việc thì sẽ có mật ngọt thôi”. Câu nói mộc mạc ấy như đúc kết cả một hành trình lao động cần cù, bền bỉ. Giữa núi rừng vùng cao, họ lặng lẽ làm việc, không ồn ào nhưng từng ngày tạo ra giá trị.

Những đàn ong theo bước chân con người đi khắp các mùa hoa, mang về mật ngọt và mở ra hướng sinh kế bền vững cho người dân vùng cao.