Thay đổi diện mạo Thủ đô: [Bài 3] Thích ứng với giờ đổ rác mới

Sau những áp lực từ việc thay đổi khung giờ thu gom và nỗ lực thích ứng của lực lượng môi trường, câu chuyện giữ phố phường sạch đẹp giờ đây đang chuyển sang một thử thách khác: thay đổi thói quen sinh hoạt của chính người dân nội đô.

“Canh giờ” đổ rác

20h tối, tiếng loa xe rác bắt đầu vang lên trên nhiều tuyến phố của thủ đô Hà Nội. Thay vì mang rác ra bất cứ lúc nào như trước, nhiều người dân giờ phải chờ đúng khung giờ quy định để bỏ rác. Sự thay đổi ấy đang tạo nên những chuyển biến rõ rệt về diện mạo đô thị, nhưng cũng kéo theo không ít băn khoăn trong đời sống thường ngày.

Bà Nguyễn Thị Liên, người dân sống trên phố Đội Cấn cho biết, từ khi xe rác không còn vào thu gom sớm, nhiều điểm tập kết rác xuất hiện từ cuối buổi chiều.

“Từ khoảng 16h đến 17h, rác đã bắt đầu tập kết trước cửa nhà tôi. Việc lưu rác nhiều giờ khiến khu vực vỉa hè phần nào bị ảnh hưởng, nhất là lúc đông khách. Nhiều khi khách ghé cửa hàng cũng có chút e ngại”, bà Liên chia sẻ.

Theo bà, việc thay đổi giờ thu gom là cần thiết nhưng nếu rác bị tồn quá lâu trước giờ xe đến thì sinh hoạt và việc kinh doanh của người dân vẫn chịu ảnh hưởng đáng kể.

Không chỉ các hộ kinh doanh, nhiều gia đình cũng phải thay đổi thói quen sinh hoạt thường ngày để thích nghi với khung giờ mới. Chị Lê Thị Chiến, sống tại ngõ 70 Nguyễn An Ninh (phường Tương Mai) cho biết, “Điều chỉnh giờ thu gom sang khoảng 20h - 21h cũng hợp lý. Tuy nhiên, nếu xe rác thu gom muộn hơn thì sinh hoạt của nhiều gia đình sẽ bị ảnh hưởng khá nhiều”, chị Chiến nói.

Tại phường Ngọc Hà, chị Nguyễn Thị Phương Đông cho biết, vào khoảng 19h tối gia đình chị thường chủ động mang rác ra điểm tập kết gần nhà ở đầu ngõ 209 Đội Cấn. Do ngõ chỉ có khoảng 20 hộ dân nên việc tập kết và thu gom diễn ra khá thuận lợi, rác được đơn vị thu gom thu ngay sau đó nên không phát sinh tình trạng tồn đọng hay gây ô nhiễm.

Theo chị, việc quy định thu gom rác từ 20h đến 23h là chủ trương đúng vì giúp hạn chế ùn tắc giao thông; phố phường cũng đỡ nhếch nhác hơn. Tuy nhiên, chị cũng cho rằng nếu xe rác hoạt động quá muộn sẽ ảnh hưởng tới giấc ngủ của nhiều gia đình. “Nếu xe rác thu gom vào khoảng 22h - 23h và liên tục gõ kẻng báo hiệu thì sẽ ảnh hưởng khá nhiều tới giấc ngủ của người cao tuổi hoặc những người có sức khỏe không tốt”, chị Đông chia sẻ.

Qua khảo sát thực tế tại một số phường trên địa bàn Thủ đô, nhiều người làm ca đêm cũng cho rằng quy định mới có thể khiến sinh hoạt của gia đình thêm bất tiện. Không ít người về nhà sau 23h, nên nếu xe rác đến thu gom vào khung giờ từ 20h đến 23h thì họ buộc phải giữ rác trong nhà qua đêm hoặc mang ra các điểm tập kết công cộng cách xa nơi ở.

Về vấn đề này, đại diện Công ty Cổ phần Dịch vụ Môi trường Thăng Long - đơn vị thu gom rác trên địa bàn phường Tương Mai cho biết, sau 23h, đơn vị sẽ không tiếp tục thu gom rác trực tiếp tại từng hộ dân và cửa hàng. Tuy nhiên, trên các tuyến phố chính vẫn duy trì xe thu gom và các điểm cẩu rác hoạt động đến khoảng 2h sáng. Người dân có thể mang rác tới những điểm tập kết gần nhất để bỏ rác đúng quy định. Hiện toàn phường có 3 điểm trung chuyển hoạt động xuyên đêm đến 2h sáng.

Hơn nữa, Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng phường Tương Mai cũng đang phối hợp với Công ty cổ phần Dịch vụ môi trường Thăng Long và Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường rà soát địa bàn để bố trí thêm các điểm tập kết theo giờ, phù hợp với thực tế sinh hoạt của người dân.

Phố sạch hơn, người dân dần đồng thuận

Mặc dù còn nhiều bất tiện trong giai đoạn đầu triển khai, phần lớn người dân đều thừa nhận quy định mới đang giúp diện mạo phố phường thay đổi rõ rệt.

Anh Hoàng Khoa An, người dân sống tại phường Ba Đình cho rằng, nhìn ở góc độ tích cực, việc chuyển khung giờ thu gom rác sang ban đêm đã góp phần giảm áp lực giao thông vào ban ngày. “Dù có lúc vỉa hè vẫn ùn ứ rác chờ cẩu nhưng bù lại, ban ngày không còn cảnh xe rác cồng kềnh đi ngược chiều hay dừng đỗ giữa giờ cao điểm. Đường phố vì thế cũng an toàn, thuận tiện, văn minh hơn”, anh An nhận xét.

Tại phường Bạch Mai, chị Dương Thị Hải - chủ quán ăn trên phố Đại Cồ Việt cũng ủng hộ phương án thu gom rác từ 20h đến 23h. “Tôi mở quán từ sáng sớm đến khoảng 22h đêm nên xe rác thu gom trong khung giờ này khá phù hợp. Đặc biệt xe đi thu nhiều lượt nên rác không còn bị để qua đêm trước cửa hàng như trước”, chị Hải chia sẻ.

Trong khi đó, một người dân tại Tổ dân phố 16 Trương Định cũ (phường Tương Mai) cho biết xe rác hiện thu gom vào khoảng 20h - 20h30 nên gần như không ảnh hưởng tới sinh hoạt gia đình.

Tại nhiều khu dân cư, cùng với sự điều chỉnh của đơn vị môi trường, người dân cũng bắt đầu chủ động thích nghi với nhịp sinh hoạt mới của đô thị. Nhiều tổ dân phố lập nhóm Zalo để thông báo giờ xe rác đi qua từng tuyến ngõ; một số nơi còn bố trí người nhắc nhở vào khung giờ cao điểm nhằm hạn chế tình trạng đổ rác sớm.

Theo bà Nguyễn Thị Huyền Linh, tổ trưởng tổ dân phố 16 Trương Định cũ (phường Tương Mai), điều tích cực nhất hiện nay là ý thức của người dân đã dần thay đổi. “Trước đây nhiều người nghĩ tiện lúc nào thì mang rác ra lúc đó. Bây giờ họ bắt đầu quan tâm hơn tới việc giữ gìn không gian chung”, bà Linh nhấn mạnh.

Từ những băn khoăn ban đầu đến sự thích nghi từng bước trong đời sống hằng ngày, việc đổ rác theo giờ ở Hà Nội đang cho thấy một thực tế: Sự thay đổi diện mạo đô thị chỉ có thể bền vững khi cả chính quyền, đơn vị thu gom và người dân cùng chấp nhận thay đổi những thói quen cũ để hình thành nếp sống văn minh hơn.